የዳኝነት ክፍያ ደንብ.pdf

• word cloud

• Extraction Summary

የፌዴራል ፍርድ ቤቶች የጥብቅና ፈቃድ የፈተና መመዝገቢያ ክፍያ በፌዴራል ፍርድ ቤቶች ጠበቆች ምዝገባና ፈቃድ አሰጣጥ አዋጅ ቁጥር ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል ትርጓሜ የቃሉ አገባብ ሌላ ትርጉም የሚያሰጠው ካልሆነ በስተቀር በዚህ አዋጅ መሰረት በጥፋተኛ ላይ ቅጣት ሲወስን ወንጀሉን ለመፈፀም ጥቅም ላይ የዋለ ማንኛውም የኮምፒዩተር ሥርዓት ዳታ ወይም መሳሪያ በመንግስት እንዲታገድ እንዲወረስ እንዲወገድ ወይም የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎቱ እንዲዘጋ በተጨማሪነት ሊያዝ ይችላል።

• Cosine Similarity

የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ሀ ድንጋጌ ቢኖርም የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በሚከተሉት ጉዳዮች ላይ የመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ሥልጣን ይኖረዋል ሀ የግለሰብ ዓለም አቀፍ ሕግን ፕራይኬት ኢንተርናሻናል ሎው በሚመለከቱ ጉዳዮች ለ ዜግነትን በሚመለከቱ ጉዳዮች ሐ የውጭ ሀገርን ፍርድ ወይም ብይን ለማስፈጸም በሚቅርብ አቤቱታ መ በሕግ በሚወሰነው መሠረት አንድን ጉዳይ ከአንድ የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ወደ ሌላ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ወይም ወደ ራሱ እንዲዛወር በሚቀርብ ጥያቄ የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የመጀመሪያ ደረጃ የወንጀል የዳኝነት ሥልጣን የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በሚከተሉት ጉዳዮች ላይ የመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ሥልጣን ይኖረዋል በዚህ አዋጅ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ዐ እና በተመለከቱት የወንጀል ጉዳዮች ይህ አንቀፅ በማሻሻያ አዋጁ ዓጳ እንቀፅ መሰረት የቀድሞው ተሰርዞ ተተከቷል በዚህ አዋጅ ኣንቀፅ ንዑስ ኣንቀፅ የውጭ ሀገር ዜጎችን እንዲሁም አንቀፅ ሓን በሚመለከቱና በስራ ላይ ባሉት ሕጎች ለከፍተኛ ፍርድ ቤት በተሰጡት የወንጀል ጉዳዮች በአዲስ አበባ እና በድሬዳዋ ከተሞች ውስጥ በሚነሱና በስራ ላይ ባሉ ሌሎች ሕጎች ለከፍተኛ ፍርድ ቤት በተሰጡ በሌሎች የወንጀል ጉዳዮች የፌዴራል ክፍተኛ ፍርድ ቤት የይግባኝ ሥልጣን የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሰጠውን ውሣኔ በይግባኝ የማየት ሥልጣን ይኖረዋል። ክፍል ኣምስት ስለ ፌዴራል ፍርድ ቤቶች ፕሬዚዳንቶች የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት ሥልጣንና ተግባር የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት በሕግ መሠረት የፌዴራል ፍርድ ቤቶችን ለማስተዳደር ኃላፊ ይሆናል የዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ አጠቃላይ አነጋገር እንደተጠበቀ ሆኖ የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት ሀ ለፌዴራል ዳኞች አስተዳደር ጉባዔ የተሰጠው ሥልጣንና ተግባር እንደተጠበቀ ሆኖ የፌዴራል ፍርድ ቤት ዳኞችን ይደለድላል ሥራ ይሰጣል ያስተዳድራል ለ ለፌዴራል ፍርድ ቤቶች አስፈላጊ የሆኑ ሠራተኞችን ይቀጥራል ሐ የፌዴራል ፍርድ ቤቶችን ዕቅድና በጀት አዘጋጅቶ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያቀርባል ሲጸድቅም ሥራ ላይ ያውላል የፌዴራል ፍርድ ቤቶችን የዳኝነት ሥልጣን በውክልና ለሚሜስሩ የክልል ፍርድ ቤቶች የበጀት ማካካሻ ጥያቂ ሲቀርብ አስተያየቱን ይሰጣል መ የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሕግ መጽጤት እንዲዘጋጅ ያደርጋል ሠ ስለ ፌዴራል ፍርድ ቤቶች ሥራ በስታስቲክስ የተደገፈ መግለጫ እንዲዘጋጅ ያደርጋል የክልል ፍርድ ቤቶች የፌዴራል ጉዳዮችን አስመልክቶ ስላከናወኑት ተግባር በስታትስቲክስ ተደገፈ ሪፖርት እንዲቀርብ ያደርጋል ረ የዳኞችና የሌሎች ሠራተኞች ትምህርትና ሥልጠና የሚካሄድበትን ሁኔታ ያመቻቻል ሰ በክልል ስለሚታዩ የፌዴራል ጉዳዮች የመዝገብ ኣያያዝና ጠቅላላ አሠራር ከክልል ፍርድ ቤት ጋር በመመካከር የሚሻሻልበትን ሁኔታ ያመቻቻል ሸ ስለፌዴራል ፍርድ ቤቶች የዳኝነት ሥራ አካሄድ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር የዚህ ንዑስ አንቀፅ ፊደል ሀ አና ለ በማሻሻያ አዋጁ አ እንቀጽ መሰረት ተሰርዘው ተተከተዋል ቤት ጥናታዊ ዘገባዎችን ያቀርባል ቀ ትምሀርታዊ የሆኑ የዓመቱ ፍርዶችና ውሳኔዎች ተመርጠው ኣንዲታተሙ ያደርጋል በ የተከላካይ ጠበቆችን ቢሮ ያደራጃል ተ በሕግ የሚስጡትን ሌሎች ተግባሮች ያከናውናል የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘው። ሀ ከሥልጣንና ተግባሩ በከፊል ለፌዴራል ከፍተኛና የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንቶች በውክልና ሊያስተላልፍ ይችላል ለ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ለ የተመለከተውን ሥልጣን በሥራ ላይ ሲያውል የፌዴራል ከፍተኛ እና የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንቶችን ፍርድ ቤቶቻቸውን በሚመለከት በተናጠልም ሆነ በጋራ አስተያየታቸውን እንዲሰጡ ሊጠይቅ ይችላል የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ምክትል ፕሬዚዳንት የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ምክትል ፕሬዚዳንት በፕሬዚዳንት የሚመራለትን ሥራ ያከናውናል የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት በማይኖርበት ጊዜ ፕሬዚዳንቱን ተክቶ ይሠራል ስለ ፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤትና የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንቶች ሥልጣንና ተግባር የየፍርድ ቤቱ ፕሬዚዳንት ፍርድ ቤቱን ይወክላል ለዳኞች አስተዳደር ጉባዔ የተሰጠው ሥልጣንና ተግባር እንደተጠበቀ ሆኖ የጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት በሚሰጠው ውክልናና መመሪያ መሠረት የፍርድ ቤቱን ዳኞች ይደለድላል ሥራ ይሰጣል ያስተዳድራል በአዋጁ አንቀጽ ሆ እንደተመለከተው በሚሰጠው ውክልናና መመሪያ መሠረት የፍርድ ቤቱን ሠራተኞች ያስተዳድራል ስለ ፍርድ ቤቱ በስታትስቲክስ የተደገፈ መግለጫ እንዲዘጋጅ ያደርጋል ይህ ንዐሰ አንቀጽ በማሻሻያ አዋጁ ኣ አንቀጽ መሰረት የተጨመረ ነው የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀፅ እና በማሻሻያ አዋጁ እ አንቀጽ መሰረት ተሰርዘው ተተከተዋል የፍርድ ቤቱን ዕቅድና በጀት አዘጋጅቶ ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት ያቀርባል ሲፈቀድም ሥራ ላይ ያውሳል ትምህርታዊ የሆኑ የየዓመቴ ፍርዶችና ውሳኔዎች ተመርጠው ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት እንዲላኩ ያደርጋል ስለ ሥራው እንቅስቃሴ በየጊዜው ለፌዴራል ጠቅሳይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት ሪፖርት ያቀርባል በሕግ የሚሰጡትን ሌሎች ተግባሮች ያከናውኖል። የሰበር አቤቱታ አቀራረብ ሥነ ሥርዓት አንድ ውሣኔ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት በፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በሰበር የሚሰማው አስቀድሞ ሦስት የጠቅላይ ፍርድ ቤት ዳኞች የተሰየመበት ችሎት ውሣኔው ለሰበር የሚያበቃ መሠረታዊ የሕግ ስህተት አለበት ብሎ ሲወስን ነው ጉዳዩ በሰበር እንዲታይለት የሚፈልግ አቤቱታ አቅራቢ ጉዳዩ መሠረታዊ የሕግ ስህተት አለበት የሚልበትን ምክንያት በማመልከቻው ላይ በዝርዝር ጽፎ ማቅረብ ኣለበት አቤት ባዩ ከማመልከቻው በተጨማሪ ይግባኝ የተባለበትን ውሣኔና የበታች ፍርድ ቤት ውሣኔ ቅጂዎችን ማቅረብ አለበት የሰበር ጥያቄ ማመልከቻ ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት መቅረብ የማገባው የሰበር ጥያቄ በሚቀርብበት ጉዳይ ላይ የመጨረሻ ውሣኔ በተሰጠ በዘጠና ቀን ውስጥ ይሆናል የፌዴራል ከፍተኛና የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤቶች ችሎቶች የፌዴራል ከፍተኛና የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤቶች ለሥራቸው አስፈላጊ የሆኑ ችሎቶች ይኖሯቸዋል የፌዴራል ካፍተኛና የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤቶች ችሎቶች በአንድ ዳኛ ያስችላሉ ከዚህ በላይ በተራ ቁጥር የተደነገገው ቢኖርም ሀ ከ ዓመት በላይ ጽኑ እሥራት የሚያስቀጡ በከፍተኛው ፍርድ ቤት የሚቀርቡ የወንጀል ክሶች ሦስት ዳኞች በተሰየሙበት ችሎት ይታያሉ ለ የፌዴራል ዳኞች አስተዳደር ጉባዔ በዚህ አዋጅ በአንድ ዳኛ እንዲታዩ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀፅ ሀ በማሻሻያወ አዋጅ ከ አ መሰረት ተሰርዞ ፊደል ተራ ለ እና ሐ የነበሩት እንደቅደም ተከተላቸው ሀ እና ለ ሆነው ሆነዋል ይህ አንቀፅ በማሻሻያ አዋጁ ኢ እዋጅ ቁጥር አንቀጽ እንደተሻሻለ መሰረት ተሰርዞ ተተከቷል የተወሰኑት ጉዳዮች በሦስት ዳኞች እንዲታዩ መመሪያ ሊያወጣ ይችላል የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት እና ምክትል ፕሬዚዳንት እንዲሁም የፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት እና ምክትል ፕሬዚዳንት በየፍርድ ቤቶቻቸው በየትኛውም ችሎት ሊያስችሉ ይችሳሉ ስስማስቻያ ሥፍራ የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የማስቻያ ሥፍራ አዲስ አበባ ይሆናል የዴዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤቶችና የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤቶች የማስቻያ ሥፍራ በአዲስ አበባ ከተማ በድሬዳዋ ከተማ እና በሕገ መንግሥቱ ኣንቀጽ ሯ በሚወሰነው መሠረት ይሆናል በየትኛውም እርከን ላይ የሚገኝ የፌዴራል ፍርድ ቤት ቀልጣፋ ፍትሕ ለመስጠት ኣስፈላጊ ሆኖ ካገኘው ለዳኝነት ሥራ በተመደበለት ክልል ወይም አካባቢ በማንኛውም ስፍራ ተዘዋውሮ ሊያስችል ይችላል የፌዴራል ፍርድ ቤቶች የሥራ ቋንቋ የፌዴራል ፍርድ ቤቶች የችሎት ቋንቋ አማርኛ ይሆናል የአማርኛ ቋንቋ ለማይችል ባለጉዳይ ፍርድ ቤቱ አስተርጓሚ ይመደብለታል በግልጽ ችሎት ስለማስቻል ፍርድ ቤቶች ለሕዝብ ግልጽ በሆነ ሁኔታ ያስችላሉ በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተመለከተው ቢኖርም ለዳኝነት አሠራር አግባብነት ያላቸው የሥነ ሥርዓት ሕጎች እንደተጠበቁ ሆነው ከዚህ ቀጥሎ የተመለከቱት ሁኔታዎች ሲያጋጥመሙ በዝግ ችሎት ያስችላሉ ሀ ለሕዝብና ለመንግሥት ሰላምና ፀጥታ አስፈላጊ ሲሆን ወይም ለ ለሕዝብ መልካም ጠባይ ወይም ግብረገብነት ሲባል ኣስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ የዳኞች ከችሎት መነሳት አንድ የፌዴራል ፍርድ ቤት ዳኛ ከዚህ ቀጥሎ ከተመለከቱት ምክንያቶች በአንዱ ከችሎት ይነሳል ሀ ዳኛው ከተከራካሪዎቹ ከአንደኛው ወገን ወይም ከጠበቃው ጋር የሥጋ ወይም የጋብቻ ዝምድና ያለው እንደሆነ ለ ዳኛው ከተከራካሪዎቹ የአንደኛው ወገን ሞግዚት ነገረ ፈጅ ወይም ጠበቃ በሆነበት ጉዳይ ላይ የተነሳ ክርክር የሆነ እንደሆነ ሐ ዳኛው ክርክር የተነሣበትን ጉዳይ አስቀድሞ በዳኝነት ወይም በኣርቅ መንገድ ያየው ወይም የሚያውቀው ሆና የተገኘ እንደሆነ መ ዳኛው ከተከራካሪዎቹ ወገኖች ከአንደኛው ወይም ከጠበቃው ጋር በፍርድ ቤት የተያዘ ክርክር ወይም ሙግት ያለው እንደሆነ ሠ ከዚህ በላይ ከሀ እስከ መ ከተመለከቱት ምክንያቶች ውጭ ትክክለኛ ፍትሕ አይሰጥም የሚያሰኝ ሌላ በቁ ምክንያት ሲኖር በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ በ መሠረት ዳኛው በችሎት ላይ ሊቀመጥ የማይገባው መሆኑን ሲያውቅ ከችሎት ተነስቶ ሌላ ዳኛ መተካት አለበት ዳኛ ከችሎት እንዲነሳ ስለማመልከት ከተከራካሪዎች አንደኛው በአንቀጽ በተዘረዘሩት ምክንያቶች መሠረት አንድ ዳኛ ከችሎት መነሳት የሚገባው መስሎ የታየው እንደሆነ ለፍርድ ቤቱ ማመልከቻ ማቅረብ ይችላል ማመልከቻው የሚቀርበው ክርክሩ ከመጀመሩ በፊት ወይም ማመልከቻ ለማቅረብ ምክንያት መኖሩን አመልካቹ እንዳወቀ ወዲያውኑ መሆን አለበት አንድ ዳኛ ብቻውን የሚያስችል ከሆነ ከችሎት ስለመነሳት የሚቀርብለትን ማመልከቻ ተመልክቶ ጥያቄውን የተቀበለው እንደሆነ ከችሎት ይነሳል ጥያቄውን ያልተቀባለው እንደሆነ ግን በዚያው ፍርድ ቤት በሚገኝ ሌላ ችሎት ሌላ ችሎት ከሌለ የዚህኑ ፍርድ ቤት ውሣኔ ይግባኝ በሚያየው ፍርድ ቤት እንዲወሰን ማስተላለፍ አለበት ከችሎት እንዲነሳ ማመልከቻ የቀረበበት ዳኛ ከሌሎች ዳኞች ጋር በሚያስችልበት ጊዜ ከሆነ ማመልከቻ የቀረበበት ዳኛ በሌለበት በቀረው ዳኛ ወይም ዳኞች ማመልከቻው ውሣኔ ያገኛል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ እና መሠረት የሚሰጠው ውሣሄ የመጨረሻና ይግባኝ የማይባልበት ይሆናል የሚሰጠውን ማናቸውንም ውሣኔ ዳኛው ወዲያውኑ መፈጸም አለበት። ይሀን አዋጅ የሚቃረን ወይም በዚህ ኣዋጅ የተሸፈኑ ጉዳዮችን የሚመለከት ማናቸውም ሕግ ተፈጻሚነት አይኖረውም መመሪያ የማውጣት ሥልጣን የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በሥራ ላይ የሚገኙ ሕጎችን ሳይቃረን አስፈላጊ የሆኑ የሥነ ሥርዓት መመሪያዎችን ሊያወጣ ይችላል አዋጁ የሚጸናበት ጊዜ ይህ አዋጅ ከየካቲት ቀን ጀምሮ የፀና ይሆናል አዲስ ኣበባ የካቲት ቀን ዓም ዶር ነጋሶ ጊዳዳ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፕሬዚዳንት ይህ አንቀፅ በማሻሻያ አዋጁ ዘ አ አንቀጽ መሰረት አዲስ የገባ ነው በዚህም ምከንያት የቀድሞው አንቀጽ አንቀጽ ሆኖ ተሽሸጋሸጓል አዋጅ ቁጥር የፌዴራል ሸሪዓ ፍርድ ቤቶችን አቋም ለማጠናከር የወጣ ኣዋጅ በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገመንግሥት በአንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የጋብቻ የግልና የቤተሰብ መብት ላይ የሜነሱ የሕግ ጉዳዮችን አስመልክቶ በፈቃደኝነት ላይ በተመሰረተ ሁኔታ በባህላዊና በሃይማኖት ሕጐች ለመዳኘት የሚቻል በመሆኑ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የባሕልና የሃይማኖት ሕጐችን መሠረት አድርገው የሚዳኙ ሃይማኖታዊና ባህላዊ የፍርድ ተቋማት በሌሉ ጊዜ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤትና የክልል ምክር ቤቶች እነዚህን ተቋማት እንደአስፈላጊነቱ እንዲያቋቁሙ ሥልጣን የተሰጠ በመሆኑ ከሕገ መንግሥቱ መጽደቅ በፊት በሥራ ላይ የነበሩና የመንግሥት ዕውቅና የነበራቸው ሃይማኖታዊና ባህላዊ የፍርድ ተቋማት ሕገ መንግሥቱ በሜሰጠው ዕውቅና መሠረት በአዲስ መልክ ሊደራጁ እንደሚችሉ በተደነገገው መሠረት ቀደም ሲል ከግማሽ ምዕተ ዓመት በላይ ተቋቁመው አንዳችም የማሻሻያ ለውጥ ሳይደረግባቸው ባሉበት ሁኔታ እንዲቆዩ የተደረጉትን የሸሪዓ ፍርድ ቤቶች አቋም ብቃት ባለው ሁኔታ እንዲደራጁ ማድረግ አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት አንቀጽ መሠረት የሚከተለው ታውጄል ክፍል አንድ ጠቅላላ አጭር ርዕስ ይህ ኣዋጅ ፌዴራል ሸሪዓ ፍርድ ቤቶችን አቋም ለማጠናከር የወጣ አዋጅ ቁጥር ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል ትርጓሜ በዚህ አዋጀ ወስጥ ቃዲ ማለት በሸሪያ ፍርድ ቤቶች ውስጥ በየትኛውም ደረጃ ተሾሞ የሚሠራ ዳኛ ነው ዋና ቃዲ ማለት የፌደራል ጠቅላይ ሸሪያ ፍርድ ቤት የበላይ ወይም ሰብሳቢ ቃዲ ነው ተጠሪዎች ማለት የፌዴራል ከፍተኛ ሸሪዓ ፍርድ ቤትና የፌዴራሉ የመጀመሪያ ደረጃ ሸሪዓ ፍርድ ቤት ኃላፊዎች ሆነው የየፍርድ ቤቶቻቸውን ሥራ የሚመሩ ቃዲዎች ናቸው የፌዴሪል ሸሪዓ ፍርድ ቤቶች ማለት የመጀመሪያ ደረጃ ሸሪዓ የከፍተኛ ሸሪዓ እና የጠቅላይ ሸሪዓ ፍርድ ቤቶች ናቸው ፍትሐብሄር ሥነ ሥርዓት ሕጎች ማለት በ ዓም የወጣውን የፍታብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግና እርሱን ለማሻሻል በየጊዜው የወጡና ወደፊትም የሟወጡትን ይጨምራል የፌዴራል ዳኞች አስተዳደር ጉባኤ ማለት በአዋጅ ቁጥር የተቋቋመው ጉባኤ ነው። ፍርድ ቤቶቹ የያዚቸውን ጉዳዮች ሥርዓት ባለው ሁኔታ ለመምራትን እንዲያስችላቸው በሥራ ላይ ያሉትን የፍትሐብሔር ሥነ ሥርዓት ሕጐች ተከትለው ይሠራሉ ፍርድ ቤትን ስለመድፈር ማንም ሰው የፍርድ ሥራ በሚሜከናወንበት ጊዜ በማናቸውም ዓይነት መንገድ የችሎት መድፈር ተግባር የፈጸመ ወይም ያለበቂ ምክንያት የችሎቱን ትዕዛዝ ያላከበረ እንደሆነ አንድ ወር በሚደርስ እሥራት ወይም እስከ ብር አንድ ሺህ ብርነ በሚደርሰ የገንዘብ መቀጮ ይቀጣል ክፍል ሦስት የፌዴራል ሸሪዓ ፍርድ ቤቶች የዳኝነት ሥልጣን የፌዴራል ጠቅላይ ሸሪዓ ፍርድ ቤት የዳኝነት ሥልጣን የፌዴራል ጠቅላይ ሸሪዓ ፍርድ ቤት በሚከተሉት ጉዳዮች ላይ የዳኝነት ሥልጣን ይኖረዋል የፌደራል ከፍተኛ ሸሪዓ ፍርድ ቤት በመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ሥልጣኑ ውሳኔ በሰጠባቸው ጉዳዮች የፌዴራል ከፍተኛ ሸሪዓ ፍርድ ቤት በይግባኝ ሰሚነት ሥልጣን በሰጠው በማናቸውም ውሳኔ የሚቀርቡ ጉዳዮች የፌዴራል ከፍተኛ ሸሪዓ ፍርድ ቤት የዳኝነት ሥልጣን የፌዴራል ከፍተኛ ሽሪዓ ፍርድ ቤት ግምታቸው ከብር ሁለት መቶ ሺህ በላይ በሆኑ ጉዳዮች ላይ የመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ሥልጣን ይኖረዋል። ሀ ተጠርጣሪው ወይም ተከሳሹ በዋስትና ቢለቀቅ ይጠፋል ተብሎ የሚገመት ሲሆን ወይም ለ ተጠርጣሪው ወይም ተከሳሹ በዋስትና ቢለቀቅ ማስረጃዎችን ያጠፋል ወይም ሌላ ወንጀል ይፈጽማል ተብሎ ሲገመት የዋስትና መብትን በማክበር ወይም በመከልከል በሜሰጥ ወሳኔ ላይ ስለሚቀርብ ይግባኝ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ በተመለከተው መሰረት ፍርድ ቤት ዋስትናን በሚመለከት በሚሰጠው ትእዛዝ ላይ ይግባኝ ማቅረብ ይቻላል ይግባኙ የቀረበው በዋስትና መለቀቁን ወይም የዋስትና ገንዘብ መጠኑን በመቃወም ከሆነ ጉዳዩ በይግባኝ ታይቶ እስኪወሰን ድረስ የስር ፍርድ ቤት ውሳኔው ሳይፈጸም ይቆያል ይህ ንዑስ አንቀፅ በማሻሻያ አዋጁ አ እንቀፅ መሰረት የቀድሞው ተሰርዞ ተተክቷል ፍርድ ቤቱ በሙስና ወንጀል የተጠረጠረው ወይም የተከሰሰው ሰው በዋስትና እንዲለቀቅ የወሰነ እንደሆነ ፍርድ ቤቱ ይግባኝ መጠየቁ የሚያስረዳ የጽሑፍ ማስረጃ ከይግባኝ ሰሚው ፍቤት ለማምጣት ኣግባብ ነው ብሎ በሚወስነው ጊዜ ውስጥ መርማሪው ወይም አቃቤ ህጉ ማስረጃውን ካላመጣ በቀር አስፈላጊው ስነስርዓት ተሟልቶ ተጠርጣሪው ወይም ተከሳሹ እንዲለቀቅ በውሳኔው ላይ መግለጽ አለበት የመንቀሳቀስ መብትን ስለመገደብ ፍርድ ቤቱ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ወይም በተመለከተው መሰረት የዋስትና መብቱ በተከበረለት ሰው ላይ ከዚህ በታች ከተመለከቱት አንዱን ወይም ከአንድ በላይ ትኣዛዞች ሊሰጥ ይችላል ሀ ከተወሰነ ክልል ውጭ እንዲይንቀሳቀስ ለ ማስረጃ ሊያጠፋ በሚችልባቸው የተወሰኑ ቦታዎች እንዳይደርስ ሐ በተወሰነ የጊዜ ገደብ ውስጥ አግባብ ላለው የምርመራ አካል ሪፖርት እንዲያደርግ መ ወደውጭ አገር እንዳይወጣ የሙስና ወንጀሎችን የማየት ስልጣን ስላለው ፍርድ ቤት አግባብ ባለው ህግ መሠረት በፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ሥልጣን እንዲታዩ የተደነገጉት እንደተጠበቁ ሆነው ሌሎች በፌዴራል መንግሥት ሥር የሚሜወድቁ የሙስና ወንጀሎችን በሚመለከት የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ሥልጣን አለው አግባብ ባለው ሕግ መሠረት በክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ሥልጣን እንዲታዩ የተደነገጉት ክሶች እንደተጠበቁ ሆነው ሌሎች በክልል መንግሥት ሥር የሚወድቁ የሙስና ወንጀሎችን በሚመለከት የክልል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ስልጣን አለው ከኣዲስ አበባ እና ከድሬዳዋ አስተዳደሮች ጋር በተያያዘ የሚፈጸሙ የሙስና ወንጀሎችን በመጀመሪያ ደረጃ የማየት ሥልጣን እንደ ሁኔታው አግባብ ባለው የፌዴራል ፍርድ ቤት የሜካሄድ ይሆናል ከሙስና ወንጀል ጋር በተያያዘ የሚነሱ የመያዝ የብርበራ የቀነ ቀጠሮ በማረፊያ ቤት የማቆየት የዋስትና የእግድ እንዲሁም ከምርመራ ጋር የተያያዙ ሌሎች ተመሳሳይ ጉዳዮች የሚታዩት የሙስና ወንጀሉን ክስ ለማየት ሥልጣን በተሰጠው ፍርድ ቤት ይሆናል በዚህ አንቀፅ በንዑስ አንቀፅ የተደነገገው ቢኖርም ሀ እነዚህ የሥነሥርዓት ገዳዮች የሙስና ወንጀሎችን የማየት ስልጣን ባለው ፍርድ ቤት እንዲታዩ መደረጉ የተከሳሸን መብት የሚያጣብብ ወይም ማስረጃ እንዲጠፋ ምክንያት የማሆን ወይም ተገቢ ላልሆነ ወጪ የሟዳርግ መሆኑን አግባብ ያለው አካል ካመነበት እንደ ሁኔታው በአቅራቢያው በሚገኝ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት እንዲታይ ሊወስን ይችሳል ለ በዚህ ንዑስ አንቀፅ በፊደል ተራ ሀ በተመለከተው አግባብ ጉዳዩ በቀረበለት ፍርድ ቤት በተሰጠው ውሳኔ ቅር የተሰኘ ወገን አግባብነት ወደ አለው ፍርድ ቤት ይገባኝ መጠየቅ ይችላል። ክፍል ሁለት ስለውሎ አበልና የጉዞ ወጭ አከፋፈል የፍትሕ ኣካላት ኃላፊነት ማንኛውም የፍትህ አካል ለጠራው የወንጀል ምስክር በዚህ ደንብ መሠረት የውሎ አበልና የጉዞ ወጪ ይሸፍናል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገገው ቢኖርም ይህ ደንብ በሚከተሉት ላይ ተፈፃሚነት አይኖረውም ሀ በወንጀል ሕጉ እና በወንጀለኛ መቅጫ ሥነሥርዓት ሕጉ መሠረት በግል አቤቱታ ክስ እንዲቀርብ በተፈቀደባቸው መዝገቦች ተጠርተው ለማሟቀርቡ ምስክሮች ለ ፍትሕ አካል ዘንድ ለመመስከር ቀርቦ የምስክርነት ቃሉን ለመስጠት ፈቃደኛ ላልሆነ የወንጀል ምስክር ሐ ከሥራው ጋር በተያያዘ ኃላፊነቱን ወይም የሙያ ግዴታውን በሚወጣ የመንግስት ሠራተኛ መ በሐሰተኛ ምስክርነት የተጠረጠረ የወንጀል ምስክር ወይም ሠ ለተከሳሽ መከሳከያ ምስክር ስለ ውሎ አበል አከፋፈል ለወንጀል ምስክር የሚከፈለው የውሉ አበል ምስክሩ በማንኛውም አሠሪ ተቀጥሮ የሚሰራ ሠራተኛ ከሆነ በወር ደመወዙ ሳይ ተመሥርቶ በመንግስት ሠራተኞች የውሎ አበል አከፋፈል መመሪያ መሠረት ተሰልቶ ይከፈለዋል ወይም ምስክሩ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት ተቀጥሮ የሚሰራ ሠራተኛ ካልሆነ በመንግስት ሠራተኞች የውሎ አበል አከፋፈል መመሪያ የተመለከተው መካከለኛው የውሉ አበል መጠን ይከፈለዋል ስለ ጉዞ ወጪ አከፋፈል ለወንጀል ምስክር የሚከፈለው የጉዞ ወጪ መጠን የሕዝብ ማመላለሻ የአንድ ጉዞ የትራንስፖርት ታሪፍ በሁለት ተባዝቶ የሚገኘው መጠን ይሆናል በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገገው ቢኖርም ምስክሩ የሕዝብ ማመላለሻ መጠቀም የማይችል ሲሆን እና የፍትህ አካሉ የበላይ ኃላፊ የግል ተሽከርካሪ እንዲጠቀም ከፈቀደ ለነዳጅ ያወጣው ወጪ ይተካለታል የወንጀል ድርጊቱ ያለምስክሩ ቃል በሌሳ በማናቸውም መንገድ ሊረጋገጥ የማይችል ወይም ምስክርነቱ በአስቸኳይ ሊሰጥ የሚገባ ሲሆን እና በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ እና የተመለከተውን የመጓጓዣ መንገዶችን ለመጠቀም አመቺ በማይሆንበት ጊዜ በፍትህ አካሉ የበላይ ኃላፊ ፈቃድ የአየር መጓጓዣ የጉዞ ወጪ ለወንጀል ምስክሩ ይከፈላል ለወንጀል ምስክር የሚከፈለው የጉዞ ወጪ የሚሰላው ለምሰክሩ በተፃፈው መጥሪያ ላይ ከተገለጸው የመኖሪያ ወይም የሥራ አድራሻ አጭር ርቀት ላይ በመመስረት ይሆናል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት ምስክሩ እንዲቀርብ በተጠራበት መጥሪያ ላይ የተገለፀው የመኖሪያ ወይም የሥራ አድራሻ ትክክለኛ ባለመሆኑ በጉዞ ወጭ አከፋፈል ላይ ተጽዕኖ የሚያመጣ ከሆነ ይኸው እንዲታረም ለፍትህ አካሉ ማመልከቻ ማቅረብ ይችላል ማንኛውም የወንጀል ምስክር በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ወይም መሠረት ያወጣው ወጪ እንዲተካለት በፍትህ አካሉ የተዘጋጀውን የክፍያ መጠየቂያ ቅጽ ሞልቶ ወጪውን ከሚያሳይ ደረሰኝ ጋር አያያዞ ማቅረብ አለበት በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገገው ቢኖርም የወንጀል ምስክሩ የወጪ ደረሰኝ ማቅረብ ያልቻለበት ምክንያት አሳማኝ ሲሆን በፍትህ ኣካሉ የበላይ ኃላፊ ውሳኔ በመንግሥት ሠራተኞች የጉዞ ወጪ አከፋፈል ሥርዓት መሠረት እንዲከፈለው ሊፈቀድ ይችላል ሆኖም የወንጀል ምስክሩ በራሱ በሆነ ጥፋት የወጪ ደረሰኝ ማቅረብ ካልቻለ ክፍያው አይፈፀምም ስለልዩ አዋቂ ምስክር የውሎ አበልና የጉዞ ወጪ አከፋፈል በዚህ ደንብ አንቀጽ ሐ ከተመለከተው ውጭ ያለ ሌላ የልዩ አዋቂ ምስክር ለምስክርነት በቀረበ ጊዜ በዚህ ደንብ አንቀጽ እና መሠረት የውሎ አበልና የጉዞ ወጪ ይከፈለዋል በሚሰጠው የምስክርነት ጉዳይ ምክንያት የተለየ ወጪ ያወጣ እንደሆነ በሚያቀርበው ደረሰኝ መሠረት ወጪው ይተካለታል ምስክርነት ሳይሰጥ የውሎ አበል እና የጉዞ ወጪ ስለመክፈል የወንጀል ምስክር ፍትሕ አካል ዘንድ ቀርቦ በራሱ ባልሆነ ምክንያት የምስክርነት ቃሉን ሳይሰጥ ቢቀርም የውሎ አበል እና የጉዞ ወጪ ይከፈለዋል ስለ ቅድመ ክፍያ ማንኛውም የወንጀል ምስክር ለምስክርነት በተጠራበት ጊዜ በገንዘብ እጦት ምክንያት ለመቅረብ የማይችል መሆኑ ከታመነ በዚህ ደንብ አንቀጽ እና የተመለከቱት ክፍያዎች በቅድሚያ እንዲከፈሉት የሚመለከተው የፍትሕ አካል የበላይ ኃላፊ ሊፈቅድ ይችላል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የሚፈቀድ የቅድሚያ ክፍያ መጠን ከጠቅላላ ክፍያ ከግማሽ መብለጥ የለበትም ሆኖም እንደነገሩ ሁኔታ በፍትሕ አካሉ የበላይ ኃላፊ ሲፈቀድ ከግማሸ በላይ የሆነ ክፍያ ሊከፈል ይችላል ስለ ምስክር ረዳት በዕድሜ በአካል ጉዳት ወይም በህመም ምክንያት ረዳት የሚያስፈልገውን የወንጀል ምስክር ለመርዳት አብሮ የተገኘ ረዳት ሰው በዚህ ደንብ አንቀጽ እና የተመለከቱት ክፍያዎች ይፈጸሙለታል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የሚቀርብ ረዳት ሰው ከአንድ መብለጥ የለበትም ሆኖም የምስክሩ ሁኔታ ተጨማሪ ረዳት የሚጠይቅ መሆኑ በፍትህ አካል የበላይ ሃላፊ ከታመነ ተጨማሪ አንድ ሰው ሊፈቀድ ይችላል የክፍያ መጠየቂያ ቅጽን ሞልቶ ስለማቅረብ ማንኛውም የወንጀል ምስክር እንዲሞላ የሚጠየቀውን የክፍያ መጠየቂያ ቅጽ በአውነትና በትክክል የመሙላት ግዴታ አለበት በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት በቅጽ ላይ የተሞላው መረጃ ትክክለኛ መሆኑን የሚመለከተው የፍትህ አካል የማረጋገጥ ኃላፊነት አለበት ሐሰተኛ የወንጀል ምስክር በዚህ ደንብ አንቀጽ መ የተደነገገው እንደተጠበቀ ሆኖ ማንኛውም የወንጀል ምስክር ሐሰተኛ ምስክርነት በመስጠት መጠርጠሩን ወይም ሆነ ብሎ ከፍተኛ አበል ወይም የጉዞ ወጪ ክፍያ ለማግኘት ሲል ሥራውን የመኖሪያ አድራሻውን ወይም መሰል ጉዳዮችን በተመለከተ ሐሰተኛ መረጃ መስጠቱን የፍትህ አካሉ ያረጋገጠ እንደሆነ የውሎ አበልና የጉዞ ወጭ ክፍያ አይፈጸምለትም ተከፍሎትም እንደሆነ እንዲመልስ ይደረጋል የሌሎች ደንቦችና መመሪያዎች ተፈጻሜነት በዚህ ደንብ ያልተሸፈኑ የወንጀል ምስክር የውሎ አበልና የጉዞ ወጪዎች አከፋፈልን በሚመለከቱ ጉዳዮች ላይ አግባብ ያላቸው የፌደራል ሕጎች ተፈጻሚ ይሆናሉ ደንቡ የሚፀናበት ጊዜ ይህ ደንብ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ የዐና ይሆናል አዲስ ኣበባ ጥር ቀን ዓም ኃይለማርያም ደሳለኝ የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ጠቅላይ ሚኒስትር ደንብ ቁጥር ዓም የሸብርተኛ ሀብት የሚታገድበት ሥነሥርዓት ለመወሰን ወጣ የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ የሚኒስትሮች ምክር ቤት የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ አስፈጻሚ አካላትን ሥልጣንና ተግባር ለመወሰን በወጣው አዋጅ ቁጥር አንቀጽ በፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር አንቀጽ እና በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብን እና ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን ለመከላከልና ለመቆጣጠር በወጣው አዋጅ ቁጥር አንቀጽ መሠረት ይህን ደንብ አውጥቷል ክፍል አንድ ጠቅላላ አጭር ርዕስ ይህ ደንብ የሽብርተኛ ሀብት የሚታገድበት ሥነሥርዓት የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል ትርጓሜ የቃሉ አገባብ ሌላ ትርጉም የሚያሰጠው ካልሆነ በስተቀር በዚህ ደንብ ውስጥ አዋጅ ማለት በወንጀል ድርጊት የተገኘ ንብረት ወይም ገንዘብ ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብን እና ሽርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን ለሙከላከልና ለመቆጣጠር የወጣው አዋጅ ቁጥር ነው በአዋጁ አንቀጽ ሥር ለተመለከቱት ቃላት የተሰጡ ትርጓሜዎች ተፈጻሚ ይሆናሉ ማዕከል በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር የተቋቋመው የፋይናንስ ደህንነት መረጃ ማዕከል ነው ኮሚቴ ማለት በተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ ቁጥር ወይም አግባብ ባለው ሌላ የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ መሠረት የተቋቋመ ማዕቀብ የሚወስን አካል ነው ፍርድ ቤት ማለት የፌደራል ከፍተኛ ወይም ጠቅላይ ፍርድ ቤት ነው ኃላፊነት ያለበት ሰው ማለት ማዕከሉ በአኣዋጁ በዚህ ደንብ ወይም በሌላ ሕግ መሠረት ሥልጣንና ተግባሩን በሚያከናውንበት ጊዜ ለዕማከሉ ሪፖርት የማቅረብ ግዴታ ያለበት ሰው ሲሆን የሚከተሉትን ያጠቃልላል ሀ የፋይናንስ ተቋማትን ለ ፋይናንስ ነክ ያልሆኑ የተሰየሙ የንግድና የሙያ ስራዎችን ሐ ለትርፍ ያልተቋቋሙ ድርጅቶችንና የሃይማኖት ድርጅቶችን መ የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣንን ሠ የበጎ አድራጎትና ማህበራት ኤጀንሲ እና ረ ሌሎች የማገድ ግዴታ ያለባቸው ወይም በማዕከሉ ሪፖርት እንዲያቀርቡ የተለዩ ሰዎች አግባብነት ያለው ባለስልጣን ማለት ማዕከሉ የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ፖሊስ ዓቃቤ ህግ ወይም የምርመራ ስራን በኃላፊነት የሚሰራ አካል የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን ወይም የሚመለከተው ተቆጣጣሪ ባለስልጣን ነው ተሰየመ ሰው ማለት ሀ በፀረሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር መሠረት በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የተሰየመ ወይም የፍርድ ውሳኔ የተላለፈበት ለ በተባባሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ ቁጥር ወይም አግባብነት ባለው ማንኛውም የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት ውሳኔ መሰረት ሽብርተኝነትን ለመዋጋት ተለይተው የተቀመጡ የቁጥጥር እርምጃዎች እንዲወሰዱባቸው በተመለከቱት የተወሰኑ ሰዎችና ድርጅቶች ዝርዝር ውስጥ የተካተተ ወይም ሐ በተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ምቤት ውሳኔ ቁጥር መሰረት ሥልጣን ባለው የሌላ አገር የመንግስት አካል በአሸባሪነት የተሰየመ ግለሰብ ቡድን ወይም ድርጅት ነው የፍርድ ውሳኔ የተላለፈበት ሰው ማለት የሽብርተኝነት ድርጊት ፈፅሞ የመጨረሻ ውሳኔ በሰጠው ፍርድ ቤት ጥፋተኛ የተባለ ሰው ነው ሀብት ማለት በአዋጁ አንቀጽ እንደተተረጎመው ፈንድ ገንዘብ የኢኮኖሚያዊ ሀብት ንብረት ወይም አገልግሎት ነው ሰው ማለት የተፈጥሮ ሰው ወይም በህግ የሰውነት መብት የተሰጠው አካል ነው ማንኛውም በወንድ ፆታ የተገለጸው የሴትንም ይጨምራል። በዚህ አንቀጽ በተመለከተው መሠረት የተገኘን ፈንድ በመቀበል ገቢ የሚደረግበት ቀደም ሲል የተከፈተ ሂሳብ በሌለበት ሁሄታ መወሰድ ስላለበት አግባብ ያለው እርምጃ ማዕከሉን ማሳወቅ አለበት ለዚህ አንቀጽ ዓላማ የታገደ ሂሳብ ማለት በዚህ ደንብ የተደነገጉ ክልከላዎችና እርምጃዎች ተፈጻሚ የሜደረጉበት ኃላፊነት ባለበት ሰው ዘንድ በሚገኝና በተሰየመ ሰው ሰም በተከፈተ ወይም የተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ በተላለፈበት ሰው በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ መንገድ በሚቆጣጠረው ሂሳብ የተያዘ ገንዘብ ወይም ኢኮኖሚያዊ ሀብት ነው በስህተት ስለታገደ ሀብት በስም ተመሳሳይነት በተሰየሙ ወይም የፍርድ ውሳኔ በተላለፈባቸው ሰዎች ዝርዝር ወይም ሂሳብ ውስጥ በስህተት በማካተት ወይም በሌላ ስህተት ምክንያት ሀብት የታገደ እንደሆነ ጉዳዩ የሚመለከተው ሰው እገዳው እንዲነሳለት ለማዕከሉ ማመልከት ይችላል ማዕከሉ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት ማመልከቻ ከተቀበለ በኋላ ማመልከቻው ሀ የተባበሩት መንግስታትን ዝርዝር ወይም የውጭ አገር መንግስት አካልን ዝርዝር የሚመለከት ሆኖ ከተገኘ ማመልከቻውን ከተቀበለበት ቀን አንስቶ በ ቀናት ውስጥ ከሚመለከተው ኮሚቴ ወይም ሥልጣን ያለው የውጭ አገር መንግሥት አካል ጋር ተወያይቶ ውሳኔ ማስተላለፍ አለበት ለ ስያሜው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤትን ዝርዝር ወይም የፍርድ ቤትን ዝርዝር የሟመለከት ሆኖ ከተገኘ ማመልከቻውን ከተቀበለበት ቀን አንስቶ በ ቀናት ውስጥ ከሚመለከተው ጋር ተወያይቶ ውሳኔ ማስተላለፍ አለበት በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ መሰረት የተወሰነውን ውሳኔ ማዕከሉ እንደአግባብነቱ ለአመልካቹ ለሁሉም ኃላፊነት ላለባቸው ሰዎችና ለሚመለከታቸው የመንግስት አካላት በጽሑፍ ማሳወቅ አለበት ክፍል ኣራት ስለመረጃና ሪፖርት የማቅረብ ግዴታ ኃላፊነት ያለበት ሰው ሪፖርት የማድረግ ግዴታ ማንኛውም ኃላፊነት ያለበት ሰው የሚመለከተው ሰው ሀ የተሰየመ ወይም የፍርድ ውሳኔ የተላለፊበት መሆኑን ወይም ለ በአዋጁ መሰረት ወንጀል የፈጸመ መሆኑን ያወቀ ወይም የተጠራጠረ እንደሆነ ይህንኑ ለማዕከሱ ወዲያውኑ ማሳወቅ ኣለበት ለዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ዓላማ የሚመለከተው ሰው ማለት ሀ ኃላፊነት ያለበት ሰው ደንበኛ ለ ከተስየመበት ወይም የፍርድ ውሳኔ ከተላለፈበት ቀን በፊት ባሉት አስር ዓመታት ውስጥ በማናቸውም ጊዜ ኃላፊነት ያለበት ሰው ደንበኛ የነበረ ወይም ሐ በዚህ ንዑስ አንቀጽ ፊደል ተራ ለ በተመለከተው ጊዜ ውስጥ ኃላፊነት ካለበት ሰው ጋር ማንኛውንም የሥራ ግንኙነ ያደረገ ሰው ነው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የሚቀርብ ሪፖርት የሚከተሉትን መግለጽ አለበት ሀ ጥርጣሬው ወይም ማረጋገጫው መሠረት ያደረገውን መረጃ ወይም ሌሎች ማስረጃዎች ለ የሚመለከተውን ሰው ማንነት የሚገልጽ በኣጁ የሚገኘውን ማንኛውንም መረጃ እና ሐ ስያሜው ወይም የጥፋተኝነት ውሳኔው ከመስጠቱ በራት ባሉት አስር ዓመታት ውስጥ ባለው ማናቸውም ጊዜ ለተሰየመው ሰው ኃላፊነት ባለበት ሰው የተያዘ ማንኛውም ሀብት ዓይነት ባህሪ መጠን እና ብዛት መረጃን የመጠየቅ ስልጣን ማዕከሉ የተሰየመን ወይም የፍርድ ውሳኔ የተላለፈበትን ሰው ወይም ማንኛውንም ኃላፊነት ያለበት ሰው ሀ በተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ በተላለፈበት ሰው ወይም እርሱን በመወከል በባለቤትነት ወይም በይዞታነት የተያዘ ወይም ቁጥጥር የማደረግባት ሀብት ስለመኖሩ ወይም ለ ስያሜው ወይም የጥፋተኝነት ውሳኔው ከመሰጠቱ በፊትም ሆነ በኋላ የተወገደ ማንኛውም ሀብት ስለመኖሩ ሊጠይቅ ይችላል ማዕከሉ ከሥራው ጋር በተያያዘ በቂ ምክንያት ያስፈልጉኛል የሜላቸውን የሚከተሉትን ወጪዎች የሚመለከት መረጃ ከተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ ከተላለፈበት ወይም ከማንኛውም ኃላፊነት ካለበት ሰው ሊጠይቅ ይችላል ሀ በተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ በተላለፈበት ሰው ወይም ይህንኑ ሰው በመወከል የተደረጉ ወጪዎችን ወይም ለ ለተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ ለተላለፈበት ሰው ጥቅም ሲባል የተደረጉ ወጪዎችን ማዕከሉ ከሥራው ጋር በተያያዘ በቂ ምክንያት ለሚከተሉት ዓላማዎች የሚፈልገውን መረጃ ማንኛውም በኢትዮጵያ የግዛት ክልል ውስጥ የሚገኝ ወይም ነዋሪ የሆነ ሰው እንዲሰጠው መጠየቅ ይችላሳል ሀ የዚህ ደንብ ተፈፃሟነት ለማረጋገጥ ለ በአዋጁ ላይ የተመለከተ ወንጀልን ከመፈጸም ጋር የተያያዙ ማሰረጃዎችን ለማግኘት ሐ የሚከተሉትን ለማረጋገጥ በተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ በተላለፈበት ሰው ወይም ይህንኑ ሰው በመወከል በባለቤትነት ወይም በይዞታነት የተያዘ ወይም ቁጥጥር የሚደረግበት ሀብት ለተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ ለተላለፈበት ሰው ወይም ለዚሁ ሰው ጥቅም ሲባል በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ ተደራሽ እንዲሆን የተደረገን ማንኛውም ሀብት በተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ በተላለፈበት ሰው የተደረገን ማንኛውም የፋይናንስ ግብይት ዓይነት ባህሪ መጠን ወይም ብዛት ማዕከሉ መረጃ የሚቀርብለትን አኳኋን እና ጊዜ በመመሪያ ሊወስን ይችላል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት ማዕከሉ በመመሪያ ጊዜውን ያልወሰነ ከሆነ የተጠየቀው መረጃ በተገቢ ጊዜ ውስጥ መቅረብ አለበት የመረጃ ጥያቄው ሁሄታዎች በተለወጡ ቁጥር ወይም ማዕከሉ በሟወስነው በመደበኛ ጊዜ መረጃዎች ለማዕከሉ እንዲደርሱ ለማድረግ የሚያስችል ቀጣይነት ያለውን ግዴታ ሊያካትት ይችላል ሰነድ ስለማቅረብ በዚህ ደንብ አንቀጽ መሠረት የሚጠየቅ መረጃ የተወሰኑ ሰነዶች ወይም ስለተወሰነ ነገር የሚገልጹ ወይም የሟዘረዝሩ ሰነዶች እንዲቀርቡ መጠየቅን ሊጨምር ይችላል ማዕከሉ ሰነድ እንዲቀርብለት ሲጠይቅ ሀ የሰነዱን ኮፒ ወይም የሰነዱ የተወሰነ ክፍል ለመውሰድ ለ ሰነዱን ያቀረበው ሰው ስለሰነዱ ገለፃ እንዲያደርግለት ሊጠይቅ ሐ ሰነዱን ያቀረበው ሰው የሕግ ሰውነት ያለው ድርጅት ከሆነ የድርጅቱ ኃላፊ የሆነ ወይም የነበረ ወይም ሰራተኛ የሆነ ሰው ይህንኑ ገለፃ እንዲያደርግለት ሊጠይቅ ይችላል ማዕከሉ የተሰየመው ወይም የፍርድ ውሳኔ የተላለፈበት ሰው ሰነድ እንዲያቀርብ የጠየቀ እንደሆነ ይህ ሰው ሀ ሰነዱ አስቀድሞ በይዞታው ወይም ባቁጥጥሩ ሥር የሚገኝ ካልሆነ ሰነዱን ለማግኘት ተገቢ የሆነ ጥረት እና ለ ለማዕከሉ ለመሰጠት ካልሆነ ወይም ማዕከሉ በሌላ ሁኔታ ካልፈቀደ በስተቀር ሰነዱን በይዞታው ወይም በቁጥጥሩ ሥር ጠብቆ ማቆየት ኣለበት ስለመረጃዎች ሚስጥራዊነት በዚህ ደንብ አንቀጽ መሠረት በማዕከሉ መረጃዎች የሰጠው ሰው ወይም እነዚህኑ መረጃዎች ያገኘ ሰው ሕግ በሚፈቅደው መሠረት ካልሆነ በስተቀር መረጃዎቹን ለሌላ ሰው መግለጽ የለበትም ለዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ዓላማ መረጃ ሕግ በሚፈቅደው መሠረት ለሌላ ሰው ተገለጸ ሊባል የሚችለው ሀ በዚህ ደንብ የተደነገገን ግዴታ ለመወጣት ወይም ለ ማንኛውንም የክርክር ሂደት በሚመለከት የፍርድ ቤት ሥነ ሥርዓት ሕግን ለማሟላት ወይም የፍርድ ቤት ትዕዛዝን ለመፈፀም ሲባልና ለዚሁ በሚያስፈልግ ደረጃ የተገለጸ እንደሆነ ነው በዚህ አንቀጽ የተደነገገው ቢኖርም መረጃው ከሌላ ምንጭ አስቀድሞ ለሕዝብ ይፋ የተደረገ ከሆነ መረጃው የደረሰው ሰው መረጃውን እንዳይገልጽ አይከለክልም። በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የሚተላለፈው የፕሬዚዳንቱ ትዕዛዝ የቅጣት ፍርዱን ለሚያስፈጽሙ አካላትና ይቅርታው ተደርጎለት ለነበረው ሰው እንዲደርስ ይደረጋል ይቅርታ ተደርጎለት የነበረ ሰው ይቅርታ ተደርጐለት ከመለቀቁ በፊት በእስር ከነበረ ወደ ማረሚያ ቤት እንዲመለስ ለማድረግ የመያዣ ትዕዛዝ እንዲሰጥ ጥያቄ በመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ይቀርባል ፍርድ ቤቱ በሚሰጠው የመያዣ ትዕዛዝ መሰረት ይቅርታ ተደርጐለት የነበረ ሰው ወደ ማረሚያ ቤት እንዲመለስ ይደረጋል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተመለከተው የፕሬዚዳንቱ ትዕዛዝ የደረሰው ይቅርታ ተደርጎለት የነበረ ሰው የተሰጠው ትዕዛዝ እንደገና እንዲታይለት ውሳኔው ከደረሰው ቀን ጀምሮ ባሉት የሥራ ቀናት ውስጥ አቤቱታውን ለቦርዱ ማቅረብ ይችላል በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ሆነ መሠረት የቀረበው አቤቱታ በቦርዱ ወድቅ ከተደረገ ይቅርታ ተደርጎለት የነበረ ሰው ተሰጥቶት የነበረውን የይቅርታ ምስክር ወረቀት ለጽህፈት ቤቱ መመለስ አለበት ይቅርታን ስለማስረዳት ማንኛውም ይቅርታ የተደረገለት ሰው ይቅርታ የተደረገለት መሆኑን ማስረዳት የሟችለው የይቅርታ የምስክር ወረቀቱን በማቅረብ ይሆናል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገገው ቢኖርም የይቅርታ ምስክር ወረቀቱ የጠፋበት ሰው ይቅርታ የተደረገለት መሆኑን የሚገልጽ ማስረጃ ጽሀፈት ቤቱ ለሚሟመለከተው ወገን እንዲሰጥለት ሊጠይቅ ይችላል ክፍል አራት ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች የመተባበር ግዴታ ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ መሰረት ለይቅርታ ኣሰጣጥ የሜረዳ ማስረጃ መረጃ ወይም አስተያየት እንዲሰጥ ሲጠየቅ የመተባበር ግዴታ አለበት ስለመብትና ግዴታ መተላለፍ በይቅርታ ሥነሥርዓት አዋጅ ቁጥር የተቋቋመው ቦርድ መብትና ግዴታ በዚህ አዋጅ ለተቋቋመው ቦርድ ተላልፏል የተሻረ ሕግ የይቅርታ ሥነሥርዓት አዋጅ ቁጥር በዚህ አዋጅ ተሽሯል ደንብና መመሪያ የማውጣት ሥልጣን የሚኒስትሮች ምክር ቤት ይህን አዋጅ ለማስፈጸም የሚያስፈልጉ ደንቦችን ሊያወጣ ይችላል ቦርዱ ለዚህ አዋጅና በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ መሰረት የወጡ ደንቦችን ለማስፈጸም የሚያስፈልጉ መመሪያዎችን ሊያወጣ ይችላል አዋጁ የሚጸናበት ጊዜ ይህ አዋጅ በፌደራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ የጸና ያሆናል አዲስ አበባ ነሓሴ ቀን ዓም ዶር ሙላቱ ተሾመ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፕሬዚዳንት መ ጥብቅና ደንብ ቁጥር የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ጠበቆች የሥነ ምግባር የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ የሚኒስትሮች ምክር ቤት የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፕብሊክ አስፈጻሟ አካላትን ሥልጣንና ተግባር ለመወሰን በወጣው አዋጅ ቁጥር አንቀጽ መሠረት ይህንን ደንብ አውጥቷል። ፌደንብ የማውጣት ሥልጣን የሚኒስትሮች ምክር ቤት ለዚህ አዋጅ አፈጻጸም የሚረዱ ደንቦችን ሊያወጣ ይችላል መመሪያ የማውጣት ሥልጣን ሜኒስትሩ ለዚህ አዋጅ አፈጻጸም የሚረዱ መመሪያዎችን ሊያወጣ ይችላል የመሸጋገሪያ ድንጋጌ የዚህ አዋጅ አንቀጽ እንደተጠበቀ ሆኖ ይህ አዋጅ በወጣበት ቀን ሀ የሕግ ዲግሪ ያለው ወይም ለ የሕግ ዲፕሎማ ያለውና በማናቸውም ፍርድ ቤት ከአሥር ዓመት ላላነሰ የጥብቅና አገልግሎት የሰጠ ወይም በማናቸውም ፍርድ ቤት በዳኝነት ወይም በዐቃቤ ሕግነት ወይም በነገረ ፈጅነት ያገለገለበት ጊዜ ተዳምሮ ከአሥር ዓመት ያላነሰ አገልግሎት ያለው የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ጠበቃ በዚሀ አዋጅ መሠረት የፌዴራል ማናቸውም ፍርድ ቤት የጥብቅና ፈቃድ እንደተሰጠው ይቆጠራል የዚህ አዋጅ አንቀጽ እንደተጠበቀ ሆኖ ይህ አዋጅ በወጣበት ቀን ሀ የሕግ ዲፕሎማ ያለው ወይም ለ የሕግ ሰርተፊኬት ኖሮት ከአምስት ዓመት ያላነሰ የጥብቅና አገልግሎት የሰጠ ወይም በማናቸውም ፍርድ ቤት በዳኝነት በዓቃቤ ሕግነት ወይም በነገረ ፈጅነት ያገለገለበት ጊዜ ተዳምሮ ከአምስት አመት ያላነሰ አገልግሎት ያለው ሐ ሰርተፊኬት ሳይኖረው ከአስር ዓመት ላላነሰ የጥብቅና አገልግሎት የሰጠ ወይም በማናቸውም ፍርድ ቤት በዳኝነት ወይም ዓቃቤ ሕግነት ወይም በነገረ ፈጅነት ያገለገለበት ጊዜ ተዳምሮ ከአስር ዓመት ያላነሰ አገልግሎት ያለውና በሚኒስቴሩ የተሰጠውን ፈተና ያለፈ የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ጠበቃ በዚህ አዋጅ መሠረት የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የጥብቅና ፈቃድ እንደተሰጠው ይቆጠራል ስለተሻሩና ተፈጻሚነት ስለሌላቸው ሕጐች ስለጠበቆች በመዝገብ መግባት የወጣው ደንብ የሕግ ክፍል ማስታወቂያ ቁጥር በዚህ አዋጅ ተሽሯል ይሀን አዋጅ የሚቃረን ማናቸውም ሕግ ወይም የተለመደ አሠራር በዚህ አዋጅ በተሸፈኑ ጉዳዮች ላይ ተፈጻሚነት አይኖረውም አዋጁ የሚጸናበት ጊዜ ይህ አዋጅ ከየካቲት ቀን ዓም ጀምሮ የጸና ይሆናል አዲስ አበባ የካቲት ቀን ዓም ዶር ነጋሶ ጊዳዳ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፕሬዚዳንት ደንብ ቁጥር የፌዴራል ፍርድ ቤቶች የጥብቅና ፈቃድ የፈተና መመዝገቢያ እና የጥብቅና ሙያ አገልግሎት ድርጅት መመዝገቢያ ክፍያ መወሰኛ የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ የሚኒስትሮች ምክር ቤት የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፕብሊክ አስፈጻሟ አካላትን ሥልጣንና ተግባር ለመወሰን በወጣው አዋጅ ቁጥር አንቀጽ እና በፌዴራል ፍርድ ቤቶች ጠበቆች ፈቃድ አሠጣጥና ምዝገባ አዋጅ ቁጥር አንቀጽ መሠረት ይህን ደንብ አውጥቷል አጭር ርዕስ ይህ ደንብ የፌዴራል ፍርድ ቤቶች የጥብቅና ፈቃድ የፈተና መመዝገቢያ እና የጥብቅና ሙያ አገልግሎት ድርጅት መመዝገቢያ ክፍያ መወሰኛ የሜኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል። አዋጁ የሚፀናበት ጊዜ ይህ አዋጅ ከጥር ቀን ዓም ጀምሮ የፀና ይሆናል አዲስ አባባ ጥር ቀን ዓም ግርማ ወልደጊዮርጊስ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፕሬዚዳንት አዋጅ ቁጥር ዓም ስለፀረ ሸብርተኝነት የወጣ አዋጅ ሕዝቦች በሰላም በነጻነትና በተረጋጋ ሁኔታ ለመኖር ያላቸው መብት ከሽብርተኝነተ አደጋ ሁልጊዜ መጠበቅ ያለበት በመሆኑ ሸብርተኝነት ለሀገራችን ሰላም ደኅንነትና ዕድገት ፀር እንደሆነ ለአካባቢያችንና ለዓለም ሰላም እና ደህንነትም ከፍተኛ ስጋት እንደሆነ ግንዛቤ የተወሰደ በመሆኑ በስራ ላይ ያሉት የሀገሪቱ ሕጎች በበቂ ሁኔታ ሽብርተኝነትን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የሚያስችሉ ባለመሆናቸው ጠንካራ የሕግ አቅም መፍጠር በማስፈለጉ ሽብርተኝነትን ለመከላከል ለመቆጣጠርና ለማምከን በቂ መረጃዎችንና ማስረጃዎችን ለማስባስብና ለማጠናቀር በሽብርተኝነት የተጠረጠሩ ሰዎችን ወይም ድርጅቶችን ለሕግ ለማቅረብ የሜያስችሉ የተጠናከሩ የምርመራና ክስ የማቅረብ አዳዲስ ስልቶችንና ስርዓቶችን በሕግ ማቋቋም አሰፈላጊ በመሆኑ ሽብርተኝነትን በሟገባ ለመዋጋት የፀረሽብርተኝነት ዓላማ ካላቸው የአካባቢያችን የአሕጉራችንና የሌላዉ የዓለም ክፍሎች መንግስታትና ሕዝቦች ጋር መተባበር እና በተለይ ከተባበሩት መንግስታትና ከአፍሪካ ሕብረት አባል ሀገራት ጋር የተደረጉትን ስምምነቶች ስራ ላይ ማዋል አስፈላጊነቱ የታመነበት በመሆኑ በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግስት አንቀጽ መሠረት የሚከተለው ታዉጄጀል ክፍል አንድ ጠቅላላ አጭር ርዕስ ይህ አዋጅ የፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል ትርጓሜ የቃሉ አገባብ ሌላ ትርጉም የሚያሰጠው ካልሆነ በስተቀር በዚህ አዋጅ ውስጥ ንብረት ማለት ማናቸውም ግዙፍነት ያለው ወይም የሌለው ወይም ተንቀሳቃሽ ወይም የማይንቀሳቀስ ሀብት ሲሆን የባንክ ሂሳብን የመሰሉ የዚሁ ንብረት ወይም ሀብት ባለሃብትነትን ወይም ጥቅምን የሚያስረዱ ሰነዶችና ደብተሮችን ያካትታል ከሽብርተኝነት ድርጊት የተገኘ ንብረት ማለት ገንዘብን ጨምሮ በማንም ስም ይዞታ ወይም ቁጥጥር ስር ቢገኝም ከሽብርተኝነት ድርጊት በመነጨ ንብረት አማካኝነት የተገሃኛ ወይም የተፈራ ማናቸውም ንብረት ነው የሻብርተኛ ንብረት ማለት ከሽብርተኝነት ድርጊት የተገኘ ንብረት የሽብርተኛ ድርጅት ንብረት ወይም የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም የዋለ እየዋለ ያለ ወይም የሚውል ንብረት ነው ብርተኛ ድርጅት ማለት ሀ የሽብርተኝነት ድርጊትን የመፈፀም ዓላማ ያለው ወይም የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም ያቀደ የተዘጋጀ የፈፀመ ያስፈጸመ ወይም እንዲፈፀም በማናቸውም ሁኔታ የረዳ ወይም ያነሳሳ ከሁለት ያላነሱ አባላትን የያዘ ቡድን ማህበር ወይም ድርጆጅት ወይም ለ በዚህ አዋጅ መሰረት በሸብርተኝነት የተሰየመ ድርጅት ነው እገታ ወይም ጠለፋ ማለት ሰውን በመያዝ ወይም በቁጥጥር ስር በማድረግ የያዘውን ሰው ለመልቀቅ መንግስት አንድ ነገር ካላደረገ የያዘውን ሰው እንደሚሜገድል ከባድ ጉዳት እንደሚያደርስበት ወይም እንደማይለቀው መዛት ነው ማነሳሳት ማለት ድርጊቱ ባይሞከርም ሌላውን ሰው በመጎትጎት ተስፋ በመስጠት በገንዘብ ባስጦታ በማስፈራራት ወይም በማናቸውም ሌላ ዘዴ የሽብርተኝነት ድርጊት እንዲፈጸም ማግባባት ነው ጥህዝብ አገልግሎት ማለት ለህዝብ አገልግሎት ለመስጠት የተደራጁ የኢሊክትሮኒክ የኢንፎርሜሽን ኮማሚዩኒኬሽን የትራንስፖርት የፋይናንስ የህዝብ ግልጋሎት መስጫ የመሰረተ ልማት ወይም እነዚህን የመሰሉ ተቋማት ወይም ስርዓቶች ነው ዲጅታል ማስረጃ ማለት በዲጂታል ቅርዕ የተቀመጠ ወይም የተላለፈ የማስረጃነት ዋጋ ያለዉ ሆኖ በማናቸውም ማስተላለፊያ ሳይ በኮምፒዉተር በኮምፒዉተር ዉስጥ ወይም በሌላ ተመሳሳይ መሳሪያ የተቀረፀ ወይም የተቀመጠ በሰው በኮምፒውተር ወይም በተመሳሳይ መሳሪያ መነበብ ወይም መረዳት የሚችል መረጃ ሲሆን በመግለጫ በህትመት ወይም በሌላ መንገድ የሚወጣ የዚህኑ መረጃ ዉጤት ይጨምራል መንግስት ማለት የፌዴራል መንግስት ወይም የክልል መንግስት ወይም የመንግስት አካል ወይም የዉጭ ሀገር መንግስት የዓለም አቀፍ ድርጅት ነው ፍርድ ቤት ማለት እንደ አግባብነቱ የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ወይም የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ነው ፖሥሊስ ማለት የፌዴራል ፖሊስ ወይም የፌዴራል ፖሊስ ሥልጣን በውክልና የተሰጠው የክልል ፖሊስ ማለት ነው ሰዉ ማለት የተፈጥሮ ሰው ወይም በህግ የሰውነት መብት የተሰጠው አካል ነው ማንኛውም በወንድ ጸታ የተገለጸው አነጋገር ሴትንም ይጨምራል ክፍል ሁለት ስለሻብርተኝነት እና ተያያዥ ወንጀሎች የሸብርተኝነት ድርጊቶች ማንኛውም ሰው ወይም ቡድን የፖለቲካ የሃይማኖታዊ ወይም የአይዲዮሎጂ ዓላማን ለማራመድ በማሰብ በመንግሥት ላይ ተፅዕኖ ለማሳደር ህብረተሰቡን ወይም የህብረተሰቡን ክፍል ለማስፈራራት ወይም የሃገሪቱን መሠረታዊ ፖለቲካዊ ሀህገመንግሥታዊ ኢኮኖሚያዊ ወይም ማህበራዊ ተቋማትን ለማናጋት ወይም ለማፍረስ ሰውን የገደለ ወይም በአካሉ ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ የህብረተሰቡን ወይም የህብረተሰቡን ክፍል ደህንነተ ወይም ጤና ለከፍተኛ አደጋ ያጋለጠ እገታ ወይም ጠለፋ የፈፀመ እንደሆነ በንብረት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ በተፈጥሮ ሀብት በአካባቢ በታሪካዊ ወይም የባህል ቅርስ ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ ማናቸውንም የህዝብ አገልግሎት ለከፍተኛ አደጋ ያጋለጠ የያዘ በቁጥጥር ስር ያደረገ ያቋረጠ ወይም ያበላሸ እንደሆነ ወይም በዚህ አንቀጽ ከንዑስ አንቀጽ እስከ ከተመለከቱት ድርጊቶች መካከል ማናቸውንም ለመፈጸም የዛተ እንደሆነ ከ አመት እስከ እድሜ ልክ በሚደርስ ጽኑ እስራት ወይም በሞት ይቀጣል የሸብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም ማቀድ መዘጋጀት ማሴር ማነሳሳትና ሙከራ ማንኛውም ሰው በዚህ ኣዋጅ ኣንቀጽ ከንዑስ አንቀጽ እስከ የተመለከተውን ማናቸውንም የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም ያቀደ የተዘጋጀ ያሴረ ያነሳሳ ወይም የሞከረ እንደሆነ በዚሁ አንቀጽ በተቀመጠው መሠረት ይቀጣል ለሽብርተኝነት ድጋፍ መስጠት ማንኛውም ሰው የሽብርተኝነት ድርጊት አፈፃፀምን ወይም የሽብርተኛ ድርጅትን የሚረዳ መሆኑን እያወቀ ወይም ማወቅ ሲገባዉ ሀ ሀሰተኛ ሰነድ ያዘጋጀ ያቀረበ ወይም የሰጠ እንደሆነ ለ የሙያ የልምድ የሞራል ምክር ወይም ድጋፍ የሰጠ እንደሆነ ሐ ማናቸውንም ዓይነት ንብረት በማናቸውም ሁኔታ ያቀረበ ያሰባሰበ ወይም እንዲቀርብ ያደረገ እንደሆነ መ የገንዘብ ወይም የፋይናንስ ወይም ሌሎች ተያያዥነት ያላቸው አገልግሎቶችን ያቀረበ ወይም የሰጠ እንደሆነ ሠ ማናቸውንም ፈንጂ ዳይናሚሜት ሊቀጣጠል የሚችል ነገር የጦር መሳሪያ ወይም ሌላ ገዳይነት ያለው መሳሪያ ወይም መርዛማ ነገር ያቀረበ ወይም የሰጠ እንደሆነ ወይም ይህ ንዑስ አንቀፅ በአዋጅ ቁጥር እንቀፅ መሰረት ሽበርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን በተመለከተ ተፈፃነት አንደማይኖረው ተደንግጓል ረ ማናቸውም አይነት ሥልጠና ወይም ትምህርት ወይም መመሪያ የሰጠ እንደሆነ ከ እስከ አመት በሟደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ የተመለከተ የሽብርተኝነት ድርጊት የፈዐፀመ መሆኑን እያወቀ ለማንኛውም ሰው ከለላ የሰጠ ወይም እንዲያመልጥ የረዳ ወይም የደበቀ እንደሆነ ከ ዓመት እስከ እድሜ ልክ በጫሟደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል ሽብርተኝነትን ስለማበረታታት ማንኛውም ሰው መልእክቱ እንዲታተምላቸው የተደረገው የህብረተሰቡ አባላት በከፊል ወይም በሙሉ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ የተመለከተ ማናቸውንም የሽብርተኝነት ድርጊት እንዲፈጽሙ ወይም ለመፈጸም ኣንዲዘጋጁ ወይም እንዲነሳሱ በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ መንገድ የሚያበረታታቸው ወይም በማናቸውም ሌላ ሁኔታ የሚገፋፋቸው እንደሆነ አድርገው ይረዱታል ተብሎ ሊገመት የሚችል መልዕክት ሆነ ብሎ ወይም በግዴለሽነት ያተመ ወይም ያሳተመ እንደሆነ ከ እስከ ዓመት በማሜደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል በሸብርተኛ ድርጅት ውስጥ ስለመሳተፍ ማንኛውም ሰው ለሽብርተኛ ድርጅት ወይም የሽብርተኝነት ድርጊቶችን ለመፈፀም ሰው የመለመለ ወይም አባል የሆነ ወይም ስልጠና የወሰደ ወይም በድርጅቱ በማናቸውም ሙልክ የተሳተፈ እንደሆነ እንደየተሳትፎ ደረጃው ከ እስከ ዓመት በማሜደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል ማንኛውም ሰው በሽብርተኛ ድርጅት ውስጥ በአመራርነት ወይም በውሳኔ ሰጪነት የሰራ እንደሆነ ከ ዓመት እስከ እድሜ ልክ በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል ለሽብርተኝነት ድርጊት መፈፀሚያነት እንዲውል ንብረት መያዝ ወይም መጠቀም ማንኛውም ሰው የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈፀም ወይም እንዲፈጸም ለማመቻቸት እንደሚውል ኣያወቀ ወይም እንዲውል በማሰብ ማናቸውንም ንብረት የያዘ ወይም የተጠቀመ እንደሆነ የንብረቱ መወረስ እንደተጠበቀ ሆና ከ እስከ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል በሸብርተኝነት ድርጊት የተገኘን ንብረት ስለመያዝና መገልገል ማንኛውም ሰው ከሽብርተኝነት ድርጊት የተገኘ ንብረት መሆኑን እያወቀ ወይም ማወቅ ሲገባው ኣንድን ንብረት በባለቤትነት የያዘ ወይም ባይዞታው ስር ያደረገ ወይም የተጠቀመ ወይም የለወጠ ወይም የደበቀ ወይም ያመሳሰለ እንደሆነ የንብረቱ መወረስ እንደተጠበቀ ሆኖ ከ እስከ ዓመት በሚደርስ ዕኑ እስራት ይቀጣል ምስክር ማባበል ወይም ማስፈራራትና ማስረጃ ማጥፋት ማንኛውም ሰው በሸብርተኝነት ድርጊት ላይ ምስክር የሆነን ወይም ለመሆን የሚችል ሰውን እንዳይመሰክር የደለለ ወይም ያስፈራራ ወይም በምስክሩ ወይም ከምስክሩ ጋር የቅርብ ግንኙነት ባለው ሰው ላይ የሀይል ድርጊት የፈፀመ እንደሆነ ወይም ማስረጃ ያጠፋ ወይም የደበቀ እንደሆነ ከ እስከ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል በሀሰት የሸብርተኝነት ድርጊት ስለማስፈራራት ማንኛውም ሰው ሀሰተኛ መሆኑን እያወቀ ወይም እያመነ የሽብርተኝነት ድርጊት እንደተፈፀመ ወይም እየተፈፀመ እንደሆነ ወይም እንደሚፈፀም በማናቸውም መንገድ ለሌሳ ሰው ሆን ብሎ የገለፀ እንደሆነ ከ እስከ ዓመት በሚደርስ ዕኑ እስራት ይቀጣል የሸብርተኝነት ድርጊቶችን አለማሳወቅ ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ የተመለከተ የሽብርተኝነት ድርጊት ሳይፈፀም ለመከላከል የሚረዳ መረጃ እያለው ወይም የሽብርተኝነት ድርጊትን የፈፀመን ወይም ሊፈፅም የተዘጋጀን ሰው ለመያዝ ወይም ለመክሰስ ወይም ለማስቀጣት የሚያስችል መረጃ ወይም ማስረጃ እያለው ያለበቂ ምክንያት መረጃውን ወይም ማስረጃውን ለፖሊስ ወዲያውኑ ያልገለፀ ወይም ሀሰተኛ መረጃ የሰጠ እንደሆነ ከ እስከ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል ክፍል ሦስት የመከላከልና የምርመራ እርምጃዎች ለሽብርተኝነት ጥቃት የተጋለጡ ሰዎችን ስለማዳን ፖሊስ በአንድ የተወሰነ ቦታ ላይ የሽብርተኝነት ድርጊት የተፈፀመ ወይም እየተፈፀመ ለመሆኑ ወይም ሊፈፀም እንደሚችል ወይም በዚሁ ኣካባቢ ያሉ ሰዎች ለሽብርተኝነት ጥቃት የተጋለጡ ወይም ሊጋለጡ እንደሚችሉ በቂ ምክንያት ሲኖረዉ ሀ በአካባቢው ያሉ ሰዎች ወደ አንድ ሥፍራ እንዲገቡ ወይም እንዳይገቡ ወይም ሥፍራውን እንዲለቁ ወይም በተገለለ ቦታ እንዲቆዩ ለ ለአደጋው ምንጭ የሆነው ወይም ሊሆን የሚችለው ዕቃ እንዲወድም እንዲወሰድ ወይም ከነበረበት ቦታ እንዲነሳ ሐ ሰዎችን ከመመረዝ ለማዳን ተገቢ የሆኑ ትእዛዞን እንዲፈፅሙ መ የተመረዘዉጢ ቤት ወይም ቦታ በቁጥጥር ስር እንዲዉል ወይም ሠ አደጋዉን ወይም መመረዙን ለመከላከል ወይም ለመቀነስ የሚያስችል ማንኛውም እርምጃ እንዲወሰድ። ኛሙናዎችን የመስጠት ግዴታ ፖሊስ በሽብርተኝነት ወንጀል ጉዳይ የተጠረጠረ ሰው የእጅ ጽሑፉን የጣት አሻራውን ፎቶግራፉን የፀጉሩን የድምፁን የደሙን የምራቁንና ሌሎች በሰውነቱ የሚገኙ ፈሳሻ ነገሮችን ናሙናዎች ለምርመራ እንዲሰጥ ሲያዝ ይችላል በተጨማሪም የህክምና ምርምራ እንዲያደርግ ሲያዝ ይችላል ተጠርጣሪው ለምርመራው ፈቃደኛ ካልሆነ ፖሊስ አስፈላጊ የሆነ ተመጣጣኝ ሀይል ተጠቅሞ ከተጠርጣሪው ናሙና ሲወስድ ይችላል መረጃ የመስጠት ግዴታ የዘዝብርተኝነት ወንጀል ለመከላከል ወይም ምርመራ ለማከናወን ፖሊስ ለምርመራው የሚረዳው መሆኑን በሟገባ የሚያምንበትን መረጃ ወይም ማስረጃ ከማናቸውም የመንግሥት መሥሪያ ቤት ባለሥልጣን ባንክ የግል ድርጅት ወይም ግለሰብ እንዲሰጠው ሊጠይቅ ይችላል መረጃ ወይም ማስረጃ የተጠየቀው ወገን መረጃውን ወይም ማስረጃውን የመስጠት ግዴታ አለበት ክፍል አራት የማስረጃና የሥነሥርዓት ደንቦች ተቀባይነት ስለሚኖራቸው ማስረጃዎች በወንጀለኛ መቅጫ ሥነሥርዓት ህግና ሌሎች አግባብነት ባላቸው ህጎች የሚቀርቡ ማስረጃዎች ተቀባይነታቸው እንደተጠበቀ ሆኖ የሚከተሉት ማስረጃዎች በሽብርተኝነት ጉዳዮች በፍርድ ቤት በማስረጃነት ተቀባይነት ይኖራቸዋል የመረጃውን ምንጭ ወይም መረጃው እንዴት እንደተገኘ ባይገልጽም በሽብርተኝነት ወንጀል የተዘጋጀ የመረጃ ሪፖርት የሰሚ ሰሟ ወይም በተዘዋዋሪ የተገኙ ማስረጃዎች ዲጂታል ወይም ኤሌክትሮኒክ ማስረጃዎች በጠለፋ ወይም በክትትል የተገኙ ማስረጃዎች ወይም በውጭ ሀገር የህግ አስከባሪ አካላት በተደረገ ጠለፋ የተገኙ መረጃዎች እና በሸብርተኝነት ድርጊት ከሜጠረጠር ሰው በፅሑፍ በድምፅ መቅረጫ በቪድዮ ካሴት ወይም በማናቸውም ሌላ ሜካኒካል ወይም ኤሌክትሮኒክስ መሳሪያ የተቀረፀ የእምነት ቃል የሸብርተኝነት ወንጀል በይርጋ የማይታገድ ስለመሆኑ በዚህ አዋጅ የተመለከተ ማናቸውንም የሽብርተኝነት ወንጀል በፈፀመ ሰው ላይ የሚቀርብ ክስ በይርጋ አይታገድም ክፍል አምስት የሽብርተኛ ድርጅቶችንና ከሽብርተኝነት ድርጊት የተገኙ ንብረቶችን የመቆጣጠር እርምጃዎች ድርጅት በሽብርተኝነት ስለሚሰየምበት ሥርዓት የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በመንግስት አቅራቢነት አንድን ድርጅት በሽብርተኝነት የመሰየም እና የሽብርተኝነቱን ስያሜን የመሻር ሥልጣን ይኖረዋል ማንኛውም ድርጅት በሽብርተኛ ድርጅትነት የሚሰየመው በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ ሀ የሸብርተኝነት ወንጀል ከፈጸመ ለ የሸብርተኝነት ወንጀል ለመፈፀም ከተዘጋጀ ሕሐ ሽብርተኝነትን ከደገፈ ወይም ካበረታታ ወይም መ በሌላ መንገድ ከሽብርተኝነት ጋር ተያያዥነት ያለው ሆና ከተገኘ ይሆናል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ እና መሰረት በሽብርተኝነት የተሰየመ ድርጅት ህጋዊ ሰውነቱን ያጣል በዚሀ አዋጅ መሰረት የሚቋቋመውን የሽብርተኝነት ተጎጂዎች ፈንድ የሚያስተዳድረው አካል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት ህጋዊ ህልውናውን ላጣ ድርጅት ንብረት አጣሪ ይመድባል የማፍረስ ሂደቱን ያስፈዕማል የሸብርተኛ ንብረት ስለማገድና ሰለመያዝ ፖሊስ በሚያካሂደው ምርመራ የባንክ ሂሳብን ጨምሮ ማናቸውም ንብረት በዚህ አዋጅ የተመለከተ የሸብርተኝነት ወንጀል የተፈፀመበት ወይም ሊፈፀምበት እንደሟችል በማገባ የጠረጠረ እንደሆነ ከፍርድ ቤት በሚያገኘው ፈቃድ መሰረት ንብረቱን በቁጥጥሩ ስር ለማድረግ ይችላል ፍርድ ቤቱ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት በሚሰጠው ትዕዛዝ የተጠቀሰው ንብረት ለሌላ ሦስተኛ ወገን እንዳይተላለፍና ማናቸውም ሌላ ሕጋዊ ግንኙነት እንዳይፈጸምበት ጊዜያዊ የእግድ ትዕዛዝ ይሰጣል የእግዱ ትዕዛዝ ግልባጭ ለሚመለከተው የአስተዳደር መሥሪያ ቤትና ለንብረቱ ባለቤት ወይም ባለይዞታ እንዲሰጥ ይደረጋል የተያዘው ወይም የእግድ ትዕዛዝ የተጣለበት ንብረት ባለቤት ወይም ባለይዞታ ቅር የተሰኘ እንደሆነ ይግባኝ ማቅረብ ይችላል ፍርድ ቤቱ ንብረቱ የተያዘው ወይም የታገደው በዚህ አንቀጽ ንዑስ ኣንቀጽ እና መሰረት አለመሆኑን ሲያረጋግጥ ንብረቱ እንዲለቀቅ ወይም ዕግዱ እንዲነሳ ማድረግ ይችላል የሸብርተኛ ንብረት ስለመውረስ በሽብርተኝነት ድርጊት የተገኘ ንብረት ወይም የሽብርተኛ ድርጅት ወይም የሽብርተኛ ንብረት በመንግሥት ይወረሳል የሽብርተኛ ንብረት እንዲወረስ ለማድረግ በጉዳዩ ሳይ የወንጀል ክስ ቀርቦ እንደሆነ በዚሁ የክስ መዝገብ ዐቃቤ ህግ መጠየቅ ይችላል የወንጀል ክስ ባልተመሰረተበት ሁኔታ ማመልከቻው ለብቻው መዝገብ ተከፍቶለት ለፍርድ ቤቱ ይቀርባል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ነ መሠረት የመውረስ ትእዛዝ ከመሰጠቱ በፊት ፍርድ ቤቱ በተጠቀሰው ንብረት ላይ መብት ወይም ጥቅም አለኝ ለሜል ማንኛውም ሰው የመሰማት እድል መስጠት ይኖርበታል። የዳኝነት ሥልጣን በዚህ አዋጅ የተደነገጉትን የቴሌኮም ማጭበርበር ወንጀሎች በመጀመሪያ ደረጃ የመዳኘት ሥልጣን የሚኖረው የፌዴራል ክፍተኛ ፍርድ ቤት ይሆናል የተሸሩና ተፈጻሚነት ስለማይኖራቸው ሕጎች የቴሌኮሙኒኬሽን አዋጅ ቁጥር በአዋጅ ቁጥር እንደተሻሻለ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ እና በዚህ አዋጅ ተሽረዋል የዚህን አዋጅ ድንጋእዎች የሚቃረን ማናቸውም ህግ ወይም የአሰራር ልማድ በዚህ አዋጅ የተሸፈኑ ጉዳዮችን በሚመለከት ተፈፃሚነት አይኖረውም ደንብ የማውጣት ስልጣን የሚኒስትሮች ምክር ቤት ይህን አዋጅ ለማስፈጸም የሚረዳ ደንብ ሊያወጣ ይትላል ጅአዋጁ የሚፀናበት ጊዜ ይህ አዋጅ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ የፀና ይሆናል አዲስ አበባ ነሐሴ ቀን ዓም ግርማ ወልደጊዮርጊስ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፕሬዚዳንት አዋጅ ቁጥር ዓም በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብን እና ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የወጣ ኣዋጅ በወንጀል ድርጊት ተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብና ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳት የደህንነት ስጋት ብቻም ሳይሆን የፋይናንስ ሥርዓቱ የተረጋጋ ግልጽነት ያለው ጤናማና ቀልጣፋ እንዳይሆን የሚያደርግ በመሆኑ በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብንና ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን ለመዋጋት በዓለም አቀፍ ደረጃ ጥረት እየተደረገ በመሆኑ እና ኢትዮጵያም የዚህ ዓለም አቀፍ ጥረት አካል በመሆኗ በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብን እና ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የተሟላ የሕግ ማዕቀፍ እንዲኖር ማድረግ አስፈላጊ በመሆኑ በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት አንቀጽ በ መሠረት የሚከተለው ታውጄል ክፍል አንድ ጠቅላላ አጭር ርዕስ ይህ አዋጅ በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብን እና ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የወጣ አዋጅ ቁጥር ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል ትርጓሜ የቃሉ አገባብ ሌላ ትርጉም የሚያሰጠው ካልሆነ በስተቀር በዚህ አዋጅ ዉስጥ ባወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብ ማለት በዚህ አዋጅ አንቀጽ የተመለከተው ወንጀል ነው ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳት ማለት በዚህ አዋጅ አንቀጽ የተመለከተው ወንጀል ነዉ የወንጀል ፍሬ ማለት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ ከአመንጪ ወንጀል የተገኘ ማንኛውም ገንዘብ ወይም ንብረት ነው አመንጪ ወንጀል ማለት ማንኛውም ለወንጀል ፍሬ ምንጭ የሆነና ቢያንስ አንድ ዓመት ቀላል እስራት የሚያስቀጣ ወንጀል ነው ግንዘብ ወይም ንብረት ማለት ማንኛውም ተንቀሳቃሽ ወይም የማይንቀሳቀስ ወይም ግዙፍነት ያለው ወይም የሌለው ሀብት ሲሆን በሀብቱ ላይ መብት ወይም ጥቅም መኖሩን የሚያረጋገጥ እንደ ባንክ ክሬዲት ትራቭለር ቼክ የባንክ ቹክ የክፍያ ትዕዛዝ አክስዮን ወይም ቦንድ የመሰለ ማንኛውንም ዓይነት ሰነድ እና ከሀብቱ የተገኘን ወለድ የትርፍ ድርሻ ወይም ሌላ ገቢን ወይም ኢኮኖሚያዊ ጥቅምን ይጨምራል ሽብርተኝነት ድርጊት ማለት ሀ በኢትዮጵያ ውስጥም ሆነ በሌላ ቦታ የተፈጸመ እአአ በ ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን ለመከላከል በወጣው ዓለም ኣቀፍ ኮንቬንሽን አባሪ ከሆኑት ስምምነቶች በአንዱ የተፈጻሚነት ወሰንና ትርጓሜዎች የሚሸፈን የወንጀል ድርጊት ለ በኢትዮጵያ ውስጥም ሆነ በሌላ ቦታ የተፈጸመ ከድርጊቱ ባህሪ ወይም ይዘት ሲታይ ህብረተሰቡን ለማስፈራራት ወይም መንግሥት ወይም ዓለም አቀፍ ድርጅት አንድን ድርጊት አንዲፈጽም ወይም እንዳይፈጽም የማስገደድ ዓላማ ኖሮት ሲቪል በሆነ የህብረተሰቡ አባል ላይ ወይም በውጊያ ሁኔታ ውስጥ ተሳታፊ ባልሆነ ማንኛውም ሌላ ሰው ላይ ሞትን ወይም ከባድ የአካል ጉዳት ለማድረስ ታስቦ የተፈጸመ ማንኛውም ሌላ ድርጊት ሐ በአዋጅ ቁጥር አንቀፅ እና አንቀፅ ላይ የተደነገገው የሽብርተኝነት ድርጊት ትርጉምን ይጨምራል ዘብርተኛ ማለት ሀ በማንኛውም መንገድ በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ ሕግን በመጣስና በራሱ ፈቃድ የሽብርተኝነት ድርጊት የሚፈጽም ወይም ለመፈጸም የሚሞክር ለ በሽብርተኝነት ድርጊት በአባሪነት የሚሳተፍ ሐ ሌሎች ሰዎች በሽብርተኝነት ድርጊት እንዲሳተፉ የሚያደራጅ ወይም አመራር የሚሰጥ ወይም መ የሚያደርገው አስተዋፆ ሽብርተኝነትን እንዲያስፋፋ በመፈለግ ወይም ቡድኑ የዘብርተኝነት ድርጊት ለመፈጸም ማሰቡን እያወቀ ለጋራ ዓላማ በቡድን የተሰባሰቡ ሰዎች ለሚፈጽሙት የሽብርተኝነት ድርጊት አስተዋፆ የሟያደርግ በኢትዮጵያ ውስጥም ሆነ በሌላ ቦታ የሚገኝ ማንኛውም ግለሰብ ነው ሽብርተኛ ድርጅት ማለት ሀ በኢትዮጵያ ውስጥም ሆነ በሌላ ቦታ የሚገኝ ወይም የሚንቀሳቀስ ሆኖ በማንኛውም መንገድ በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ ሕግን በመጣስና በራሱ ፈቃድ የሽብርተኝነት ድርጊት የሚፈጽም ወይም ለመፈጸም የሚሞክር በሽብርተኝነት ድርጊት በአባሪነት የሚሳተፍ ሌሎች ሰዎች በሽብርተኝነት ድርጊት እንዲሳተፉ የሚያደራጅ ወይም አመራር የሚሰጥ ወይም ቆ የሚያደርገው አስተዋፆ ሻብርተኝነትን ኣንዲያስፋፋ በመፈለግ ወይም ቡድኑ የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈጸም ማሰቡን እያወቀ ለጋራ ዓላማ በቡድን የተሰባሰቡ ሰዎች ለሚፈጽሙት የሽብርተኝነት ድርጊት አስተዋፆ የሚያደርግ ማንኛውም ቡድን ወይም ለ በፀረሸብርተንኝነት አዋጅ ቁጥር ድንጋጌዎች መሠረት በቫብርተኝነት የተሰየመ ድርጅት ነው ፋይናንስ ተቋም ማለት ባንክ መድን ሰጪ ኩባንያ አነስተኛ የፋይናንስ ተቋም የፖስታ ቁጠባ ድርጅት የሐዋላ ድርጅት ወይም ብሔራዊ ባንክ አግባብ ባለው ሕግ መሠረት የፋይናንስ ተቋም ብሎ የሚሰይመው ማናቸውም ሌላ ተቋም ነው ፋይናንስ ነክ ያልሆኑ የተሰየሙ የንግድና የሙያ ሥራዎች ማለት የሚከተሉትን ያጠቃልላል ሀ የሪል ስቴት ወኪሎችንና ደላሎችን ለ የከበሩ ድንጋዮች ወይም የከበሩ ብረቶች ነጋዴዎችን ሐ የሚከተሉትን ለደንበኞቻቸው የሚያዘጋጁ የሚፈጽሙ ወይም የሚያከናውኑ ጠበቆች ኖታሪዎችን ኣና ራሳቸውን ችለው የሚሠሩ ሌሎች የሕግ ባለሙያዎችን ሪል ስቴት መግዛትና መሸጥ የደንበኛውን ገንዘብ የገንዘብ ሰነዶችና ሀብት ማስተዳደር የባንክ የቁጠባ ወይም የገንዘብ ሰነድ ሂሳቦችን ማስተዳደር ኩባንያ ለማቋቋምና ለማካሄድ ወይም ለመምራት የሜደረጉ መዋጮዎችን ማደራጀት ወይም በሕግ የሰዉነት መብት የሚኖራቸዉን አካላት መመሥረት ማካሄድ ወይም መምራትና የንግድ ተቋማትን መግዛትና መሸጥ መ ራሳቸዉን ችለዉ የሚሠሩ የሂሳብ ባለሞያዎችን ሠ በማዕከሉ የሚሰየሙ ሌሎች የንግድና የ ሙያ ሥራዎችን ለፖለቲካ ተጽኖ የተጋለጠ ሰው ማለት በማናቸውም አገር ወይም ዓለም አቀፍ ድርጅት ውስጥ ከፍተኛ ግምት የሚሰጠው ሃላፊነት የተሰጠው ወይም ተሰጥቶት የነበረ ማንኛውም የተፈጥሮ ሰው ሲሆን የዚህን ሰው ቤተሰብ አባል ወይም ከዚሁ ሰው ጋር የቅርብ ግንኙነት ያለውን ማንኛውንም ሰው ይጨምራል በቁጥጥር ሥር የሜደረግ ማስተላለፍ ማለት የወንጀል ድርጊትን ለመመርመርና የድርጊቱ ተሳታፊዎችን ለመለየት ዓላማ የወንጀል ፍሬን ወይም ሕገ ወጥ የሆነን ወይም የሚጠረጠር ሌላ ጭነትን ወይም ጥሬ ገንዘብን አግባብ ባላቸው ባለሥልጣናት እውቅናና ቁጥጥር ሥር ሆኖ በኢትዮጵያ ውስጥ እንዲዘዋወር ከኢትዮጵያ እንዲወጣ የኢትዮጵያን ግዛት አቋርጦ እንዲያልፍ ወይም ወደ ኣንዲገባ የመፍቀድ ስልት ነው ማገድ ማለት የዚህ አዋጅ አንቀጽ እንደተጠበቀ ሆኖ ገንዘብን ወይም ሌላ ንብረትን በፍርድ ቤት ውሳኔ መሠረትና ውሳኔው ጸንቶ ለሚቆይበት ጊዜ እንዳይተላለፍ ወደ ሌላ እንዳይለወጥ እንዳይወገድ ወይም እንዳይንቀሳቀስ መከልከል ነው መያዝ ማለት ገንዘብን ወይም ሌላ ንብረትን በፍርድ ቤት ውሳኔ መሠረትና ውሳኔው ጸንቶ ለሚቆይበት ጊዜ አንዳይተላለፍ ወደ ሌላ እንዳይለወጥ እንዳይወገድ ወይም እንዳይንቀሳቀስ መከልከል እና በፍርድ ቤቱ በተሾመና ቁጥጥር በሜደረግበት ንብረት ጠባዊዌ ሥር እንዲተዳደር ማድረግ ነው መውረስ ማለት በፍርድ ቤት ውሳኔ መሠረት የገንዘብ ወይም የንብረት ባለቤትነትን በቋሟጫነት ማሳጣት ነው የወንጀል መፈጸሚያ ማለት በማንኛዉም መንገድና በሙሉ ወይም በከፊል በዚህ አዋጅ የተደነገገ ወንጀል ወይም አመንጪ ወንጀል ለመፈጸማሚያ የዋለ ወይም እንዲውል የታቀደ ማንኛውም ንብረት ነው የወንጀለኞች ቡድን ማለት በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ የገንዘብ ወይም የሌላ ቁሳዊ ጥቅም በማግኘት ዓላማ አንድ ወይም ከዚያ በሳይ ከባድ ወንጀሎችን ለመፈጸም የተሰባሰቡና ተቀናጅተው የሜንቀሳቀሱ ሁለት ወይም ከዚያ በላይ የሆኑ ሰዎችን የያዘና ለተወሰነ ጊዜ የሚቆይ የተደራጀ ቡድን ነው ጠቃሜ የማሆነው ባለቤት ማለት ደንበኛን ወይም አንድን ሂሳብ በፍጹም ባለቤትነት የሚይዝ ወይም የሚቆጣጠር ግለሰብ ግብይት በስሙ የሜካሄድለት ሰው ወይም አንድን ባሕግ የሰውነት መብት የተሰጠውን አካል ወይም ከሕግ የመነጨ አደረጃጀትን ለመቆጣጠር ፍጹም ሥልጣን ያለው ሰው ነው ኤሌክትሮኒክ ማስተላለፍ ማለት ላኪ በሆነው ሰዉ በፋይናንስ ተቋም አማካይነት በኤሌክትሮኒክ ዘዴ የሚፈጸም በሌላ የፋይናንስ ተቋም ዘንድ ቀርቦ ክፍያውን ለሚቀበል ሰው ገንዘብ ማስተሳለፍ ነው መዝገብ ወይም ሰነድ ማለት ማንኛውም ዓይነት መረጃ ሲሆን የሚከተሉትን ይጨምራል ሀ ጽሑፍ የሰፈረበትን ማንኛውም ነገር ለ ሊተረጉመው ለሚችል ሰው መልዕክት የሚያስተላልፍ በማንኛውም ነገር ላይ ያለን ጭረት ቁጥር ምልክት ወይም ብሰስ ሐ በሌላ ነገር እገዛ ወይም ያለ እገዛ ድምፅ ምስል ወይም ጽሑፍ ሊያወጣ ወይም ሊያሳይ የሚችልን ማናቸውም ነገር መ ካርታን ፕላንን ስዕልን ፎቶን ወይም ሌላ ተመሳሳይ ነገርን ሠ የኤሌክትሮኒክ ሰነዶችን ረ በሰዉ በኮምፒውተር ወይም በሌላ መሣሪያ መነበብና መረዳት የሚቻል መረጃ የተመዘገበበትን ወይም ምልክት የተደረገበትን ማናቸዉም ማቴሪያል ሰ ማንኛውም መረጃ በኮምፒውተር ውስጥ በዲስክ ወይም በካሴት ወይም በማይክሮ ፊልም የተያዘ ወይም በማናቸውም መካኒካል ወይም ኤሌክትሮኒክ መግሪያ የተያዘ ማናቸውም መረጃ ማዕከል ማለት በሚሟኒሰትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር የተቋቋመዉ የፋይናንስ ደህንነት መረጃ ማዕከል ነው አግባብ ያለው ባለሥልጣን ማለት ማዕከሉ የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ፖሊስ ዐቃቤ ሕግ ወይም የምርመራ ሥራን በሃላፊነት የሜያከናውን አካል የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወይም የሚመለከተው ተቆጣጣሪ ባለሥልጣን ነው ጥርጣሬ ያለበት ግብይት ማለት በዚህ አዋጅ በአንቀጽ የተመለከተው ግብይት ነው ከሕግ የመነጨ አደረጃጀት ማለት በግልጽ የተሰጠ የባለአደራነት ወይም ሌላ ተመሳሳይ አደረጃጀት ነው ገንዘብ ማለት የኢትዮጵያ ወይም የማንኛውም አገር የወረቀት ወይም የሳንቲም መገበያያ ነው ለአምጪው የሜከፈል ተላላፊ የገንዘብ ሰነድ ማለት እንደ ቼክ የመንገደኞት ቼክ የተስፋ ሰነድ እና የገንዘብ ክፍያ ትዕዛዝ የመሰለ ለአምጪው የሚከፈል ወይም ያለገደብ በጀርባው ላይ ተፈርሞ የሚተላለፍ ማንነቱ ለማይታወቅ ሰው እንዲከፈል የታዘዘ ወይም ሰነዱን በመስጠት ብቻ ሊተላለፍ በሚያስችል ማናቸውም ፎርም የታዘዘ የገንዘብ ሰነድ ሲሆን የክፍያ ትዕዛዙ ተፈርሞበት ሳለ የሚከፈለው ሰው ስም ግን ባለመጻፉ ጉድለት ያለበትን የገንዘብ ሰነድ ይጨምራል ድንበር ተሻጋሪ የባንክ አገልግሎት እና ተመሳሳይ ግንኙነት ማለት በአንድ አገር ውስጥ ባለ ባንክ ሌላ አገር ውስጥ ላለ ባንክ አገልግሎት መስጠት ወይም በገንዘብ ተቋማት መካከል ለገንዘብ ሰነዶች ግብይት ወይም ለገንዘብ ዝውውር የሚደረግ ተመሳሳይ ግንኙነት ነው ደንበኛ ማለት የሚከተሉትን ያጠቃልላል ሀ የፋይናንስ ግብይት ወይም ሂሳብ የተዘጋጀለት የተከፈተለት ወይም የተፈጸመለትን ሰው ለ የፋይናንስ ግብይት ወይም የሂሳብ ፈራሚ የሆነን ሰው ሐ ሂሳብ የተከፈተለትን ወይም በፋይናንስ ግብይት መብት ወይም ግዴታ የተሰጠውን ወይም የተላለፈለትን ሰው መ የፋይናንስ ግብይት እንዲፈጽም ወይም ሂሳብን እንዲቆጣጠር ሥልጣን የተሰጠውን ሰው ሠ በዚህ ንዑስ አንቀጽ ከፊደል ተራ ሀ እስከ መ ከተገለጹት ድርጊቶች መካከል አንዱን ለመፈጸም የሚሞክርን ሰው ረ በሚኒስትሮች ምክር ቤት በሚወጣ ደንብ የሚወሰን ማንኛውንም ሰው ተጠቃሚ ማለት ጥቅምን ወይም ትርፍን የሚያገኝ ወይም ገንዘብ ወይም ሌሳ ንብረትን እንዲቀበል የተሰየመ ሰው ነው ተቆጣጣሪ ባለስልጣን ማለት የፋይናንስ ተቋማትን በሚመለክት ብሔራዊ ባንክ ሲሆን እያንዳንዱን ፋይናንስ ነክ ያልሆነ የተሰየመ የንግድ ወይም የሙያ ሥራ በሚመለከት ይህንኑ የንግድ ወይም የሙያ ሥራ እንዲቆጣጠር ከሕግ ሥልጣን የተሰጠው የመንግሥት አካል ነው ሰዉ ማለት የተፈጥሮ ሰው ወይም ባሕግ የሰውነት መብት የተሰጠው አካል ነው ማንኛውም በወንድ ጾታ የተገለጸው የሴትንም ይጨምራል። ክፍል አምስት የወንጀል ጥፋቶችና ቅጣቶች በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ህጋዊ አስመስሎ ማቅረብ ማንኛውም ሰው ንብረቱ የወንጀል ፍሬ መሆኑን እያወቀ ወይም ማወቅ ሲገባዉ ሀ የንብረቱን ሕገ ወጥ ምንጭ ለመደበቅ ወይም ለመሸፈን ወይም አመንጪውን ወንጀል የፈጸመው ሰው ከሕግ ተጠያቂነት እንዲያመልጥ ለማድረግ ንብረቱን የለወጠ ወይም ያስተላለፈ እንደሆነ ለ ንብረቱን የንብረቱን ትክክለኛነት ምንዕጩን ቦታውን ዝውውሩን ወይም የባለቤትነት መብቱን የደበቀ ወይም እንዳይታወቅ ያደረገ እንደሆነ ሐ ንብረቱን የተረከበ በይዞታው ያደረገ ወይም የተጠቀመ እንደሆነ ወይም መ በዚህ ንዑስ አንቀጽ ከፊደል ተራ ሀ እስከ ሐ የተጠቀሱትን ወንጀሉን የሚያቋቁሙ ተግባራትን በመፈፀም የተሳተፈ ለመፈጸም ያደመ የሞከረ የረዳ ያመቻቸ ወይም እንዲፈፀም ያማከረ እንደሆነ በወንጀል ጥፋተኛ ሆኖ የንብረቱ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት መወረስ እንደተጠበቀ ሆኖ ከ ዓመት እስከ ዓመት በሚደርስ ጽኑ አስራት እና ከብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ መሠረት የሚጣል ቅጣት በሚከተሉት ምክንያቶች በመክበድ ከ ዓመት እስከ ዓመት ጽኑ እስራት እና እስከ ብር መቀጮ ሊደርስ ይችላል ሀ የተፈፀመው አመንጪ ወንጀል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ከተመለከተው በላይ የእሥራት ቅጣት የሚያስከትል ከሆነ ለ ወንጀሉ የተፈፀመው በንግድ ወይም በሥራ ተግባርነት ተይዞ ከሆነ ሐ የተደራጀ የወንጀል ቡድን ከዓላማዎቹ አንዱ አድርጎት የፈጸመው ከሆነ መ ሕጋዊ እንዲመስል ተደርጎ የቀረበው በወንጀል ድርጊት የተገኘው ገንዘብ ወይም ንብረት ግምት ከብር ሚሊዮን የሚበልጥ ከሆነ ሠ ወንጀለ የተፈፀመው ትርፍን ለማግኘት ታስቦ ከሆነ ወይም ረ ወንጀሉ የተፈፀመው ሌላ ወንጀል እንዲሠራ ለማመቻቸት ከሆነ ለዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ድንጋጌ አፈፃፀም ሲባል ሀ የተከሳሽ የሀሳብ ክፍል ወይም ወንጀሉን ለመፈጸም የተነሳበት ዓላማ ከተጨባጭ የሁኔታዎች ክስተት በመነሳት ግምት የሚወሰድበት ይሆናል ለ የንብረቱ ምንጭ ሕገወጥ መሆኑን ለማስረዳት በተከሳሽ ላይ በአመንጪው ወንጀል የጥፋተኛነት ፍርድ መሰጠቱ የግድ የሚያስፈልግ አይሆንም ሐ የአመንጪው ወንጀል ድርጊት ከኢትዮጵያ ግዛት ውጭ የተፈጸመ ቢሆንም ድርጊቱ በኢትዮጵያ ውስጥ ቢፈፀም ኖሮ ወንጀል ሆኖ ሊያስቀጣ የሚችል ከሆነ የመነሻው ወንጀል ይህንኑ ድርጊት ጭምር የሚያካትት ይሆናል መ በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ የማቅረብ ወንጀል ተጠያቂነት አመንጪውን ወንጀል የፈፀመውን ሰውም የሚመለከት ይሆናል ሠ በወንጀል ድርጊት የተገኘን ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ የማቅረብ ወንጀል ለመፈጸም መሞከር መደገፍ ማመቻቸት ወይም ማማከር ወንጀሉ እንደተፈጸመ ተቆጥሮ የሚያስቀጣ ይሆናል በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ህጋዊ አስመስሎ የማቅረብ ተቀፅላ ወንጀሎች ማንኛዉም ሰው ሆነ ብሎ ወይም በከባድ ቸልተኝነት ሀ ወደ ኢትዮጵያ ሲገባ ወይም ከኢትዮጵያ ሲወጣ በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ተጠይቆ የያዘውን ጥሬ ገንዘብ ወይም ለአምጪው የሚከፈሉ የገንዘብ ሰነዶች ያልገለጸ እንደሆነ ለ የዚህን አዋጅ አንቀጽ ድንጋጌ በመተላለፍ በተመዘገበበት የውጭ አገር በአካል ከማይገኝና የተጠናከረ የጋራ አመራርና ቁጥጥር ከሚደረግበት የፋይናንስ ተቋማት ስብስብ ውስጥ ከማይካተት ባንክ ጋር ወይም ሂሳቦቹን በተመዘገበበት የውጭ አገር በአካል የማይገኙና የተጠናከረ የጋራ አመራርና ቁጥጥር ከሚደረግበት የፋይናንስ ተቋማት ስብስብ ውስጥ የማይካተት ባንክ እንዲጠቀምባቸው ከሜፈቅድ የፋይናንስ ተቋም ጋር የንግድ ግንኙነት ከመሠረተ የነበረውን የንግድ ግንኙነት ካስቀጠለ ሐ በዚህ አዋጅ አንቀጽ በተደነገገው መሠረት በሕግ የሰውነት መብት የተሰጣቸውን አካላት ተጠቃሟ የሜሆኑ ባለቤቶቻቸውንና የአመራር መዋቅራቸውን የሚመለከት የተሟሉ ትክክለኛና ወቅታዊ መረጃዎች ያልያዘ እንደሆነ መ በዚህ አዋጅ አንቀጽ አንቀፅ እና አንቀጽ መሠረት የደንበኞችን ማንነት የማጣራትና የስጋት መቀነሻ እርምጃዎችን ያልወሰደ እንደሆነ ሠ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት የክትትል እርምጃዎችን ያልወሰደ እንደሆነ ረ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት መዝገብ ያልያዘ ወይም መዝገቡ እንዲወድም ወይም እንዲወገድ ያደረገ እንደሆነ ሰ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት የውስጥ ቁጥጥር ፕሮግራም ተግባራዊ ያላደረገ እንደሆነ ሸ በዚህ አዋጅ አንቀጽ አንቀጽ ወይም ኣንቀጽ መሠረት አግባብ ባላቸው ባለሥልጣኖች ሲጠየቅ በወቅቱ መረጃ ያልሰጠ ወይም መዝገብ ያሳሳየ እንደሆነ ቀ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት ጥርጣሬዎችን በሚመለከት ለማዕከሉ ሪፖርት ያላቀረበ እንደሆነ በ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት የጥሬ ገንዘብ ግብይቶችን በሚመለከት ለማዕከሉ ሪፖርት ያላቀረበ እንደሆነ ተ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት ሲጠየቅ ግብይት ከመፈፀም ለመቆጠብ ፍቃደኛ ሳይሆን የቀረ እንደሆነ ወይም ቸ በዚህ አዋጅ አንቀጽ የተደነገገውን በመተላለፍ መረጃ ለደንበኛ ወይም ለሌላ ሦስተኛ ሰው አሳልፎ የሰጠ እንደሆነ በወንጀል ጥፋተኛ ሆኖ ከሦስት እስከ አምስት ዓመት በሚደርስ ጽኑ እሥራትና ከብር ኣስከ ብር በሟደርስ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ በተጠቀሰው ማንኛውም ተቀጽላ ወንጀል ጥፋተኛ የሆነ ሰው ከእሥራቱና የገንዘብ ቅጣቱ በተጨማሪ ወንጀሉን ለመፈጸም እድል የፈጠረለትን የንግድ ወይም የሙያ ሥራ ለዘለቄታው ወይም ከአምስት ዓመት ለማይበልጥ ጊዜ እንዳይሠራ ሊታገድ ይችላል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የሚጣሉ ቅጣቶች ተቆጣጣሪ ባለሥልጣኖች በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት ሊወስዱ የሜችሏቸውን አስተዳደራዊ እርምጃዎች አያስቀሩም ሸብርተኝነትን በገንዘብ መርዳት ማንኛውም ሰው ሀ ገንዘቡ በሙሉ ወይም በከፊል የሽብርተኝነት ድርጊት ለመፈጸም ለአሸባሪ መጠቀሚያ ወይም ለሽብርተኛ ድርጅት መጠቀሚያ እንዲውል በማሰብ ወይም እንደሚውል እያወቀ በማንኛውም መንገድ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በገዛ ፈቃዱ ገንዘብ የሰጠ ወይም የሰበሰበ ወይም ገንዘብ ለመስጠትም ሆነ ለመሰብሰብ የሞከረ እንደሆነ ለ በዚሀ ንዑስ አንቀጽ በፊደል ተራ ሀ የተመለከተውን ወንጀል በመፈጸም በአባሪነት የተሳተፈ እንደሆነ ሐ በዚህ ንዑስ አንቀጽ በፊደል ተራ ሀ የተመለከተውን ወንጀል ለማስፈጸም ሌሎችን ያደራጀ ወይም አመራር የሰጠ እንደሆነ ወይም መ በዚህ ንዑስ አንቀጽ ከፊደል ተራ ሀ እስከ ሐ የተመለከቱትን ወንጀሎች የሚያቋቁሙ ተግባራትን በመፈፀም የተሳተፈ ለመፈፀም ያደመ የምከረ የደገፈ ያመቻቸ ወይም እንዲፈፀም ያማከረ እንደሆ በወንጀል ጥፋተኛ ሆኖ በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት የንብረቱ መወረስ እንደተጠበቀ ሆኖ ከ ዓመት እስከ ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር በማይበልጥ መዋጮ ይቀጣል በዚሀ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ በ መሠረት የሚጣል ቅጣት በሟከተሉት ምክንያቶች በመክበድ ከ ዓመት እስከ ዓመት ጽኑ እስራት እና ኣስከ ብር መቀጮ ሊደርስ ይችላል ሀ ወንጀሉ የተፈፀመው በንግድ ወይም በሥራ ተግባርነት ተይዞ ከሆነ ወይም ለ የተደራጀ የወንጀል ቡድን ከዓላማዎቹ አንዱ አድርጎት የፈጸመው ከሆነ ሸብርተኝነትን በገንዘብ በመርዳት ወንጀል መሳተፍ ወንጀሉን ለመፈጸም ማደም መሞከር መደገፍ ማመቻቸት ወይም ማማከር ወንጀሉ እንደተፈጸመ ተቆጥሮ የሟያስቀጣ ይሆናል ሌሎች ወንጀሎች በዚሀ አዋጅ መሠረት የተሰጠን ገንዘብ ወይም ንብረት የማገድ የመያዝ ወይም የመውረስ ትዕዛዝ ያላከበረ ማንኛውም ሰው በወንጀል ጥፋተኛ ሆኖ ከሦስት እሰከ አምስት ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል ለዚህ አዋጅ ዓላማ ሀ በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ህጋዊ አስመስሎ ከማቅረብ ወይም ሽብርተኝነትን በገንዘብ ከመርዳት ወይም በዚህ አዋጅ በተመለከቱት ድንጋጌዎች መሠረት ከተሰጠ ትዕዛዝ ጋር በተያያዘ ለሚደረግ ምርመራ ጠቃሚ የሆነ ሰነድ ወይም ማቴሪያል ወደ ሐሰት የለወጠ ያጠፋ ወይም በሊላ በማናቸውም መንገድ የስወገደ ወይም ወደ ሐሰት ሰነድነት እንዲለወጥ እንዲጠፋ ወይም በሌላ በማናቸውም መንገድ እንዲወገድ የፈቀደ አንደሆነ ለ በማዕከሉ ዘንድ የተቀመጠውን መረጃ ሆነ ብሎ ያጠፋ ወይም በሌላ በማናቸዉም መንገድ ለሜፈለገዉ ዓላማ እንዳይውል ያደረገ እንደሆነ ወይም ሐ በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሀጋዊ አስመስሎ በማቅረብ ወይም ሽብርተኝነትን በገንዘብ በመርዳት ድርጊት ላይ ምስክር የሆነን ወይም ለመሆን የሚችል ሰውን እንዳይመሰክር የደለለ ወይም ያሰፈራራ ወይም በምስክሩ ወይም ከምስክሩ ጋር የቅርብ ግንኙነት ባለው ሰው ላይ የሀይል ድርጊት የፈፀመ እንደሆነ ከአምስት ኣስከ አሥር ዓመት በማሚደርስ ጽኑ እሥራት እና ከብር ል ኣስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል በሕግ የሰውነት መብት በተሰጠው ኣካል ሳይ የሚጣል ቅጣት የመንግሥት አካል ያልሆነ ማንኛውም በሕግ የሰውነት መብት የተሰጠው አካል ሀሠሆ ወክሎት በሚሠራ ወይም በዚሁ አካል ውስጥ የመቆጣጠር ሥልጣን ያለው ግለሰብ በተናጠልም ሆነ ከሚመራው ቡድን ጋር በመሆን ሲሠራ አካሉን በመወከል ወይም ለአካሉ ጥቅም ሲባል በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ህጋዊ አስመስሎ የማቅረብ ወይም ሻብርተኝነትን በገንዘብ የመርዳት ወንጀል የተፈጸመ እንደሆነ ወይም ለ በአካሉ ሃላፊነት ሥር የሜሠራን ግለሰብ በሟመለከት ሊደረግ በሚገባው ክትትልና ቁጥጥር መጓደል ምክንያት አካሉን በመወከል ወይም ለአካሉ ጥቅም ሲባል በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ህጋዊ አስመስሎ የማቅረብ ወይም ሽብርተኝነትን በገንዘብ የመርዳት ወንጀል የተፈጸመ እንደሆነ ግለሰቦቹ በወንጀል ፈጻሚነት ወይም አባሪነት የጥፋተኝነት ፍርድ ቢሰጥባቸዉም ባይሰጥባቸውም በሕግ የሰዉነት መብት የተሰጠዉ አካል በዚሀ አዋጅ አንቀጽ ወይም አንቀጽ የተመለከተው የገንዘብ ቅጣት በአሥር ተባዝቶ ይፈጸምበታል። በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ህጋዊ አስመስሎ በማቅረብ ወይም በአመንጪዉ ወንጀል ወይም ሸብርተኝነትን በገንዘብ በመርዳት ወንጀል የተፈረደበት ሰዉ በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ መንገድ የያዘዉና በወንጀሉ ከመከሰሱ አስቀድሞ ባሉት አምስት ዓመታት ዉስጥ የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ጥፋተኛ የተሰኘበት ወንጀል ውጤት ነው ብሎ ለመገመት የሚያስችል በቂ ምክንያት ካለና ግለሰቡ በሕጋዊ መንገድ ያፈራዉ ስለመሆኑ በማስረጃ ማረጋገጥ ካልቻለ በተጨማሪነት እንዲወረስ ፍርድ ቤቱ ሊወስን ይችላል የወንጀሉ ፈጻሚ ባለመታወቁ በመሰወሩ ወይም በመሞቱ ምክንያት የጥፋተኝነት ውሳኔ መስጠት ባይቻልም ፍርድ ቤቱ በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ህጋዌ አስመስሎ የማቅረብ ወይም የአመንጪው ወንጀል ወይም ሽብርተኝነትን በገንዘብ የመርዳት ወንጀል መፈጸሙን ካረጋገጠና የተያዘው ንብረት የወንጀል ፍሬ ወይም የወንጀል መፈጸሚያ መሆኑን የሚያሳይ በቂ ማስረጃ ከቀረበለት እንዲወረስ ሊወስን ይችላል የመውረሻ ትዕዛዝ የሚወረሰውን ንብረት መግለጽና ንብረቱን ለመለየትና የሚሜገኝበትን ሥፍራ ለማመልከት የሜያስፈልጉ ዝርዝሮችን መያዝ አለበት ፍርድ ቤቱ ዓላማው የንብረቱን በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት መወረስ ለማስቀረት የሆነን ማንኛውንም ህጋዊ ሰነድ ተፈጻሚነት እንዳይኖረው ማድረግ ይችላል ሆኖም ተፈጻሚነት እንዳይኖረው የተደረገው ውል የተፈረመው ዋጋ በተከፈለበት ግንኙነት ላይ ተመሥርቶ ከሆነ በቅን ልቦና ክፍያ የፈጸመው ተዋዋይ ወገን የከፈለው ገንዘብ ብቻ ተመላሽ ይደረግለታል ማገድና መያዝ ፍርድ ቤቱ በራሱ ተነሳሽነት ወይም በዐቃቤ ህግ አመልካችነት በዚህ አዋጅ አንቀጽ መሠረት ሊወረስ የሚችል የወንጀል ፍሬ ወይም የወንጀል መፈጸሚያ ተጠብቆ እንዲቆይ ለማድረግ የሚያስችሉ ሌሎች አግባብነት ያላቸውን ጊዜያዊ እርምጃዎችን ጨምሮ የማገድ ወይም የመያዝ ትዕዛዝ ሊሰጥ ይችላል የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ድንጋጌ ተፈጻሚ የሚደረገው በቅን ልቦና የተገኙ የሦስተኛ ወገን መብቶች ሳይነኩ ነው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የተወሰነን ማንኛውም ጊዜያዊ እርምጃ ውሳሄውን የሰጠው ፍርድ ቤት በራሱ ተነሳሸነት ወይም በዐቃቤ ህጉ በወንጀሉ ተጠርጣሪ ወይም በንብረቱ ላይ መብት አለኝ በሚል ሰው አመልካችነት በማናቸውም ጊዜ ሊያነሳው ይችላል ሸብርተኝነትን በገንዘብ ከመርዳት ጋር የተያያዘ ገንዘብን ስለማገድ የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት በተባበሩት መንግሥታት ቻርተር ምዕራፍ ሰባት መሠረት የሰየማቸው አኣሸባሪዎች አሸባሪዎችን በገንዘብ የሚረዱ እና ሽብርተኛ ድርጅቶች ገንዘብ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ውሳኔ ይታገዳል። ማንኛውም የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ በተገለፀው መሠረት ወንጀሉን የፈጸመው ከዓለም አቀፍ ግብይት ወይም ግንኙነት ጋር በተያያዘ የሥራ ግዴታ ድንበር ዘለል ኮርፖሬሽንን ጨምሮ ከማንኛውም የሌላ አገር መንግስት ድርጅት ሰው ወይም ዓለም አቀፍ ድርጅት ጥቅም ወይም ስጦታ የጠየቀ የተቀበለ ወይም ለመቀበል የተስማማ እንደሆነ እንደነገሩ ሁኔታ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ወይም ከተመለከቱት ቅጣቶች በአንዱ ይቀጣል የማይገባ ጥቅም መቀበል ማንኛውም የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ በተሰጠው ኃላፊነት መሠረት ማድረግ የሚገባውን ተግባር ለማከናወን ሲል ይህንኑ ተግባር ከመፈፀመ በፊት ወይም ከፈፀመ በኋላ ጥቅም አንዲሰጠው የጠየቀ ያገኘ ወይም የተስፋ ቃል የተቀበለ እንደሆነ እንደነገሩ ሁኔታ ከአንድ ዓመት በማያንስ ቀላል እስራት እና ከሦስት ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ወይም ከሰባት ዓመት በማይበልጥ ፅኑ አስራት እና ከሃያ ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት በተፈጸመው ወንጀል የተገኘው ጥቅም ከፍተኛነት የጥፋተኛው የኃላፊነት ወይም የሥልጣን ደረጃ የወንጀሉን አፈጸፀም ከባድ አድርጎት እንደሆነ ቅጣቱ ከአምስት ዓመት አስከ አስራ አምስት ዓመት ለመድረስ የሚችል ፅኑ አስራት እና ከአምስት ሺህ ብር በማያንስ ከስልሳ ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ይሆናል ወንጀሉ የተፈፀመው ከዓለም አቀፍ ግብይት ወይም ግንኙነት ጋር በተያያዘ የሥራ ኃላፊነት ወይም ግዴታ አንደሆነ አንደነገሩ ሁሄታ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ በ ወይም መሠረት ያስቀጣል። ማንኛውም የመንግስት ሠራተኛ ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ አግባብ ባለው ኃላፊ እንዲጠቀምበት ወይም እንዲይዘው ያልተፈቀደለትን ወይም ያልተሰጠውን የሜስጥር ኮድ ወይም ቁልፍ ወስዶ የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሀብት ወይም ንብረት የመዘበረ የወሰደ ወይም ያጠፋ ወይም ኣእንዲመዘበረ እንዲወሰድ ወይም እንዲጠፋ ያደረገ እንደሆነ እንደነገሩ ሁኔታ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ወይም ሳ መሠረት ይቀጣል አደራ በተሰጠው ዕቃ ያለአግባብ ማዘዝ ማንኛውም የመንግስት ሰራተኛ በህግ አግባብ ሳይፈቀድለትና የግል ንብረት ለማድረግ በማሰብ ሳይሆን ታሽጎ የተረከበውን ጥቅል ኢንቨሎፕ ሰነድ ባለዋጋ ነገር ወይም አደራ ወይም እንደታሸገ የተረከበውን ማናቸውንም ዕቃ ሀ የከፈተ ያስከፈተ የወሰደ ወይም ያስወሰደ ወይም የእሽጉን ይዘት የገለጠ ወይም ዕቃውን አሳልፎ የሰጠ ወይም ለ የተገለገለበት ወይም ሌላ ሰው እንዲገለገልበት የፈቀደ እንደሆነ ከሰባት ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ወይም ከአምስት አመት በማይበልጥ ቀላል እስራት ይቀጣል ማንኛውም የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ ለራሱ ጥቅም ለማግኘት በማሰብ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተመለከተውን ወንጀል የፈፀመ እንደሆነ እንደነገሩ ሁኔታ ከአንድ ዓመት በማያንስ ቀላል ኣስራት እና ከሦስት ሺህ ብር በማይበልጥ መቀምጮ ወይም ከሰባት ዓመት በማይበልጥ ፅኑ አስራት እና ከሃያ ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል የተገኘው ጥቅም ከፍተኛነት የጥፋተኛው የኃላፊነት ወይም የሥልጣን ደረጃ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የተፈጸመውን ወንጀል ከባድ አድርጎት እንደሆነ ቅጣቱ ከአምስት ዓመት እስከ አስራ አምስት ዓመት ለመድረስ የሚችል ፅኑ አስራት እና ከአምስት ሺህ ብር በማያንስ ከስልሳ ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ይሆናል በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተመለከተው ወንጀል የተፈፀመው በቸልተኝነት እንደሆነ ቅጣቱ እስከ ሁለት ሺህ ብር የሚደርስ መቀጮ ይሆናል። ማንኛውም ሰው ከዓለም ኣቀፍ ግብይት ወይም ግንኙነት ጋር በተያያዘ ለማንኛውም የሌላ አገር መንግስት ድርጅት ወይም የዓለም አቀፍ ድርጅት ባለስልጣን ወይም ሠራተኛ በሥራ ግዴታው ማድረግ የማይገባውን እንዲያደርግ ወይም ማድረግ የሚገባውን እንዳያደርግ ጥቅም ወይም ስጦታ የሰጠ ወይም ያቀረበ እንደሆነ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ በተመለከተው መሠረት ይቀጣል ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ለተመለከቱት ሰዎች ጉቦ የሰጠ እንደሆነ በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ በነ በተመለከተው መሠረት ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ወይም ለተመለከተው ወንጀል ወንጀል አድራጊው ያቀረበው ገንዘብ ከፍተኛነት ወይም ድርጊቱ በግለሰብ በህዝብ በመንግስት ወይም በህዝባዊ ድርጅት ጥቅም ላይ ከፍተኛ ጉዳትን በማስከተሉ የወንጀሉን አፈጻጸም ከባድ አድርጎት እንደሆነ ቅጣቱ ከአምስት ዓመት አእስከ አስራ አምስት ዓመት ለመድረስ የሚችል ጽኑ እስራት እና ከአምስት ሺህ ብር የማያንስ ከአንድ መቶ ሺ ብር የማይበልጥ መቀጮ ይሆናል የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሰራተኛ በተሰጠው ኃላፊነት መሠረት ማድረግ የሚገባውን ተግባር እንዲያከናውን ሲል ይህንኑ ተግባር ከመፈፀሙ በፊት ወይም ከፈፀመ በኋላ ለዚሁ ሠራተኛ ጥቅም ወይም ስጦታ የሰጠ ወይም ያቀረበ ማንኛውም ሰው እንደ ነገሩ ሁኔታ በመቀሥጮ በቀሳል አስራት እና በመቀጮ ወይም ከአምስት ዓመት በማይበልጥ ፅኑ አስራት አና ከአምስት ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ከንዑስ ኣንቀጽ እስከ የተመለከተው ወንጀል የተፈፀመው የሕግ ሰውነት በተሰጠው ሰው የሆነ አንደሆነ በጥፋቱ ከሚሰጠው ቅጣት በተጨማሪ ፍርድ ቤቱ ጥፋተኛው ከመንግስት መሥሪያ ቤት ከመንግሥት የልማት ድርጅት ወይም ከህዝባዊ ድርጅት ጋር ማናቸውንም ዓይነት ውል ወይም ግብይት እንዳይፈፅም በዘላቂነት ወይም ለተወሰነ ጊዜ የሚከለክል ትእዛዝ ሊሰጥ ይችላል ዋጋ ያለውን ነገር ያለክፍያ ወይም ያለበቂ ክፍያ መስጠት ማንኛውም ሰው ተገቢ ምክንያት ሳይኖረው ለማንኛውም የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ ወይም ከእርሱ ጋር ግንኙነት ላለው ማንኛውም ሌሳ ሰው ያለክፍያ ወይም ያለበቂ ክፍያ ማናቸውንም ዋጋ ያለው ነገር ያቀረበ የሰጠ ወይም ለመስጠት የተስማማ እንደሆነ ከአምስት ዓመት በማይበልጥ ቀላል እስራት እና ከአምስት ሺሀ ብር በማይበልጥ መቀቦ ይቀጣል በአገሩ ወይም በአካባቢው ባህል ወይም ልማድ መሰረት እንደተራ የወዳጅነት ምልክት የማሰጥ ዋጋ ያለው ስጦታ መስጠት ወይም ለስጋ ወይም ለጋብቻ የቅርብ ዘመድ ወይም ለቅርብ ወዳጅ ስጦታ መስጠት በዚህ አንቀጽ ለተመለከተው ወንጀል ማቋቋሚያ ኣአይሆንም። ማቀባበል ማንኛውም ሰው ለራሱ ማናቸውንም ዓይነት ጥቅም ባያገኝም እንኳ የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሥራን ለማያከናውን ሰው ጉቦ ለመስጠት ገንዘብ ዋጋ ያለው ነገር አገልግሎት ወይም ሌላ ዓይነት ጥቅም ከሌላ ሰው የተቀበለ እንደሆ ወይም የራሱን የባንክ ሂሳብ እንደዚህ ዓይነት ጉቦ ለማቀባበል ያዋለ እንደሆነ ወይም ጉቦ እንዲሰጣጡ ሁኔታዎችን ያመቻች ያገናኘ ያስማማ ወይም የደለለ አንደሆነ እንደነገሩ ሁኔታ በቀላል እስራት እና በመቀጮ ወይም ከሦስት ዓመት እስከ አሥር ዓመት በሚደርስ ዕኑ እስራት እና ከሦስት ሺህ ብር እስከ አሥር ሺህ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል በሌለው ስልጣን መጠቀም ማንኛውም ሰው ከመንግስት ወይም ከህዝባዊ ድርጅት ሥራው ከታገደ ከተዛወረ ከተሻረ ከተወገደ ወይም ሥልጣኑን ወይም ኃላፊነቱን ከተወ በኋላ በሥራው ላይ ያለ በማስመሰል ለወደፊቱ የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ እሆናለሁ ብሎ በማሳመን ወይም የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ ሳይሆን መስሎ በመቅረብ ይሀንን አደርጋለሁ በማለት የተስፋ ቃል በመግባት ተገቢ ያልሆነ ጥቅም ወይም ስጦታ ከሌላ ሰው ላይ የጠየቀ ወይም የተቀበለ እንደሆነ እንደነገሩ ሁኔታ በቀላል እስራት እና በመቀጮ ወይም ከአሥር ዓመት በማይበልጥ ፅኑ አስራት እና ከአሥር ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል በግል ተሰሚነት መነገድ ማንኛውም ሰው የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ ባለመሆኑ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ለመንግስት ወይም ለህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ የተደነገገው የማይመለከተው ቢሆንም ያለውን ወይም እንዳለው ያስመስለውን ተሰሟነት በመጠቀም በአንድ የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ ብቻ ሊሰጥ የሚችለውን ልዩ መብት ወይም ጥቅም ለሌላ ሰው ለማስገኘት ሲል ከሌላው ሰው ገንዘብ ስጦታ እጅ መንሻ ወይም ሌላ ጥቅም የጠየቀ የተቀበለ ወይም እነዚህን በተመለከተ የተስፋ ቃል የተቀበለ እንደሆነ ከአንድ ዓመት በማያንስ ቀላል እስራት እና ከሦስት ሺህ ብር በማያንስ መቀጮ ይቀጣል ማንኛውም ሰው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ነ በተመለከተው መሰረት በአንድ የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ ብቻ ሊሰጥ የሚችለውን ልዩ መብት ወይም ጥቅም ለራሱ ለማግኘት ወይም ለሌላ ሰው ለማስገኘት በማሰብ ገንዘብ ስጦታ እጅ መንሻ ወይም ሌላ ጥቅም የሰጠ ወይም ለመስጠት የተስማማ በዚህ አንቀፅ በንዑስ አንቀጽ በተደነገገው መሰረት ይቀጣል ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ፊደል ተራ ሀሠ ለ ወይም ሐ የተመለከተውን ጥቅም ለማግኘት በማሰብ ለማንኛውም የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ ስጦታ ወይም ሌላ ጥቅም የሰጠ ወይም ለመስጠት የተስማማ አንደሆነ በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ በተደነገገው መሰረት ይቀጣል በምርጫ ላይ የሚሰጥ መደለያ ማንኛውም ሰው የመምረጥ ወይም የመመረጥ መብት ያለው ሌላ ሰው በመብቱ በተወሰነ መንገድ እንዲጠቀም ወይም መብቱን እንዲተው ለማድረግ በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ መንገድ ገንዘብ ወይም ማናቸውም ሌላ ዓይነት ጥቅም የሰጠ ወይም ለመስጠት ቃል የገባ ኣንደሆነ ከአምስት ዓመት በማይበልጥ ፅኑ አስራት እና ከአምስት ሺህ ብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል የመምረጥ ወይም የመመረጥ መብት ያለው ማንኛውም ሰው በዚሁ መብቱ እንዲጠቀምበት ወይም በአንድ በተወሰነ መንገድ እንዲጠቀምበት ወይም ሳይጠቀምበት እንዲቀር ገንዘብ ወይም ማናቸውም ሌላ ዓይነት ጥቅም የተቀበለ ወይም ለመቀበል የተስማማ ማንኛውም ሰው በዚህ አንቀጽ በንዑስ አንቀጽ በተመለከተው ቅጣት ይቀጣል ከባድ የእምነት ማጉደል ማንኛውም የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ ተገቢ ያልሆነ ብልዕግና ለራሱ ለማግኘት ወይም ለሌላ ሰው ለማስገኘት በማሰብ የመንግሰት ወይም የህዝባዊ ድርጅት የሆነውንና ለአንድ ለተወሰነ አገልግሎት ወይም በአደራ የተሰጠውን ዋጋ ያለውን ነገር ወይም ጥሬ ገንዘብ በሙሉ ወይም በከፊል ለራሱ ያደረገ ወይም ለሌላ ሰው ያደረገ የወሰደ ያስወሰደ የሰወረ ወይም ለራሱ ወይም ለሌላ ሰው አገልግሎት ያዋለ ወይም ይህን የመሳሰለውን ማናቸውንም አድራጎት የፈጸመ እንደሆነ ከሦስት ዓመት እስከ ሰባት ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት እና ከአሥር ሺህ ብር ኣስከ ሃምሳ ሺህ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል። ከባድ አታላይነት ማንኛውም የመንግስት ወይም የህዝባዊ ድርጅት ሠራተኛ የማይገባ ብልፅግና ለራሱ ለማግኘት ወይም ለሌላ ሰው ለማስገኘት በማሰብ አሳሳች የሆኑ ነገሮችን በመናገር የራሱን ማንነት ወይም ሁኔታ በመሰወር ወይም መግለፅ የሚገባውን ነገር በመደበቅ ወይም የሌላውን ሰው የተሳሳተ እምነት ወይም ግምት በመጠቀም በማድረግም ሆነ ባለማድረግ ሌላውን ሰው በማታለል የተታለለው ሰው የራሱን ወይም የሌላውን ሰው የንብረት ጥቅም የሚጎዳ ድርጊት እንዲፈጽም ያደረገው እንደሆነ ከሦስት ዓመት እስከ አስር ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት እና ከሦስት ሺህ ብር እስከ ሰላሳ ሺህ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተመለከተው ወንጀል የተፈጸመው የተገኘው ጥቅም ከፍተኛነት ወይም በመንግስት ወይም በህዝባዊ ድርጅት ወይም በህዝብ ጥቅም ላይ የደረሰው ጉዳት ከፍተኛነት በወንጀል አድራጊው የስልጣን ደረጃ የወንጀሉን አፈጻፀም ከባድ አድርጎት እንደሆነ ቅጣቱ ከአምስት ዓመት እስከ አስራ አምስት ዓመት የሚደርስ አስራት እና ከኣሥር ሺህ ብር እስከ አንድ መቶ ሺህ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል ወንጀሉ የተፈፀመው በሕዝብ አስተዳደር ወይም በሕዝብ አገልግሎት ላይ የሆነ እንደሆነ እንደነገሩ ሁሄታ ከላይ ከተመለከቱት ንዑስ አንቀፆች በአንዱ መሰረት ያስቀጣል በሙስና ወንጀል የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ህጋዊ ኣስመስሎ ማቅረብና በወንጀሉ ስለመርዳት በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ህጋዊ አስመስሎ የማቅረብ ወንጀል የተፈፀመው በሙስና ወንጀል አመንጪነት ከሆነ አግባብነት ያለው በወንጀል ድርጊት የተገኘ ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ የማቅረብ ህግ ተፈፃሚነት እንደተጠበቀ ሆኖ እንደነገሩ ሁኔታ በዚህ አዋጅ መሰረት የሙስና ወንጀል ክስ ይቀርባል ክፍል ሦስት ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች ተፈጻሚነት ስላላቸው ሕጎች በወንጀል ህጉ የመጀመሪያ ታላቅ ክፍል ከአንቀጽ አስከ አንቀጽ ያሉት ድንጋጌዎች በዚህ አዋጅ ለተመለከቱት የሙስና ወንጀሎችም ተፈፃሚነት ይኖራቸዋል። ባርነት ማለት የሌላ ሰው የባለቤትነት መብት ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል እየተፈጸመበት ያለ ሰው የሚገኝበት ሁኔታ ወይም አቋም ነው ሰውን በማይገባ አገልጋይ ማድረግ ማለት አንድ ሰው ሊያስቀረው ሊከላከለው ወይም ሊቀይረው በማይችልበት ሁኔታ አገልግሎት እንዲሰጥ ወይም ሥራ እንዲሰራ ማድረግ ወይም ማስገደድ ነው የፅዳ መያዣ ማድረግ ማለት በሌላ ሦስተኛ ወገን አስቀድሞ በማናቸውም ሁኔታ ግዴታ ለተገባ ወይም ለተጠየቀ ዕዳ የራስን ወይም ኃላፊ የሆነውን ሰው አገልግሎት በመያዣ ከማቅረብ የሚመነጭ ሆኖ የሜሰጠው አገልግሎት ዓይነትና የጊዜ መጠን ባልተወሰነበት ሁኔታ የሚከሰት ማንኛውንም ዓይነት በሰው ልጅ የመነገድ ተግባርን ታሳቢ የሟያደርግ የመያዣነት ተግባር ነው ብሕገ ወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ማለት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ የገንዘብ ወይም ሌላ ቁሳዊ ጥቅም ለማግኘት በማሰብ ሰዎችን ዜግነት ወደሌላቸው ወይም የመኖሪያ ፈቃድ ወዳላገኙበት አገር በሕገወጥ መንገድ በየብስ በባህር ወይም በአየር ማስገባት ወይም እንዲወጡ ማድረግ ነው ዲፕሎማቲክ ሚሲዮን ማለት እንደ አግባብነቱ የኢትዮጵያ መንግስት በውጭ ሃገራት ያቋቋማቸው ኤምባሲዎች ቋሚ መልዕክተኛ ጽሕፈት ቤት ቆንሲላ ጽሕፈት ቤቶች ኣና የክብር ቆንሲላዎች ወይም በኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኙ የውጭ አገር ኤምባሲዎች እና ቆንሲላ ጽሕፈት ቤቶች ማለት ነው ለደተኛ ማለት በስደተኞች ጉዳይ አዋጅ የተመለከቱ መስፈርቶችን የሚያሟላ ሰው ነው ተጎጂ ማለት በዚህ አዋጅ የተደነገጉ የወንጀል ድርጊቶች የተፈፀበት ሰው ወይም የወንጀል ድርጊቱ በመፈፀሙ ጉዳት የደረሰበት ሰው ሲሆን ማንኛውንም የሥነ ልቦና ሞራላዊ አካላዊ ወይም የኢኮኖሚ ጉዳት ወይም ሌላ መሠረታዊ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት የደረሰበት ሰው ነው ክልል ማለት በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ህገ መንግስት አንቀፅ የተመለከተው ማንኛውም ክልል ሲሆን ለዚህ አዋጅ አፈፃፀም ሲባል የአዲስ አበባንና የድሬደዋ ከተማ አስተዳደርን ይጨምራል ሕጻን ማለት ዕድሜው ከ ዓመት በታች የሆነ ማንኛውም ሰው ነው ሚኒስቴር ወይም ሚኒስትር ማለት እንደቅደም ተከተሉ የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የፍትህ ሚኒስቴር ወይም የፍትህ ሚኒስትር ነው ፖሊስ ማለት የፌዴራል ፖሊስ ወይም በዚህ አዋጅ ለተመለከቱ ጉዳዮች የፌዴራል ፖሊስ ሥልጣን በውክልና የተሰጠው የክልል ፖሊስ ነው በአ መሰረት የፌዴራል ጠቅላይ አቃቤ ህግ የሆነ ሲሆን በዚህም መሰረት በአዋጁ ውስጥ የፍትህ ሚኒስቴር እና የፍትህ ሚኒስትር የሚሉት ፌዴራል ጠቅላይ አቃቤ ህግ እና ጠቅላይ አቃቤ ህግ በሚል ይነበባሉ ሰው ማለት የተፈጥሮ ሰው ወይም በሕግ የሰውነት መብት የተሰጠው አካል ነው ማንኛውም በወንድ ፆታ የተገለጸው አነጋገር ሴትንም ይጨምራል ክፍል ሁለት ሕጉወጥ የሰዎች ዝውውር አና ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር የማሻገር ወንጀሎች ሕጉወጥ የሰዎች ዝውውር ማንኛውም ሰው በኢትዮጵያ የግዛት ክልል ውስጥም ሆነ ከኢትዮጵያ የግዛት ክልል ውጪ ለብዝበዛ ዓላማ ሲባል ሀ በአገር ውስጥ ሥራና ሠራተኛን ለማገናኘት ወይም ለሥራ ወይም ለሥራ ልምምድ ወደ ውጭ አገር መሳላክ በሚል ሽፋን ለ የጉዲፈቻ ስምምነት በማድረግ ወይም በጉዲፈቻ ሻሽፋን ወይም ሐ ለሌላ ማንኛውም አይነት ዓላማ ዛቻን ሀይልን ወይም ሌላ የማስገደጃ ዘዴ በመጠቀም በማገት በመጥለፍ በተንኮል በማታለል ወይም የተስፋ ቃል በመስጠት ሥልጣንን አላግባብ በመጠቀም የሰዎችን ለጥቃት ተጋላጭነት በመጠቀም ወይም ስለሌላው ኃላፊነት ያለበትን ሰው ፈቃድ ለማግኘት መደለያ ወይም ጥቅም በመስጠት ወይም በመቀበል ሰዎችን የመለመለ ያጓጓዘ ያዘዋወረ ያስጠለለ ወይም የተቀበለ እንደሆነ ከ ዓመት እስከ ዓመት በሚጫደርስ ዕኑ እስራትና ከብር እስከ ብር በሟደርስ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተመለከተው የወንጀል ድርጊት የተፈፀመው ሀ በሕጻናት በሴቶች ወይም በአዕምሮ ወይም በአካል ጉዳተኞች ላይ ከሆነ ለ ተጎጂው ለአካላዊ ወይም አዕምሯዊ ጉዳት ከተዳረገ ሐ አደንዛዥ ዕፅ መድሃኒት ወይም የጦር መሣሪያ በመጠቀም እንደሆነ መ በመንግስት ባለሥልጣን ወይም ሠራተኛ ከሆነና ወንጀሉን የፈጸመው የተሰጠውን ኃላፊነት መከታ በማድረግ ከሆነ ወይም ሠ በተጎጂው ወላጅ ወንድም እህት አሳዳጊ ወይም በተጎጂው ላይ ሥልጣን ባለው ሰው የሆነ አእንደሆነ ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ እና ከ ዓመት በማያንስ ፅኑ እስራት ወይም እድሜ ልክ እስራት ይሆናል በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ ላይ የተጠቀሱት ልዩ ልዩ መንገዶች በጥቅም ላይ ባይውሉም ህጻናትን ለብዝባዛ አሳማ መመልመል ማጓጓዝ ማዘዋወር ማስጠለል ወይም መቀበል ሕጉወጥ የሰዎች ዝውውር ነው ሕጉወጥ የሰዎች ዝውውርን መደገፍና ማመቻቸት ማንኛውም ሰው ሕገወጥ የሰዎች ዝውውርን እያወቀ ወይም ማወቅ ሲገባው የራሱንም ሆነ በይዞታው ሥር ያለን ቤት ሕንጻ ወይም ግቢ ለሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ዓላማ ያከራየ እንዲጠቀሙበት የፈቀደ ለማስፋፋት የተለያዩ የህትመት ውጤቶችን ያባዛ ያጠራቀመ ያሰራጨ ወደ አገር ውስጥ ያስገባ ወይም ወደ ውጪ ያስወጣ ለማበረታታት በማሰብ የሥራ ቅጥር ተቋም በማደራጀት ያስተዳደረ የመራ ወይም በገንዘብ የደገፈ እያወቀ የትራንስፖርት አገልግሎት ያመቻቸ ወይም ተጎጂዎችን በአየር በምድር ወይም በባህር ያጓጓዘ ወይም አገልግሎቱን ያመቻቸ ለማመቻቸት ሌላውን ሰው የተጭበረበረ ሀሰተኛ ወይም በሕገወጥ መንገድ መታወቂያ ወይም የጉዞ ሰነድ እንዲያገኝ የረዳ እንዲዘጋጅ ያደረገ ያቀረበ ይዞ የተገኘ ወይም እነዚህን ሰነዶች ወደ ሀሰት የለወጠ ወይም ለማመቻቸት የሌላውን ሰው የመንቀሳቀስ ነፃነቱን እንዳይጠቀም ወይም ሕዝባዊ አገልግሎቶች እንዳያገኝ ለማድረግ የተጎጂዎችን መታወቂያ ወይም የጉዞ ሰነድ መያዣ ያደረገ በኃይል የነጠቀ የሰወረ ያጠፋ ወይም እንዲጠፋ ያደረገ እንደሆነ ከ ዓመት እስከ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር የማሻገር ወንጀል ማንኛውም ሰው በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ የገንዘብ ቁሳዊ ወይም ሌላ ጥቅም ለማግኘት በማሰብ ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ወደ ኢትዮጵያ ግዛት ለማስገባትም ሆነ ከኢትዮጵያ ግዛት ለማስወጣት ሲል ድንበር ካሻገረ ድንበር ለማሻገር ከሞከረ ወይም ድንበር ለማሻገር በዝግጅት ላይ ከሆነ ከ እስከ ዓመት የሚሜደርስ ዕኑ እስራትና ከብር እስከ ብር በሟደርስ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገገው የወንጀል ድርጊት የተፈጸመው ሀ በሕጻናት በሴቶች ወይም በአዕምሮ ወይም በአካል ጉዳተኞች ላይ ከሆነ ለ ተጎጂውን ለአካላዊ ወይም አዕምሯዊ ጉዳት ከተዳረገ ሓሐ አደንዛዥ ዕፅ መድሃኒት ወይም የጦር መሣሪያ በመጠቀም ከሆነ መ ከዚህ ቀደም ተመሳሳይ የወንጀል ጥፋተኛነት ሪከርድ ባለበት ሰው አእንደሆነ ወይም ሠ በመንግስት ባለሥልጣን ወይም ሠራተኛ ከሆነ እና ወንጀሉን የፈጸመው የተሰጠውን ኃላፊነት መከታ በማድረግ ከሆነ በቅጣቱ ከ ዓመት ያላነሰ ፅኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል ከባድ ሁኔታ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ ወይም የተመለከተው የወንጀል ድርጊት በተጎጂው ላይ ከፍተኛ የአካል ጉዳት ወይም ሞት ያስከተለ እንደሆነ ወይም ወንጀል አድራጊው ድርጊቱን የፈፀመው የተደራጀ የወንጀል ቡድን አባል በመሆን ወይም ቡድኑን በመምራት ወይም በማስተባበር እንደሆነ ወይም ወንጀሉ የተፈጸመው በስፋትና በብዛት እንደሆነ እንደነገሩ ሁኔታ ቅጣቱ የእድሜ ልክ ዕኑ እስራት ወይም ሞት ይሆናል መታወቂያ ወረቀትና የጉዞ ሰነዶችን የሚመለከት ወንጀል ማንኛውም ሰው ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር በማሻገር ወደ ኢትዮጵያ ግዛት ለማስገባት ወይም ከኢትዮጵያ ግዛት ለማስወጣት የተጭበረበረ ወይም ሐሰተኛ መታወቂያ ካርድና የጉዞ ሰነዶችን ካዘጋጀ ይዞ ከተገኘ ካቀረበ ወይም ካስተላለፈ ከ ዓመት በማያንስ እና ከ ዓመት በማይበልጥ ፅኑ እስራትና ከብር እስከ ብር በሟደርስ መቀጮ ይቀጣል ሕጉወጥ ስደተኛ ወደ ኣገር ውስጥ እንዲገባ ወይም በኣገር ውስጥ እንዲቆይ ድጋፍ ስለመስጠት በሌላ ሕግ የተደነገገው ቢኖርም የውጭ አገር ዜጋ በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ እንዲቆይ ወይም እንዲኖር ለማድረግ የመኖሪያ ፈቃድ መታወቂያ ካርድና ሌሎች የጉዞ ሰነዶች የሜያስፈልግ መሆኑን እያወቀ ወይም ማወቅ ሲገባው ሕገወጥ ስደተኛ ወደ ኢትዮጵያ ግዛት እንዲሻገዢር ድጋፍ የሰጠ ወይም በሕገወጥ መንገድ ድንበር የተሻገረ ስደተኛ በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ እንዲኖር ወይም እንዲቆይ የረዳ ማንኛውም ሰው ከ ዓመት እስከ ዓመት በሜደርስ ዕኑ እስራት ይቀጣል በሕጉወጥ መንገድ በአንድ አገር ውስጥ እንዲቆይ መተባበር ማንኛውም ሰው በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ የገንዘብ ወይም ሌላ ቁሳዊ ጥቅም ለማግኘት በማሰብ ሕግን በመጣስ ዜግነት ወይም የመኖሪያ ፈቃድ የሌለውን የውጭ ኣገር ሰው በሕጋዊ መንገድ ለመኖር የሚያስፈልጉትን መስፈርቶች ሳያሟላ በኢትዮጵያ ውስጥ ወይም ኢትዮጵያዊ የሆነን ሰው በሌላ አገር እንዲቆይ የተባበረ ሕግን በመጣስ ሌላን ሰው ወደ ኢትዮጵያ ወይም ወደ ሌሳ አገር እንዲገባ ወይም ድንበር አቋርጦ እንዲሻገር ያመቻቸ ወይም አድራጎቱ ሰዎችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ለማሻገር መጠቀሚያ ሊሆን እንደሚችል እያወቀ ወይም ማወቅ ሲገባው ወይም ሲያውቅ የሟችልበት መንገድ እያለ ሐሰተኛ መታወቂያ ካርድ ወይም የጉዞ ሰነድ ለመስጠት የተስማማ የሰጠ ያስተላለፈ እንደሆነ ከ ዓመት እስከ ዓመት በሚደርስ ዕኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል ማስረጃን ስለማጥፋት ወይም ምስክርነት እንዳይሰጥ ስለማድረግ ማንኛውም ሰው በሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕጉወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል የምርመራ የክስ ወይም በፍርድ ሂደት ወቅት ጥቆማ ያቀረበን መረጃ የሰጠን ምስክር የሆነን ወይም ምስክር ሊሆን የሚችል ሰውን እንዳይመሰክር የሀሰት ምስክርነት እንዲሰጥ ወይም ማስረጃ እንዲደብቅ በማናቸውም መልኩ ያስፈራራ ወይም በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ መደለያ የሰጠ ወይም ራሱ ማስረጃን ያጠፋ ወይም የደበቀ እንደሆነ ከ ዓመት እስከ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል ወንጀልን እና በወንጀል ተጠርጣሪን ስለመደበቅ ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ የተደነገጉ ወንጀሎችን የፈፀመን ሰው የደበቀ ወንጀል የተፈፀመበትን ወይም ሊሰራ የታቀደበትን ማንኛውንም ዓይነት ንብረት የሸሸገ ወይም ለወንጀሉ ማስፈፀሚያ የሆነውን ገንዘብ ምንጭ ወይም ከወንጀል ድርጊቱ የተገኘ ማንኛውንም ገንዘብ እንዳይታወቅ ሆነ ብሎ የደበቀ ወይም ምንጩንም ሆነ ገንዘቡ ከወንጀል ድርጊት የተገኘ መሆኑን ማወቅ ሲገባው በማናቸውም መልኩ እንዳይታወቅ ያደረገ ወይም ሳያሳውቅ የቀረ እንደሆነ እንደነገሩ ሁኔታ ከ ዓመት እስከ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት ይቀጣል የወንጀል ድርጊቶችን አለማስታወቅ ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ የተመለከተ ሕጉወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር የማሻገር የወንጀል ድርጊት ሊፈፀም የመሰናዳት ተግባር መከናወኑን እያወቀ እና ጉዳት ከመድረሱ በፊት ለመከላከል የሚረዳ ማንኛውም ማስረጃ እያለው ከአቅም በላይ በሆነ ምክንያት ወይም አሳማኝ በሆነ ምክንያት ለማስታወቅ አለመቻሉን ካላስረዳ በስተቀር ያለበቂ ምክንያት መረጃውን ወይም ማስረጃውን ለፖሊስ ወይም ለሌላ አግባብነት ያለው አካል ወዲያውኑ ያልገለፀ ወይም ሐሰተኛ ማስረጃ የሰጠ እንደሆነ በቀላል እስራት ይቀጣል ወይም ይህ የወንጀል ድርጊት ሊያስከትል ይችል የነበረው ኣደጋ ከፍ ያለ እንደሆነ እስከ አመት የሚደርስ ፅኑ እስራት ያስቀጣል በወንጀል ድርጊቱ የተጠረጠረን ወይም ሲፈጽም የተዘጋጀን ሰው ለመያዝ ለመክሰስ ወይም ለማስቀጣት የሚያስችል መረጃ ወይም ማስረጃ እያለው ከአቅም በላይ በሆነ ምክንያት ወይም አሳማኝ በሆነ ምክንያት ለማስታወቅ አለመቻሉን ካላስረዳ በስተቀር ያለበቂ ምክንያት መረጃውን ወይም ማስረጃውን ለፖሊስ ወይም ለሌላ አግባብነት ያለው አካል ወዲያውኑ ያልገለፀ ወይም ሐሰተኛ ማስረጃ የሰጠ እንደሆነ ከ ዓመት የማያንስና ከ ዓመት የማይበልጥ ፅኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሟደርስ መቀጮ ይቀጣል የሕግ ሰውነት የተሰጠው ድርጅት የወንጀል ተጠያቂነት የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የወንጀል ሕግ አንቀጽ እና ላይ የተደነገገው ቢኖርም በዚህ ክፍል የተደነገገ ወንጀል የተፈፀመው የሕግ ሰውነት በተሰጠው ድርጅት ቀጥተኛ ወይም ቀጥተኛ ያልሆነ ተሳትፎ ከሆነ ድርጊቱ የተፈፀመው ከተደራጀ የወንጀል ቡድን ጋር በመተባበር ከሆነ ወይም በሰዎች ለመነገድ ወይም በሕገወጥ መንገድ ለማዘዋወር በተቋቋመ ድርጅት ወይም ማህበር ከሆነ ሀ ለወንጀሉ የተጣለው ቅጣት መቀጮ ከሆነ መቀጮው ከብር ሚሊዮን እስከ ብር ሟሊዮን ይሆናል ለ ለወንጀሉ የተጣለው ቅጣት የእስራት ቅጣት ከሆነ የቅጣቱ መጠን እስከ ዓመት ፅኑ እስራት ለሚያስቀጣ ወንጀል እስከ ብር እስከ ዓመት ፅኑ እስራት ለሜያስቀጣ ወንጀል ከብር እስከ ብር ሚሊዮን እስከ ዓመት ለሚያስቀጣ ወንጀል ከብር ማሊዮን እስከ ብር ሚሊዮን ዐዐ እስከ ዓመት ዕኑ እስራት እና ከዚያ በላይ ለሚያስቀጣ ወንጀል ከብር ሜሊዮን ያላነሰ እና በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ እስከተመለከተው ከፍተኛው ወሰን ለመድረስ በሚችል መቀጮ ይቀጣል ሐ በዚህ አንቀጽ ፊደል ተራ ሀ እና ለ ከተደነገገው ቅጣት በተጨማሪ ድርጅቱ ወይም ማህሀበሩ ፈርሶ የድርጅቱ ወይም የማህበሩ ማንኛውም ንብረት ወይም ሐብት ይወረሳል። ራፖርት የማድረግ ግዴታ በዚሀ አዋጅ ሥር የተመለከቱት ወንጀሎች መፈፀማቸውን ወይም ሊፈፀመ መሆኑን የሚያውቅ ማንኛውም ሰው የወንጀል ድርጊቱን ለፖሊስ ሌላ አግባብነት ላለው ባለሥልጣን ወይም በአካባቢው ለሚገኝ የአስተዳደር አካል የማሳወቅ እና ሕግ በሚፈቅደው መሠረት ተገቢውን እርምጃ የመውሰድ ግዴታ ይኖርበታል ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ በተመለከተ የወንጀል ድርጊት ምክንያት ወይም በሌላ ማንኛውም ሽፋን በዚህ አዋጅ ለተመለከተ የወንጀል ድርጊት ዓላማ የቤተሰብ አባሉ የሆነ ሰው ከመደበኛው የመኖሪያ አካባቢው የጠፋ መሆኑን ያወቀ ከሆነ ይህንኑ ወዲያዉኑ ማሳወቅ አለበት ለአደጋ የተጋለጡ ሰዎችን ስለመጠበቅ ፖሊስ በሕጉወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር የማሻገር ወንጀል የተፈጸመ እየተፈፀመ ወይም ሊፈፀም የተቃረበ ለመሆኑ በቂ ጥርጣሬ ሲኖረው ተጎጂዎችን ለማዳን ሀ ማንኛውንም ቤት ተሸከርካሪ መርከብ ወይም የመጓጓዣ አውሮፕላን በመፈተሸ ተገቢውን እርምጃ ሊወሰድ ለ በማንኛውም የአገሪቱ ክፍሎች ወይም ድንበር አካባቢዎች ተገቢውን ፍተሻ በማድረግ ተጎጅዎች እየተዘዋወሩ ወይም ድንበር እያቋረጡ ከሆነ በማዳን ተገቢው እንክብካቤና ድጋፍ ወደሚያገኙበት ቦታ ሊያጓጉዝ ሐ በከፍተኛ የህመም ስቃይ ውስጥ የሚገኙ ተጎጂዎች ባጋጠሙ ጊዜ በማናቸውም መንግስታዊም ሆነ መንግሥታዊ ያልሆነ የህክምና ተቋም ውስጥ እርዳታ እንዲደረግላቸው ተገቢውን ትዕዛዝ ሊሰጥ ይችላል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት ፖሊስ የሚወስደውን ኣርምጃ ወይም የሚሰጠውን ትዕዛዝ ማንኛውም ጉዳዩ የሚመለከተው ሰው ማክባርና ማስፈፀም ኣለበት ልዩ የምርመራ ዘዴዎችን ስለመጠቀም ፖሊስ በሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል የተፈጸመ እየተፈፀመ ወይም ሊፈፀም የተቃረበ ስለመሆኑ ለማመን የማያስችል በቂ ጥርጣሬ ካለው ሀ በወንጀሉ የተጠረጠሩ ሰዎች ቡድኖች ወይም ድርጅቶች ውስጥ ሰርጎ በመግባት ለ በተጠርጣሪዎች ላይ በድብቅ ክትትል ሊያደርግ ሐ በፍርድ ቤት ትዕዛዝ መሠረት የተጠርጣሪዎችን የግል የመገናኛ ዘዴዎችን ሊጠልፍ መ የህጋዊ ይምሰል ግንኙነት ሊፈጥር ወይም ሠ ሰብአዊ መብትን ባከበረ ሁኔታ ሌላ ተገቢነት ያለው የልዩ የምርመራ ዘዴ በመጠቀም ስለወንጀሉ አፈፃፀም የሚያሳዩ ማስረጃዎችን ለማሰባሰብ ይችላል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ፊደል ተራ ሐ የተደነገገው ቢኖርም አስቸኳይ ሁኔታ ካጋጠመ እና ወንጀሉን በተመለከተ በሌላ መንገድ ማስረጃ ማግኘት የማይቻል መሆኑ ከታመነ ሜኒስትሩ በሚሰጠው ትዕዛዝ መሰረት ፖሊስ የተጠርጣሪን የግል የመገናኛ ዘዴዎች ሊጠልፍ ይችላል ሆኖም ያለፍርድ ቤት ትዕዛዝ የግል የመገናኛ ዘዴዎችን የመጥለፍ ተግባር እንዲፈፀም መነሻ የሆኑ ማስረጃዎችና ምክንያቶች ለፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት በ ሰዓት ውስጥ በፅሁፍ መቅረብና መጽደቅ አለባቸው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ፊደል ተራ መሠረት በሰርጎ መግባት ተግባር ላይ የተሰማራ መርማሪ ወይም በፖሊስ የተመደበ ሰርጎ ገብ በተጎጂዎች ላይ የሰው መግደል ወንጀል ወይም የአስገድዶ መድፈር ወንጀል ካልፈፀመ በስተቀር ከሰርጎ መግባት ተግባሩ ጋር በተያያዘ ለሚፈፅማቸው የወንጀል ድርጊቶች ከወንጀል ተጠያቂነት ነፃ ይሆናል መርማሪ ወይም በፖሊስ የተመደበ ሰርጎ ገብ የሰርጎ መግባት ተግባሩን ከመፈፀሙ በፊት ከክስ ነፃ ስለሟሆንባቸው የወንጀል ጉዳዮች ያለመከሰስ ስምምነት ከሚኒስቴሩ ጋር መፈራረም አለበት ለዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ አፈፃጸም ሲባል ሚኒስቴሩ መመሪያ ያወጣል ልዩ መብትን በምክንያትነት መጠቀም ስለመከልከሉ ማንኛውም ሰው በዚህ አዋጅ መሠረት ጥቆማ መረጃ ወይም ማስረጃ የማቅረብ ግዴታን ላለመወጣት ሲል ልዩ መብትን በምክንያትነት መጠቀም ኣይቻልም ግዴታውን ባለመወጣቱ ምክንያት እንደነገሩ ሁኔታ በዚህ አዋጅ ወይም በሌላ አግባብነት ባለው ሕግ መሠረት በወንጀል ተጠያቂ ይሆናል የዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ ቢኖርም ልዩ መብት ያላቸው ሰዎች ሊከሰሱ የሚችሉት ያለመከሰስ መብታቸው በህግ አግባብ ከተነሳ በኋላ ነው ስለመያዝና በእስር ስለማቆየት በሌሎች ሕጎች የተደነገጉት ሁኔታዎች እንደተጠበቁ ሆነው በዚሀ አዋጅ የተመለከቱት በሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ሰደተኞችን በሕጉ ወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል የተፈጸመ እየተፈፀመ ወይም ሊፈፀም የተቃረበ ስለመሆኑ ለማመን የሚያስችል በቂ ጥርጣሬ ሲኖር በወንጀል ሕግ ሥነ ሥርዓት በተደነገገው መሠረት ፖሊስ ተጠርጣሪዎችን ሊይዝ ይችላል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የተያዘ ሰው ምርመራ ያልተጠናቀቀ እንደሆነ በወንጀል ሕግ ሥነሥርዓት በተደነገገው መሠረት ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ በፍርድ ቤት ሊሰጥ ይችላል ሆኖም በጠቅላላ የሚሰጠው ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ ከአራት ወራት መብለጥ የለበትም የማስረዳት ሸክም በዚህ አዋጅ የተደነገጉ የወንጀል ድንጋጌዎች ተጥሰው ፍርድ ቤት የቀረበ የወንጀል ክስን ማስረጃ አቅርቦ የማስረዳት ኃላፊነት የዐቃቤ ሕግ ነው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገገው ቢኖርም በዚህ አዋጅ ኣንቀጽ እና የተደነገጉ የወንጀል ጉዳዮች ላይ ለሚቀርብ ክስ ዐቃቤ ሕግ መሠረታዊ ፍሬ ነገሮችን ካስረዳ ፍርድ ቤቱ እንደነገሩ ሁኔታ በጉዳዩ ላይ የማስረዳት ሽክም ወደ ተከሳሹ እንዲዞር ሊያደርግ ይችላል በቅን ልቦና ስለሚደረግ ግንኙነት በቅን ልቦና በተመሠረተ የውል ወይም በሌላ በማንኛውም መልኩ በተመሠረተ ሕጋዊ ግንኙነት ለሌላ ሦስተኛ ወገን በተላለፈ ማንኛውም ዓይነት ንብረት ገንዘብ ወይም ቁስ በዚህ አዋጅ የተደነገጉ ወንጀሎችን ለመፈፀም ጥቅም ላይ የዋለ እንደሆነ ሊወረስ አይችልም ማንኛውም ንብረቱን በሚመለከት በቅን ልቦና ያከራየ ወይም የውል ግንኙነት የፈፀመ ሰው በውሉ ግንኑነት ምክንያት ስለሚጮጡ ማናቸውም ኃላፊነቶች ለማወቅ ይችል ዘንድ ተገቢውን መፈፀም አለበት አባሪ ተጠርጣሪን ከክስ ነፃ ስለማድረግ ወይም ቅጣትን ስለመቀነስ በሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር የማሻገር ወንጀል ተካፋይ የነበረ ተጠርጣሪ የወንጀል ጉዳዩ ፍርድ ቤት ከመቅረቡ በፊት ስለተፈፀመው ድርጊት ኣና ወንጀሉን ስለፈፀሙ ተጠርጣሪዎች ጠቃሟ ማስረጃዎችን ለመስጠት ፈቃደኛ ከሆነ በሜሂስትሩ ውሳኔ መሠረት ከክሱ ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል ነፃ ሊደረግ ይችላል በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀፅ የተደነገገው ቢኖርም በወንጀል ድርጊቱ ምክንያት ተጎጂው የሞተ የአካል ክፍሉ የተወሰደ ወይም በማይድን በሽታ የተያዘ እንደሆነ ተጠርጣሪው ከክሱ ነፃ ሊደረግ አይችልም ሆኖም በወንጀል ድርጊቱ የነበረው ተሳትፎን እና በሌሎች ላይ የሰጠውን ማስረጃ ጠቀሜታ ግምት ውስጥ በማስገባት ቅጣቱ መቀነስ አለበት ለዚሀ አንቀጽ አፈፃፀም ሲባል ጠቃሚ ማስረጃ ማለት ሀ የቀረበው ማስረጃ ብቻውን በቀረበው የወንጀል ክስ የጥፋተኝነት ውሳኔ ለመስጠት በቂ ከሆነ ለ ማስረጃው በመገኘቱ ሌሎች ማስረጃዎችን ወይም ተጠርጣሪዎችን ለማግኘት መሠረታዊ ምንጭ ሆኖ የሚያገለግል ከሆነ ወይም ሐ የተገኘው ማስረጃ ከሌሎች ማስረጃዎች ጋር በመቀናጀት የጥፋተኝነት ውሳኔ ለመስጠት የሚያስችል ከሆነ እና ይኸው ማስረጃ ባለመካተቱ ወንጀሉን ለማረጋገጥ በሌላ መልኩ የተሰባሰበው ማስረጃ በቂ የማይሆን ነው ተብሎ ሲታመን ነው የዳኝነት ሥልጣን የፌደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በዚህ አዋጅ በተደነገጉ ወንጀሎች ላይ የመጀመሪያ ደረጃ የዳኝነት ሥልጣን ይኖረዋል የዳኝነት ሥልጣንን የተመለከቱ የኢትዮጵያ ፌደራሳዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የወንጀል ሕግ አንቀጽ እና አንቀጽ ለነ ድንጋጌዎች ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር የማሻገር ወንጀልንም ያካትታሉ ወንጀሉ በይርጋ የማይታገድ ስለመሆኑ በዚህ አዋጅ አንቀጽ እና የተመለከቱ ወንጀሎችን በፈፀመ ሰው ላይ የሚቀርብ ክስ ወይም ቅጣት በይርጋ አይታገድም ክፍል አራት ስለተጎጂዎች ጥበቃ መልሶ ማቋቋምና ካሳ ተጎጂዎችን ስለመለየትና ስለመታደግ መንግስት አግባብነት ካላቸው የሌሎች አገራት ሚሲዮኖች መንግሥታዊና መንግስታዊ ካልሆኑ በጎ አድራጎት ድርጅቶችና ማህበራት እና ሌሎች ድጋፍ የሚያደርጉ አካላት ጋር በመተባበር ተጎጂዎችን ለመለየት ለመታደግ ወደ አገራቸው ለመመለስ እና መልሶ ለማቋቋም የሚያስችል የአሠራር ሥርዓት ይዘረጋል ዝርዝሩ በሕግ ይወሰናል በሌሎች ሕጎች የተደነገጉ መብቶች እንደተጠበቁ ሆኖሩ ሀ ተጎጂዎች የሚደረግላቸውን ጥበቃ ኣእገዛ ድጋፍ እና በፍርድ ሂደት ወቅት ስለጉዳዩ ደረጃ መረጃ እንዲያገኙ ለ ተጎጂዎች ግላዊ ሚስጥራቸው እና ሰብዓዊ ክብራቸውን በጠበቀ መልኩ በርህራሄና በክብር እንዲያዙ ተገቢው የጤና የማሕበራዊ አገልግሎት ጊዜያዊ መጠለያ የማህበራዊና ሥነ ልቦናዊ ምክር ድጋፍ እንዲያገኙ ይደረጋል በዚህ አዋጅ ሥር የተመለከቱ የወንጀል ጉዳዮችን ለመመርመር ክስ ለማቅረብ ወይም ዳኝነት ለመስጠት ሥልጣን የተሰጣቸው አካላት የተጎጂዎችን ሁኔታ ግምት ውስጥ በማስገባት የተሻለ ድጋፍ እና እንክብካቤ ወደሚያደርጉ ተቋማት መላክ አለባቸው ተጎጂዎች በጊዜያዊ መጠለያ እንዲጠለሉ በሚደረግበት ጊዜ በማንኛውም ሁኔታ በፖሊስ ጣቢያ በማረፊያ ቤቶች ወይም በማረሚያ ቤቶች እንዲቆዩ መደረግ የለባቸውም በወንጀል ክሱ የፍርድ ሂደት በምስክርነት ካላስፈለጉ በስተቀር በጊዜያዊ መጠለያ ውስጥ ከሶስት ወራት በላይ መቆየት የለባቸውም ማንኛውም የሌላ አገር ዜግነት ያለው ተጎጂ ጉዳዩ በሌሳ አግባብነት ባለው ሕግ የሚታይ ወይም በዚህ አዋጅ በተደነገገው መሠረት በፍርድ ሄደት ለምስክርነት የሚያስፈልግ ካልሆነ በስተቀር በጊዜያዊ መጠለያም ሆነ በኢትዮጵያ ውስጥ ከአንድ ወር በላይ መቆየት የለበትም ተጎጂዎችን ወደአገራቸው መመለስ በሕገ ወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር በማሻገር ወንጀል ተጎጂ ሆኖ ከአገር ውጭ የሚገኝ ኢትዮጵያዊን የውጭ ጉዳይ ሜኒስቴር ከሚመለከተው የኢትዮጵያ ኤምባሲ ከሠራተኛና ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ከዓለምአቀፍ ድርጅቶች እና አስፈላጊም ሲሆን ከሌሎች የአገር ውስጥ ተቋማት ጋር በመተባበር ወደ ኢትዮጵያ የሚመለስበትን ሁኔታ ያመቻቻል ተጎጂው ባለበት አገር የሚገኝ ወይም በቅርበት የሚሠራ የኢትዮጵያ ሚሲዮን ተጎጂው የታሰረ ወይም የተያዘ መሆኑን ካወቀ ጉዳዩ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር ተጎጂውን ለመታደግ ተጎጂ በሆነበት የወንጀል ጉዳይ ጋር በተያያዘ በእስር ላይ የሜገኝ ከሆነ ከእስር ለማስለቀቅ ወይም ወደ አገሩ እንዲመለስ ለማድረግ አስፈላጊውን ይፈጽማል ተጎጂው በማናቸውም ጉዳይ ባለበት አገር መቆየት ካለበት የሕግ ምክርን ጨምሮ ሌሎች አስፈላጊ ድጋፎች ከተሟሉ እንዲቆይ ሊያደርግ ይችላል ተጎጂው በሚቆይበት አገር የሚገኘው ወይም በቅርበት የሚሰራው የኢትዮጵያ ማሲዮን የተጎጂውን አያያዝና የጉዳዩን ደረጃ በመከታተል ለውጭ ጉዳይ ማሚኒስቴር በየወቅቱ ማሳወቅ አለበት የውጭ አገር ዜግነት ያላቸውን ተጎጂዎች ወደ አገራቸው ስለመመለስ ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ የሆነ ወደ ኢትዮጵያ የገባ ተጎጂ በዚህ አዋጅ በአንቀጽ እና የተመለከቱ ድጋፎች በሙሉ ይደረግለታል እንደነገሩ ሁኔታ ጊዜያዊ የመኖሪያ ፈቃድ እንዲያገኝ ይደረጋል ማንኛውም በሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር በማሻገር ወንጀል ተጎጂ የሆነ የውጭ አገር ዜጋ በኢትዮጵያ የሟገኝን ከሆነ ወደ ኢትዮጵያ የግዛት ክልል ውስጥ በሕገወጥ መንገድ በመግባቱ ምክንያት በወንጀል ሊጠየቅ አይችልም ለወንጀል ምርመራ ክስና የፍርድ ሂደት ውጤታማነት የውጭ አገር ዜጋ የሆነ በኢትዮጵያ የሜገኝ ተጎጂ ለምስክርነት አስፈላጊ መሆኑ ከታመነ እና ተጎጂው ምስክርነቱን ለመስጠት ፈቃደኛ ከሆነ የፍርድ ሂደቱ እስኪጠናቀቅ ድረስ አግባብነት ባለው ህግ መሰረት ጊዜያዊ የመኖሪያ ፈቃድ እንዲያገኝ ይደረጋል ሰብዓዊ መብቶቹም በተሟላ መልኩ እንዲከበሩ ይደረጋል ስለቪዛ ስለጉዞ ሰነድ እና ሌሎች ሁኔታዎች በሌሎች ሕጎች የተደነገገው እንደተጠበቀ ሆኖ ማንኛውም የውጭ አገር ዜጋ የሆነ ተጎጂ በኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ መሆኑ ከተለየ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ከሚመለከታቸው አካላት ጋር እና ከሚመለከተው አገር ዲፕሎማቲክ ሚሲዮን ጋር በመተባበር ተጎጂው ወደ አገሩ የሚመለስበትን ሁኔታ ያመቻቻል የተጎጂዎችና ምስክሮች ጥበቃ በሌሎች ሕጎች ለተጎጂዎች የተሰጡ ልዩ ልዩ መብቶች እንደተጠበቁ ሆነው ማንኛውም በሕጉወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕጉወጥ መንገድ ድንበር የማሻገር ወንጀል ተጎጂ የሆነ ምስክር እንደነገሩ ሁዕታ በምስክሮችና ጠቋማሟዎች ጥበቃ አዋጅ ቁጥር የተደነገጉ ጥበቃዎችን እንዲያገኝ ይደረጋል ከወንጀል ተጠያቂነት ነፃ ስለመሆን ማንኛውም ተጎጂ ለሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል ከመዳረጉ ጋር በተያያዘ በወንጀል አይጠየቅም ስለካሣ ፍርድ ቤት በጥፋተኛው ላይ ከሚወስነው ቅጣትና መቀጮ በተጨማሪ ለተጎጂው ወይም በተጎጂው ስም ወጭ ላወጡ ሌሎች ሰዎች ወይም ድርጅቶች ካሣ እንዲከፈል ሊወስን ይችላል በዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሠረት የሚከፈል ካሣ የሕክምና የትራንስፖርት የሞራል ካሳ ከወንጀሉ ጋር በቀጥታ ተያያዥነት ባላቸው ምክንያቶች የደረሱ ጉዳቶች ካሳ እና ሌሎች ተገቢነት ያላቸው ወጭዎችን ለማካካስ የሚችል መሆን አለበት በማናቸውም ሁኔታ ለተጎጂው የሚከፈል ካሣ እንደነገሩ ሁኔታ ለሕገወጥ ሰው አዘዋዋሪው ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር አሻጋሪው ከከፈለው ገንዘብ ሊከፍል ከሚችለው ወይም በወንጀል ድርጊቱ ምክንያት ተጎጂው ካጣው ወይም ለሕጉወጥ ሰው አዘዋዋሪው ወይም ስደተኞችን ሕገወጥ መንገድ ድንበር አሻጋሪው ካገኘው ጥቅም መጠን ያነሰ መሆን የለበትም ተጎጂው በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ እና መሠረት ካሣ ማግኘት ያልቻለ እንደሆነ የማካካሻ ክፍያ ከፈንዳ እንዲከፈል ይደረጋል የማካካሻ ክፍያ ተጠቃሚ መሆን የሚችለው ኢትዮጵያዊ ዜግነት ያለው ተጎጂ ነው ክፍል አምስት ስለፈንድ መቋቋም መቋቋም ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ ድንበር ማሻገር ወንጀልን የመከላከል የመቆጣጠር እና ተጎጂዎችን መልሶ ማቋቋሚያ ፈንድ ከዚህ በኋላ ፈንድ እየተባለ የሚጠራ በዚህ አዋጅ ተቋቁሟል የዝበጊ ምንጭ የፈንዱ የገቢ ምንጭ ከመንግስት ከሚመደብ በጀት በዚህ አዋጅ መሠረት ከሜወረሱ ንብረቶችና መቀጮዎች ክግለሰቦች ከልዩ ልዩ መንግስታዊ ከበጎ አድራጎት ድርጅቶችና ማሀበራት ከሚገኝ ልገሳ ከልዩ ልዩ ዓለም አቀፍ ድርጅቶችና የእርዳታ ተቋማት ከሚገኝ ድጋፍ እና ከሌሎች የገንዘብና ኢኮኖሚ ልማት ማኒስቴር ከሚያፀድቃቸው የገንዘብ ምንጮች ከሚገኝ ገቢ ይሆናል ዓላማ ፈንዱ የተቋቋመበት ዋና ዓላማ የሚከተሉትን ያካትታል ለተጎጂዎች የሚሰጥ ቁሳዊ እርዳታ ለመደገፍ ለተጎጂዎች የሚሰጥ የሙያ ሥልጠናን ለመደገፍ ተጎጂዎችን ለመታደግ መልሶ ለማቋቋም እና ከቤተሰቦቻቸውና ከማሕበረሰቡ ጋር እንዲቀላቀሉ ለማድረግ እንዲሁም ቤተሰቦችን ለማፈላለግ የሟወጡ ወጭዎችን ለመሸፈን እና የተጎጂዎች ጊዜያዊ መጠለያ ግንባታን እና ሌሎች ድጋፎች ለማድረግ የፈንዱ አስተዳደር የፈንዱ አስተዳደር አሰራርና ፈንዱን የሚያስተዳድረው አካል ተጠሪነት የሜኒስትሮች ምክር ቤት በሚያወጣው ደንብ መሰረት ይወሰናል የፈንዱ ተጠቃሚዎች በዚህ አዋጅ መሠረት ከተቋቋመው ፈንድ ተጠቃሚ መሆን የሚችለው ኢትዮጵያዊ ዜግነት ያለው ተጎጂ ይሆናል ሆኖም የሌላ አገር ዜግነት ያላቸው ተጎጂዎች ከፈንዱ ተጠቃሚ ስለማሆኑበት ሁኔታ መንግስት ሊወስን ይችላል የፈንዱ የሂሳብ መዝገብና ኦዲት የፈንዱ የሂሳብ መዛግብትና ገንዘብ ነክ ሰነዶች በየዓመቱ በዋናው ኦዲተር ወይም ዋናው ኦዲተር በሚሰይመው ኦዲተር ይመረመራለሉ ፈንዱን የሚያስተዳድረው አካል የኦዲት ሪፖርቱን የበጀት አመቱ በተጠናቀቀ በአራት ወራት ጊዜ ውስጥ ተጠሪ ለሆነለት አካል ማቅረብ አለበት የበጀት ዓመት የፈንዱ የበጀት ዓመት የመንግስት የበጀት ዓመት ይሆናል ክፍል ስድስት የባለድርሻ አካላት ትብብር ስለብሔራዊ ኮሚቴ መቋቋም የሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀልን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ተጎጂዎችን ለመጠበቅ ድጋፍና የመልሶ ማቋቋም ተግባራትን ለማከናወን እና አስፈላጊ የሆኑ አገልግሎቶችን እንዲያገኙ ለማድረግ በአገሪቱ የሚወጡ ፖሊሲዎች እቅዶች እና መርሃ ግብሮች የተጎጂዎችን ሁኔታ ግምት ውስጥ ያስገባ እንዲሆን ለማድረግ ወንጀሉ የሚያስከትለው ማህበራዊ ቀውስ በአገር ገፅታ ላይ የሚኖረውን አሉታዊ ተጽዕኖ እና ሌሎች ጉዳዮችን አስመልክቶ በትምህርት ሥርዓቱ ውስጥ እንዲካተት ለማድረግ ይህንኑ ሥራ በልዩ ልዩ አካላት ዘንድ ለማስተባበር የተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎችን እና አደረጃጀቶችን ፍላጎትና ጥቅም ለማስከበር የሚያስችል ብሔራዊ ኮሚቴ ይቋቋማል ብሔራዊ ኮሜቴው በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚመራ ሆኖ የፍትህ ሜኒስቴር የውጭ ጉዳይ ማኒስቴር የፌዴራል ጉዳዮች ማኒስቴር የሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሜኒስቴር የሴቶች ህጻናትና ወጣቶች ጉዳይ ማሜሚኒስቴር የትምህርት ሜኒስቴር እና ሌሎች ልዩ ልዩ የመንግስት ተቋማትን የሃይማኖት ተቋማትን የበጎ አድራጎት ድርጅቶችና ማህበራትን ልዩ ልዩ አደረጃጀቶችን ክልሎችን እና ሌሎች ጉዳዩ የሚመለከታቸውን አካላት ያቀፈ ይሆናል በዚህ ንዑስ አንቀፅ ውስጥ የተጠቀሱት የፌዴራል ጉዳዮች ሚኒስቴር እና የሴቶች ሀጻናትና ወጣቶች ጉዳይ ሚኒስቴር በ አ መሰረት እንደቅደምተከተላቸው የፈዴራልና አርብቶ አደር ጉዳዮች ልማት ሚኒስቴር አና ሌቶቸና ሀፃናት ሚኒስቴር ሆነዋል የብሔራዊ ኮሚቴው ተጠሪነት ለጠቅላይ ማኒስትሩ ሆኖ ወንጀሉን ለመከላከል ለመቆጣጠር እና ተጎጂዎችን እንደገና መልሶ ለማቋቋም የሚደረገውን ጥረት በአገር አቀፍ ደረጃ ይመራል ያስተባብራል የዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ድንጋጌ እንደተጠበቀ ሆኖ የብሔራዊ ኮሚቴው አደረጃጀት አባላት አሰያየም ሥልጣንና ተግባር እና የሌሎች ተቋማት ኃላፊነት የሚኒስትሮች ምክር ቤት በሚያወጣው ደንብ ይወሰናል ግብረ ሀይል ስለማቋቋም ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር እና ስደተኞችን በሕገ ወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀልን ለመከላከል ለመቆጣጠር እና ተጎጂዎችን መልሶ ለማቋቋም የሚደረገውን ጥረት የሚደግፍና ተጠሪነቱ ለብሔራዊ ኮሚቴ የሆነ የፀረ ህገወጥ የሰዎች ዝውውር እና ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል የጋራ ግብረ ሀይል ከዚህ በኋላ ግብረ ሀይል እየተባለ የሚጠራ በዚሀ አዋጅ ተቋቁሟል ግብረ ሀይሉ በፍትህ ሚኒስትሩ የሚመራ ሆኖ ሀ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር የሴቶች ህጻናትና ወጣቶች ጉዳይ ሚኒስቴር የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አግልግሎት የትምህርት ማኒስቴር ለ የፌዴራል ፖሊስ ኮሟሽን የበጎ አድራጎትና ማህበራት ኤጀንሲ ሐጠ በሜኒስትሩ የሜወከል አንድ ኃላፊ እና መ በብሔራዊ ኮሚቴው ሰብሳቢ የሚሰየሙ ሌሎች ሰዎችን ያካተተ ይሆናል ግብረ ሀይሉ ሀ ከሚመለከታቸው የመንግስት አካላት ከአጋር ድርጅቶች እና እንዳስፈላጊነቱ ከዓለም አቀፍ ድርጅቶች ጋር በመተባበር ተጎጂዎችን ለመጠበቅና ለመርዳት እንዲሁም ወንጀሉን ለመከላከል የሚያስችሉ ፖሊሲዎችን ስትራቴጂዎችን መርሐ ግብሮችንና አርምጃዎችን በመቅረጽ በብሔራዊ ኮሚቴው ሲፀድቅ ተፈፃሚ እንዲሆኑ ያደርጋል ለ ወንጀሌን በመከላከልና በመቆጣጠር ረገድ ብሔራዊ የድርጊት መርሃ ግብር ያዘጋጃል ለብሔራዊ ኮሚቴው አቅርቦ ያስዐፀድቃል የድርጊት መርሃ ግብሩን አፈፃፀም ይከታተላል በየወቅቱ ለብሔራዊ ኮሚቴው ሪፖርት ያቀርባል ሐ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር ተጎጂዎችን መልሶ ለማቋቋም ድጋፍ ለማድረግና ከህብረተሰቡ ጋር ተቀላቅለው እንዲኖሩ ለማስቻል ተገቢውን ይፈጽማል መ ሌሎች በብሔራዊ ኮሜቴው የሟሰጡ ልዩ ልዩ ተግባራትን ያከናውናል የፍትሕ ሚኒስቴር ኃላፊነት የፍትህ ሚሜኒስቴር ጉዳዩ ከሚመለከታቸው ልዩ ልዩ መንግስታዊና መንግስታዊ ካልሆኑ አካላት ጋር በመተባበር ሀ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀሎችን የሚመለከቱ በተለይም ሕገወጥ የሰዎች አዘዋዋሪዎች እና ሕገወጥ ስደተኞችን ድንበር አሻጋሪዎች የሚጠቀሟቸውን የተለመዱ ተጎጂዎችን የመመልመያ ዘዴዎች የብዝበዛና የማቆያ ሥልቶች ተጎጂዎች ተጋላጭ ሊሆኑባቸው ስለሚችሉ የብዝበዛ ዓይነቶች ተጎጂዎች መረጃ እና ድጋፍ ሊያገኙባቸው ስለሚችሉ ተቋማትና የሕግ አስከባሪ አካላት ሚና ለ ተጎጂዎች ስላላቸው መብት የተጎጂዎችን ደህንነት ለሙጠበቅ ለመታደግና ወደ አገራቸው ለመመለስ ሰለሚያስችሉ በሥራ ላይ ስላሉ የሕግ ወይም ሌላ መንገዶች ተጎጂዎች መረጃ እና ድጋፍ ሊያገኙ ስለሚችሉባቸው ድርጅቶች ተቋማትና የሕግ አስከባሪ አካላት መረጃ እና ትምህርት የሚሰጡ እና ሐ ተጎጂዎች በተለይም ሴቶችና ሕጻናት ለእነዚህ ወንጀሎች እንዲዳረጉ የሚገፋፉ ምክንያቶችን ለማዳከም የሚያስችሉ የግንዛቤ መፍጠሪያ መ ወንጀሉን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ጥቅም ላይ የዋሉ ምርጥ ተሞክሮዎችን በመለየት የማስተዋወቂያ መርሃ ግብሮች አጫጫር ጽሑፎች የማስተማሪያ ሞጁሎች ድራማዎች ሌሎች መሰል የማስተማሪያ ዘዴዎች እንዲዘጋጁ ያደርጋል አስፈላጊ ወጭዎችም ከፈንዱ እንዲሸፈኑ በማድረግ በመገናኛ ብዙሃን እና ሌሎች የግንኙነት አውታሮችን በመጠቀም ለሕዝብ እንዲተላለፉ ያደርጋል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገጉት መርሐ ግብሮች እና የመከላከል እርምጃዎች የገጠሩን ማሕበረሰብ ተደራሽ ለማድረግ የሚያስችሉ ስልቶችን በአግባቡ ማካተታቸውንና ውጤታማነታቸውንም ለማረጋገጥ በየወቅቱ ግብረ ሀይሉ ክትትልና ቁጥጥር ያደርጋል የውጭ ጉዳይ ስቴር ኃላፊነት በሌሎች ሕጎች ለልዩ ልዩ አካላት የተሰጡ ሥልጣንና ተግባራት እንደተጠበቁ ሆነው የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ከብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት እና ሌሎች ጉዳዩ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመተባበር ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል ጋር በተያያዘ ተጎጂ የሆኑ ሰዎችን ዝርዝር የሚገኙበትን አገር ያሉበትን ሁኔታ እና ሌሎች ተያያዥ ጉዳዮችን መረጃ ያጠናቅራል ለሚመለከታቸው ያደርሳል በሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል ምክንያት በተለያዩ አገራት ለሜገኙ ተጎጂዎች እና ስደተኞች የየአገራቱን የሥጋት ደረጃ በመለየት በየወቅቱ በተለያዩ የግንኙነት ዘዴዎች እንዲያውቁት ያደርጋል በሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል መዳረሻ በሆኑ አገራት የሜገኙ ዜጎች የየራሳቸውን ኮሚዩኒቲ እንዲያቋቁሙ አስፈላጊውን ድጋፍ ያደርጋል በኮሚዩኒቲው አደረጃጀት መሠረት በየአገራቱ መብትና ጥቅማቸው እንዲከበር ያደርጋል የፖሊስ ኃላፊነት ፖሊስ ጉዳዩ ከሚመለከታቸው የፍትሕ ሚሜሚኒስቴር የብሔራዊ መረጃ ደህንነት አግልግሎት ከሠራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሜኒስቴር እና ሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር በመተባበር በዚህ አዋጅ የተደነገጉ ወንጀሎችን ለመከላከል እና ለመቆጣጠር እንደነገሩ ሁኔታ በምርመራ መረጃ በመለዋወጥ በአቅም ግንባታ እና በመሳሰሉ ጉዳዮች ዙሪያ በጋራ ይሰራል ፖሊስ ተጎጂዎችን በመለየት ተጎጂዎችን ድንበር ለማሻገር ጥቅም ላይ የዋሉ ንብረቶችን ሰነዶችና ሌሎች አስፈላጊ መረጃዎችን ለመለየት የተደራጁ የወንጀል ቡድኖች የዘረጓዓቸውን የወንጀል መረቦችና ስልቶች ለመለየት ከአገር ውስጥና ከሌሎች የውጭ ኣገራት መሰል ተቋማት ጋር ግንኙነት ሊፈጥር ይችላል ክፍል ሰባት ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች ዓለም አቀፍ ትብብር ፍትሕ ማኒስቴር እንደጉዳዩ አግባብነት ከውጭ ጉዳይ ሟኒኣስቴር ጋር በመተባበር መረጃ መለዋወጥን በጋራ የምርመራ ሥራ ማከናወንን ወንጀለኛ አሳልፎ መስጠትን አና ሌሎች የጋራ የሕግ ትብብርን ጨምሮ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀልን በሚመለከቱ ጉዳዮች ላይ ከሌላ ሀገር አግባብ ያለው ባለሥልጣን ጋር በዚህ አዋጅ እና ኢትዮጵያ ተዋዋይ ወገን በሆነችበት ስምምነት እና የኢትዮጵያ የሕግ ሥርዓት በሚፈቅደው መሠረት በትብብር ይሰራል ማዕከላዊ ባለስልጣን ሆኖ ያገለግላል ፍትሕ ሜኒስቴር እንደአስፈጊነቱ በዚህ አዋጅ የተደነገጉ የወንጀል ጉዳዮችን ለመከላከል እና ተጠርጣሪዎችን ለፍርድ ለማቅረብ የሚያስችሉ ስምምነቶችን ከሌሎች ኣገራት ጋር ልዩ ልዩ የትብብር ማዕቀፎችን ሊፈራረም ይችላል ለዚህ አዋጅ አፈፃፀም ሲባል ፖሊስ ተመሳሳይ ተልዕኮ ካለው መሰል የሌላ ሀገር ተቋም ጋር እንካ በእንካ መርህ ላይ ተመስርቶ የመረጃ ልውውጥ በሌላ መልኩ የጋራ ትብብር ሊያደርግ ወይም እንደአስፈላጊነቱ ከሌላው አገር መሰል ተቋም ጋር የመግባቢያ ስምምነት ሊፈራረም ይችላል በዚህ አንቀጽ መሠረት ሊኖሩ የሚገባቸው የስምምነት ማዕቀፎች አለመፈረማቸው መንግስት የጋራ የሕግ ትብብርና ድጋፍ ለማድረግ ወይም ለመቀበል የሚያስችል አስተዳደራዊ እርምጃ ከመውሰድ አያግደውም በዚሀ አዋጅ ከተደነገገው በላይ ከፍተኛ ቅጣት ሊያስቀጣ ለሚችል ወንጀል ማስረጃ ወይም መረጃ ካልሆነ በስተቀር በዚህ አንቀጽ መሠረት የተገኘ ማንኛውም መረጃ ወይም ማስረጃ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀልን ለመከላከል ወይም ለመመርመር ዓላማ ይውላል ንብረት ሰለመውረስ በዚህ አዋጅ አንቀጽ ኣና የተደነገገው እንደተጠበቀ ሆኖ ፍርድ ቤቱ በዚህ ኣዋጅ በተደነገገው መሠረት የጥፋተኝነት ውሳኔ ከሰጠ በጥፋተኛው ላይ ከሚወሰኑ ቅጣቶች በተጨማሪ የወንጀል ፍሬ የሆነ ማንኛውም ንብረት እንዲወረስ ትዕዛዝ ሊሰጥ ይችሳላል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገገው እንደተጠበቀ ሆኖ የሕገወጥ የሰዎች ዝውውር ወይም ስደተኞችን በሕገወጥ መንገድ ድንበር ማሻገር ወንጀል አመንጪ ወንጀል ሆኖ በወንጀል ድርጊት የተገኘን ገንዘብ ወይም ንብረት ሕጋዊ አስመስሎ ማቅረብ እና ሽብርተኝነትን በገንዘብ መርዳትን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የወጣው አዋጅ ቁጥር አንቀፅ ድንጋጌ ተፈፃሚ ይሆናል ስለሌሎች ወንጀሎች ማንኛውም የመንግስት የሥራ ኃላፊ ወይም ሠራተኛ በዚህ አዋጅ ከተደነገጉት ወንጀሎች ውጭ በሌላ ሕግ የተደነገገን ወንጀል ፈጽሞ የተገኘ እንደሆነ ወይም በዚህ አዋጅ መሰረት ተጠያቂ የሆነ ሰው ሌሎች ተደራራቢ ወንጀሎችን የፈፀመ እንደሆነ አግባብ ባለው ሕግ መሠረት በተደራራቢነት የሚኖርበት የወንጀል ተጠያቂነት እንደተጠበቀ ይሆናል ስለውክልና ለዚህ አዋጅ አፈፃፀም ሲባል በህገ መንግስቱ ለክልል ፍርድ ቤቶች የተሰጠው የውክልና ስልጣን እንደተጠበቀ ሆኖ እንደቅደም ተከተሉ ሚኒስቴሩ ወይም የፌደራል ፖሊስ በወንጀል ጉዳዩ ላይ ያላቸውን ስልጣን እንደአስፈላጊነቱ ለክልል ፍትህ ቢሮ ወይም ለክልል ፖሊስ ኮሚሽን በውክልና ሊሰጥ ይችላል ተፈጻሚነት ስለማይኖራቸው ሕጎች የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የወንጀል ሕግ አንቀጽ እና ለዚህ አዋጅ ተፈፃሚነት የላቸውም ከዚህ አዋጅ ጋር የሚቃረን ማናቸውም ሕግ ደንብ መመሪያ ወይም የአሰራር ልምድ በዚህ አዋጅ በተመለከቱ ጉዳዮች ላይ ተፈፃሚነት አይኖረውም ፌደንብ የማውጣት ስልጣን የሚኒስትሮች ምክር ቤት ይህን አዋጅ ለማስፈጸም የሜረዳ ደንብ ሊያወጣ ይችላል አዋጁ የሚፀናበት ጊዜ ይህ አዋጅ በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ጊዜ ጀምሮ የፀና ይሆናል አዲስ አበባ ነሐሴ ቀን ዓም ዶር ሙላቱ ተሾመ የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፕሬዚዳንት አዋጅ ቁጥር የኮምፒዩተር ወንጀልን ለመደንገግ የወጣ አዋጅ የኢንፎርሜሽንና የኮምኒዩኬሽን ቴክኖሎጂ ለሃገሪቱ ኢኮኖሚያዊ ማህበራዊና ፖለቲካዊ እድገት ቁልፍ ሚና የሚጫወት በሙሆኑ የኢንፎርሜሽንና የኮምኒዩኬሽን ቴክኖሎጂ አጠቃቀም ተገቢ ጥንቃቄና ጥበቃ ካልተደረገለት የሃገሪቱን ሁለንተናዊ እድገት ሊያደናቅፍ እንዲሁም የዜጎችን የግል ነፃነት አደጋ ላይ ሊጥሉ ለሚችሉ የተለያዩ የኮምፒዩተር ወንጀሎች እና ሌሎች የደህንነት ስጋቶች የተጋለጠ በመሆኑ በሥራ ሳይ ያሉ የሀገሪቱ ሕጎች ከአዳዲስ የቴክኖሎጂ ለውጦች ጋር በባቂ ሁሄታ ተጣጥመው የማይሄዱ እና የኮምፒዩተር ወንጀልን ለመከላከል ለመቆጣጠር ለመመርመርና ተጠርጣሪዎችን ወደ ፍትህ ለማቅረብ የሚያስችሉ ባለመሆናቸው የኮምፒዩተር ወንጀልን ለመከላከል ለመቆጣጠር ለመመርመርና ኤሌክትሮኒክ ማሰረጃዎችን ለመሰብሰብ የሚያሰችሉ አዳዲስ ስልቶችንና ሥርዓቶችን በሕግ መደንገግ አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ህገ መንግስት አንቀጽ መሰረት የሚከተለው ታውጄጂል ክፍል አንድ ጠቅላላ አጭር ርዕስ ይህ አዋጅ የኮምፒዩተር ወንጀል አዋጅ ቁጥር ተብሉ ሊጠቀስ ይችላል ትርጓሜ የቃሉ አገባብ ሌላ ትርጉም የሚያሰጠው ካልሆነ በስተቀር በዚህ አዋጅ ውስጥ የኮምፒዩተር ወንጀል ማለት ሀ በኮምፒዩተር በኮምፒዩተር ስርዓት በኮምፒዩተር ዳታ ወይም ኔትዎርክ ላይ የሚፈፀም ወንጀል ለ ኮምፒዩተርን የኮምፒዩተር ስርዓትን የኮምፒዩተር ዳታን ወይም ኔትዎርክን በመጠቀም የሚፈፀም መደበኛ ወንጀል ወይም ሐ በኮምፒዩተር በኮምፒዩተር ስርዓት ወይም ሄትዎርክ አማካኝነት የሚሰራጭ ህገወጥ የኮምፒዩተር ዳታ ይዘት ነው ዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት ማለት በኮምፒዩተር ሥርዓት አማካኝነት ዳታን የመቀበል የማከማቸት የመተንተን የማሰራጨት የማጓጓዝ ወይም የማስተላለፍ አገልግሎት ሲሆን የኔትዎርክ አገልግሎችንም ይጨምራል ኮምፒዩተር ወይም የኮምፒዩተር ሥርዓት ማለት በሶፍትዌር እና ማይክሮቺፕ ቴክኖሎጂ ላይ የተመሰረተ የዳታ ፕሮሰሲንግ ክምችት ትንተና ስርጭት ግንኙነት ወይም ሌሎች ሂሳባዊ ወይም አመክንዮአዊ ተግባራትን የሚያከናውን ማንኛውም መሳሪያ ሲሆን የመሳሪያው ተገጣሟ አካልንም ይጨምራል ጥኮምፒዩተር ዳታ ማለት በኮምፒዩተር ሥርዓት አማካኝነት ሊተነተን የሚችል ማንኛውም የይዘት ዳታ የትራፈክ ዳታ የኮምፒዩተር ፕሮግራም ወይም ደንበኞችን የሚመለከት ማንኛውም ኢንፎርሜሽን ነው የኮምፒዩተር ፕሮግራም ማለት አንድ የኮምፒዩተር ሥርዓት ተግባሩን እንዲያከናውን ወይም የታሰበውን ውጤት እንዲያስገኝ የሚያስችል በቃላት በኮድ ወይም በዘዴ የሚገለጽ የመመሪያ ወይም የትዕዛዝ ሰብስብ ነው የትራፊክ ዳታ ማለት በኮምፒዩተር ሥርዓት አማካኝነት የሚደረግን ኮምዩኒኬሽን መነሻ መድረሻ ዑደት ጊዜ ቀን የግንኙነት ቆይታ የዳታው መጠን የአገልግሎት ዓይነት ወይም መሰል የኮምዩኒኬሽን ሰንሰለት የሟያሳይ በኮምፒዩተር ስርዓቱ የሚመነጭ ዳታ ነው የይዘት ዳታ ማለት በድምፅ በተንቀሳቃሽ ምሰል በስዕል በሂሳባዊ ቀመር ወይም በሌላ ማንኛውም ቅርፅ የሜገኝን የተከማቸ ወይም በስርጭት ሄደት ላይ ያለ ዳታ ወይም የኮምፒዩተር ኮምዩኒኬሽን ምንነት ፍሬ ነገር ትርጉም ወይም መልዕክት የሚያሳይ የኮምፒዩተር ዳታ ነው ጌትዎርክ ማለት ሁለትና ከዚያ በላይ የኮምፒዩተር ሥርዓቶች እርስ በርስ በማስተሳሰር የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት ለመስጠት ወይም ለማግኘት የሚያስችል ሥርዓት ነው የኮምፒዩተር ዳታ ደህንነት ማለት የኮምፒዩተር ዳታ እንዳይጠፋ አንዳይቀየር ላልተፈቀደለት አካል ተደራሽ እንዳይሆን ምስጢራዊነቱ እንዳይጋለጥ ወይም ሌላ ማንኛውም ጉዳት እንዳይደርስበት መጠበቅ ነው ደራሽነት ማለት ከኮምፒዩተር ስርዓት ጋር ግንኙነት የመፍጠር ወደ ኮምፒዩተር ስርዓቱ የመግባት ዳታ የማከማቸት የተከማቸን ዳታ የማግኘት የማየት የመውሰድ የማንቀሳቀስ ወደ ሌላ ማከማቻ መሳሪያ የመገልበጥ ወይም ሌላ ማንኛውም የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎትን የማግኘት ተግባር ነው ቁልፍ መሰረተ ልማት ማለት በዚህ አዋጅ ከአንቀፅ እስከ የተመለከተው ማናቸውም የወንጀል ድርጊት ቢፈጸምበት በሕዝብ ደኀንነት እና በብሔራዊ ጥቅሞች ላይ ከፍተኛ ጉዳት ሊያደርስ የሚችል የኮምፒዩተር ሥርዓት ኔትወርክ ወይም ዳታ ነው ጠለፋ ማለት በኮምዩኒኬሽን ሂደት ላይ ያለን የኮምፒዩተር ዳታ ወይም የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት መከታተል መቅዳት ማዳመጥ መውሰድ ማየት መቆጣጠር ወይም ሌላ ተመሳሳይ ድርጊት ነው አገልግት ሰጪ ማለት በኮምፒዩተር ስርዓት አማካኝነት ቴክኒካዊ የዳታ ፕሮሰሲንግ ወይም የግንኙነት ስርዓት አገልግሎት ወይም ምትክ መሰረተ ልማት ለተጠቃሚዎች የሚያቀርብ ሰው ነው ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ ማለት በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የተሾመ የፌደራል ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ ኃላፊ ነው ዓቃቤ ሕግ ማለት በጠቅላይ ዓቃቤ ሕጉ ተሹሞ በዓቃቤያነ ሕግ መተዳደሪያ ደንብ መሠረት የሚተዳደር የሕግ ባለሙያ ሲሆን ጠቅላይ ዓቃቤ ሕጉንና ምክትል ጠቅላይ ዓቃቤያነ ሕግን ይጨምራል መርማሪ አካል ማለት በሕግ የመመርመር ሥልጣን የተሰጠው አካል ነው ክልል ማለት በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት አንቀጽ የተመለከተዉ ማንኛውም ክልል ሲሆን ለዚህ አዋጅ አፈፃፀም የአዲስ አበባ ከተማ እና የድሬዳዋ ከተማ አስተዳደሮችን ይጨምራል ሥሊስ ማለት የፌደራል ፖሊስ ወይም የፌደራል ፖሊስ ሥልጣን በውክልና የተሰጠው የክልል ፖሊስ ነው ኤጀንሲ ማለት የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት ኤጀንሲ ነው ሰው ማለት የተፈጥሮ ሰው ወይም በሕግ የሰውነት መብት የተሰጠው አካል ነው ማንኛውም በወንድ ፆታ የተገለጸው ሴትንም ይጨምራል ክፍል ሁለት የኮምፒዩተር ወንጀሎች ንኡስ ክፍል አንድ በኮምፒዩተር ሥርዓትና በኮምፒዩተር ዳታ ላሳይ የሚፈፀሙ ወንጀሎች ሕገ ወጥ ደራሽነት ማንኛውም ሰው ሆነ ብሎ ያለፈቃድ ወይም ከተሰጠው ፈቃድ ውጩ የኮምፒዩተር ስርዓት የኮምፒዩተር ዳታ ወይም ኔትዎርክ ደራሽነት በከፊልም ሆነ በሙሉ ያገኘ እንደሆነ ከሦስት ዓመት በማይበልጥ ቀላል እስራት ወይም ከብር እስከ ብር በሟደርስ መቀጮ ወይም በሁለቱም ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ ላይ የተመለከተው የወንጀል ድርጊት የተፈጸመው ሀ በሕግ የሰውነት መብት ለተሰጠው ተቋም አገልግሎት ብቻ በሚውል የኮምፒዩተር ሥርዓት የኮምፒዩተር ዳታ ወይም ኔትዎርክ ላይ ከሆነ ከሶስት ዓመት እስከ አምስት ዓመት በማሜደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሟደርስ መቀጮ ያስቀጣል ለ በቁልፍ መሠረተ ልማት ላይ ከሆነ ከአምስት ዓመት እስከ አስር ዓመት የሜደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ያስቀጣል ሕገ ወጥ ጠለፋ ማንኛውም ሰው ሆነ ብሎ ያለፈቃድ ወይም ከተሰጠው ፈቃድ ውጪ ይፋዊ ያልሆነን የኮምፒዩተር ዳታ ወይም የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት የጠለፈ እንደሆነ ከአምስት ዓመት በማይበልጥ ጽኑ እስራት እና ክብር እስከ በሚደርስ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ ላይ የተመለከተው የወንጀል ድርጊት የተፈጸመው ሀ በሕግ የሰውነት መብት ለተሰጠው ተቋም አገልግሎት ብቻ በሚውል የኮምፒዩተር ዳታ ወይም የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት ላይ ከሆነ ከአምስት ዓመት እስከ አስር ዓመት በማደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ያስቀጣል ለ በቁልፍ መሠረተ ልማት ላይ ከሆነ ከአስር ዓመት እስከ አስራ አምስት ዓመት ባበሜደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሟደርስ መቀጮ ያስቀጣል በኮምፒዩተር ሥርዓት ላይ ጣልቃ መግባት ማንኛውም ሰው ሆነ ብሎ ያለፈቃድ ወይም ከተሰጠው ፈቃድ ውጩ የኮምፒዩተር ዳታን በማሰገባት በማሰራጨት በማጥፋት ወይም በመለወጥ የኮምፒዩተር ሥርዓትን ወይም ኔትወርክን መደበኛ ተግባር በከፊልም ሆነ ሙሉ በሙሉ ያደናቀፈ ያወከ ያወደመ ወይም እንዲቋረጥ ያደረገ እንደሆነ ከሶስት ዓመት እስከ አምስት ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ ላይ የተመለከተው የወንጀል ድርጊት የተፈጸመው ሀ በሕግ የሰውነት መብት ለተሰጠው ተቋም አገልግሎት ብቻ በሚውል የኮምፒዩተር ሥርዓት ላይ ከሆነ ከአምስት ዓመት እስከ አስር ዓመት በሚደርስ ጽኑ ኣስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ያስቀጣል ለ በቁልፍ መሠረተ ልማት ላይ ከሆነ ከአስር ዓመት እስከ አስራ አምስት ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ወይም ነገሩ ከባድ በሆነ ጊዜ ከአስራ አምስት ዓመት እስከ ሃያ ዓመት በሚደርስ ፅኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ያስቀጣል በኮምፒዩተር ዳታ ላይ ጉዳት ማድረስ ማንኛውም ሰው ሆነ ብሎ ያለፈቃድ ወይም ከተሰጠው ፈቃድ ውጪ የኮምፒዩተር ዳታን የለወጠ ያጠፋ ያፈነ ትርጉም እንዳይኖረው ወይም ጥቅም እንዳይሰጥ ወይም ለሕጋዊ ተጠቃሚዎች ተደራሽ እንዳይሆን ያደረገ እንደሆነ ከሦስት ዓመት በማይበልጥ ጽኑ እስራት እና ከብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀፅ ላይ የተመለከተው የወንጀል ድርጊት የተፈጸመው ሀ በሕግ የሰውነት መብት ለተሰጠው ተቋም አገልግሎት ብቻ በሚውል የኮምፒዩተር ዳታ ላይ ከሆነ ከሦስት ዓመት እስከ አምስት ዓመት በሜደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ያስቀጣል ለ በቁልፍ መሠረተ ልማት ላይ ከሆነ ከአምስት ዓመት እስከ አስር ዓመት የማሟደርስ ጽኑ እስራት እና ከብር እስከ ብር በሚደርስ መቀጮ ያስቀጣል ከኮምፒዩተር መሣሪያና ዳታ ኣጠቃቀም ጋር የተያያዙ ወንጀሎች ማንኛውም ሰው በኮምፒዩተር ሥርዓት በኮምፒዩተር ዳታ ወይም በኔትዎርክ ላይ ጉዳት ሊያደርሱ እንደሚችሉ እያወቀ ለዚህ ዓላማ ተብለው የተመረቱ ወይም የተሻሻሉ የኮምፒዩተር ፕሮግራሞችን ሆነ ብሉ በኮምፒዩተር ሥርዓት አማካኝነት ያሰራጨ እንደሆነ ከአምስት ዓመት በማይበልጥ ቀላል እስራት ወይም ከብር በማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል። የመመርመር ሥልጣን በዚህ አዋጅ የተደነገጉ ወንጀሎችን አቃቤ ሕግ እና ፖሊስ በጋራ የመመርመር ስልጣን አላቸው አቃቤ ሕግም የምርሙራ ሂደቱን ይመራል ኤጀንሲው በኮምፒዩተር ወንጀል ምርመራ ሂደት ድጋፍ እንዲያደርግ ሲጠየቅ አስፈላጊውን ቴክኒካዊ ድጋፍ ይሰጣል በምርመራ ሂደት የተገኙ መረጃዎችን ይተነትናል እንዳስፈላጊነቱ ማስረጃዎችን ያቀርባል የኮምፒዩተር ዳታን ይዞ ስለማቆየት በሌሎች ሕጎች የተደነገገው እንደተጠበቀ ሆኖ ማንኛውም ኣገልግሎት ሰጭ አካል በኮምዩኒኬሽን ሂደት ላይ ያለን የኮምፒዩተር ትራፊክ ዳታ ወይም ከዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት ጋር በተያያዘ የሚያገኛቸውን የትራፊክ ዳታዎች ቢያንስ ለአንድ ዓመት ይዞ ማቆየት ይኖርበታል በፍርድ ቤት ትዕዛዝ መሰረት እንዲገለጥ ካልተወሰነ በስተቀር ዳታው በምስጢር መያዝ አለበት የኮምፒዩተር ዳታን ስለማሰባሰብ በሌሎች ሕጎች የተደነገጉ ልዩ ሁኔታዎች እንደተጠበቁ ሆነው የኮምፒዩተር ወንጀልን ለመከላከል እና ለምርመራ መነሻ የሚሆኑ መረጃዎችን ማሰባሰብ ተገቢ ሆኖ ሲገኝ የተጠርጣሪዎችን በኮምኒዩኬሽን ሂደት ላይ ያለን የኮምፒዩተር ዳታ የዳታ ፕሮሰሲንግ አገልግሎት ወይም የኢንተርኔት እና ሌሎች መሰል ግንኙነቶችን እንዲጠለፍ ወይም ክትትል እንዲደረግበት መርማሪ አካል ለፍርድ ቤት ጥያቄ ሊያቀርብ ይችላል ፍርድ ቤቱም ተገቢውን በመወሰን እንዳስፈላጊነቱ ጠለፋው ወይም ክትትል የሜደረግበት ሁኔታ እና ትዕዛዙን የሚያስፈፅመውን አካል ይወስናል የዚሀ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ድንጋጌ ተፈፃሟ የሚሆነው በሌላ አኳኋን ዳታውን ማሰባሰብ የማይቻል ሲሆን እና ይኸው በጠቅላይ ዓቃቤ ህጉ ተቀባይነት አግኝቶ ሲወሰን ብቻ ይሆናል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ እና የተደነገገው ቢኖርም በቁልፍ መሰረተ ልማት ላይ ጉዳት ሊያስከትል የሚችል የኮምፒዩተር ወንጀል ስለመፈፀሙ ወይም ሊፈፀም ስለመሆኑ በቂ ጥርጣሬ ሲኖር እና አስቸኳይ ሁኔታ ሲያጋጥም ጠለፋው ወይም ክትትሉ ያለፍርድ ቤት ትዕዛዝ እንዲከናወን ጠቅላይ ዓቃቤ ሕጉ ለመርማሪ አካል ሊፈቅድ ይችላል ጠቅላይ ዓቃቤ ሕጉ በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሰረት ያለፍርድ ቤት ትዕዛዝ ለመጥለፍ ወይም ለመከታተል መነሻ የሆኑትን ምክንያቶች በ ሰዓት ውስጥ ለፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት ማቅረብ አለበት ፕሬዚዳንቱም ተገቢውን ትዕዛዝ ወዲያውኑ መስጠት ይኖርበታል በዚህ አንቀጽ ከንዑስ አንቀጽ እስከ መሠረት የሜገኝ ማንኛውም መረጃ ለጉዳዩ አግባብነት ከሌለው በጠቅላይ ዓቃቤ ህጉ ውሳኔ ወዲያውኑ መወገድ አለበት ማንኛውም አገልግሎት ሰጭ አካል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ወይም ንዑስ አንቀጽ የተደነገገውን ለማካሄድ ሲጠየቅ አስፈላጊውን ትብብር ማድረግ አለበት በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ የተደነገገው እንደተጠበቀ ሆኖ በዚህ አንቀጽ መሠረት የሜሰበሰብ ማንኛውም መረጃ በምስጢር መያዝ አለበት ኮምፒዩተርን የኮምፒዩተር ሥርዓትን ወይም መሠረተ ልማቶችን ከአደጋ ስለመጠበቅ የኮምፒዩተር ወንጀል ሊፈፀም እንደሚችል በቂ ጥርጣሬ ሲኖር እና ጥቃቱን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ዜጎችን አስቀድሞ ለማስጠንቀቅ የምርመራ ሂደቱን ውጤታማ ለማድረግ ወይም የሜደርሰውን ጉዳት ለመቀነስ ኤጄንሲው ከመርማሪ አካላት ጋር በመተባበር እና ከፍርድ ቤት ፈቃድ በማውጣት የጥቃት ሰለባ ወይም መነሻ ሊሆኑ እንደሚችሉ በተጠረጠሩ ኮምፒውተሮች የኮምፒዩተር ሥርዓቶች ወይም መሠረተ ልማቶች ላይ ድንገተኛ ፍተሻ ወይም የዲጂታል ፎረንሲክ ምርመራ ሊያካሂድ ተስማሚ የሆነ የደህንነት መሳሪያ ወይም አገልግሎት ሊያቀርብ ወይም ሌላ መሰል ማንኛውንም እርምጃ ሊወሰድ ይችላል ለዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ ተፈፃሚነት አስፈላጊ ከሆነ እና ጥያቄ ከቀረበ የሚመለከታቸው አካላት የመተባበር ግዴታ አለባቸው ሪፖርት የማድረግ ግዴታ ማንኛውም አገልግሎት ሰጪ ኣካል ወይም የመንግስት ተቋም በዚህ አዋጅ የተደነገጉት ወንጀሎች እየተፈጸሙ መሆኑን ያወቀ እንደሆነ ወይም በሚያስተዳድረው የኮምፒዩተር ሥርዓት አማካኝነት ማንኛውም የሦስተኛ ወገን ሕገ ወጥ የይዘት ዳታ እየተሰራጨ መሆኑን ከተረዳ ወዲያውኑ ለኤጄንሲው እና ወንጀሉን በተመለከተ ለፖሊስ ማሳወቅ እና አስፈላጊውን እርምጃ መውሰድ ይኖርበታል ኤጀንሲው ሪፖርት የሚቀርብበትን ፎርም እና ሥርዓት በተመለከት በመመሪያ ይወስናል ስለመያዝና በእስር ስለማቆየት በሌሎች ልዩ ሕጎች የተደነገጉት ሁኔታዎች እንደተጠበቁ ሆነው በዚሀ አዋጅ የተመለከተ የኮምፒዩተር ወንጀል ለመፈጸሙ ወይም እየተፈፀመ ስለመሆኑ ባቂ ጥርጣሬ ሲኖር በወንጀል ሕግ ሥነሥርዓት በተደነገገው መሰረት ፖሊስ ተጠርጣሪዎችን ሊይዝ ይችላል በዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ መሰረት የተያዘ ሰው ምርመራ ያልተጠናቀቀ እንደሆነ በወንጀል ሕግ ሥነሥርዓት በተደነገገው መሰረት ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ ሊሰጥ ይችላል ሆኖም በጠቅላላ የሚሰጠው ተጨማሪ የምርመራ ጊዜ ከአራት ወራት መብለጥ የለበትም ክፍል አራት የማስረጃና የሥነሥርዓት ድንጋጌዎች ጠቅላላ የኮምፒዩተር ወንጀል የፍርድ ሂደትና የማስረጃ አሰባሰብ በዚህ ክፍል ድንጋጌዎች መሰረት ይከናወናል።

• N.B. This Summary is Very Experimental!! based on the following scripts from:
  • https://github.com/millzon/textSummarizer-am
  • https://github.com/icoxfog417/awesome-text-summarization#motivation