መንፈሳዊ ውግያዎች.pdf
-
word cloud
-
Extraction Summary
«መንፈሳዊ ውጊያዎች» በውስጣዊ ውጊያዎች በመጀመር በውስጡ ዓይነቶቻቸውን ምልክቶቻቸውን ምክንያቶቻቸውንና መፍትሔዎቻቸውን ካብራራ በኋላ ስለ ነበር ነው ሱስ የተቀሩት ሌሎች ንስሓዎች ይቅርታ እንዳላቸው ለማመልከት ኢየ ክርስቶስ ር ወደ እኔ የሚመጣውንም ወደ ውጭ እንደማያወጣህ በመለኮታዊ ቃል ኪዳ አረጋግጦልፃል ች ንዶች ከሚወድቁባቸውና ወደ ኅዘን ከሚመሯቸው ስህተቶ መካከል ዓ በእግዚአብሔር ፍቅር ላይ ከማተኮር ይልቅ በኃጢአት ሳላይ የማተኮራቸው ነገር ነው እንዲህ ዓይነቱ ጠባይ በቆይታ ልማድ ስለሚሆን ሰውየው ባልንጀሮቹን እስኪያጣ ድረስ ለትንሹም ሆነ ለትልቁ ወቀሳ ያቀርባል አንድ ባለ ቅኔ እንዲህ ብሷል ባልንጀራህን በሁሉም ነገር ከወቀስኸው በመጨረሻ የምትወቅሰው ሰው ታጣሰለህ ስለዚህ ከባልንጀራህ ጋር በመልካም ሁኔታ ውስጥ ሁን ወይም ብቻህን ኑር ምክንያቱም እርሱ አንድ ጊዜ ወንጀለኛ ሌላ ጊዜ ደግሞ ንጹሕ ሰው ሊሆን ስለሚችል ነው መራራ ውኃን ከአፈር ጋር የማትጠጣ ከሆንህ ትጠማለህማንም ሁልጊዜ ንጹሕ ውኃ ሊጠጣ አይችልምና አሉታዊ ጠብ ይጠጋል ይህም የማያቋርጥ ኀዘን የማያቋርጥ ልቅሶ ከምግብ መታቀብ በኀዘ ዳሥዳ መምረጥና መለየት ናቸው ይህን የመሰሉ የዝምታ ጠቦች ሴሳውን ይጎዳሉ የምኞት ጠብ ሰው ሙሉ ለሙሉ እስከሚጠፋ ድረስ ክፉኛ የሚጣሉት ውጊያዎች አሉ ጥቂቶቹ የምኞት ምሳሌዎች የሚከተሉት ናቸው ሰው እጅግ ቢያገኝ ወይም ቢሰበስብ ፈጽሞ የማይረካው በስስት ስለሆነ ስስት ክፉ ምኞት ነው።
-
Cosine Similarity
አቡነ ሺኖዳ ሣልሳዊ መግለ ምዕራፍ አንድ በአንተ ውስጥና ከአንተ ውጪ ያሉ ውጊያዎች ቀ ውስጣዊ ውፒጊያዎች የአሳብ ውጊያና አሳብን እንዴት መዋጋት ይቻላል የምኞት ውጊያ ቀ ውጪያዊ ውጊያዎች የዲያብሎሰ ውጊያዎች ክፉ ባልንጀርነት ጥቃት አካባቢ መንፈሳዊ ውጊያዎች ወደ ሰው የሚመጡት ከውስጥ ከዲያብሎስ ከዓፅምና ከክፉ ሰዎች ነው ቀ ውስጣዊ ውጊያዎች እነዚህ ውጊያዎች ከልብ ምኞት ከአእምሮ አሳብና ከሰውነት እንቅስቃሴ ይመጣሉ ውስጣዊ ውጊያ በውጪ ካለ ውጊያ ጉዳቱ የላቀ ነው ምክንያቱም በውስጣዊው ውጊያ ሰው የገዛ ራሱ ጠላት ስለሚሆን ነው ሰውየው ስለሚመኘ ውና ሊቋቋመው ስለማይፈልግም ይህ ውጊያ ከባድ ነው ከቅዱሳን አንዱ «ንጹሕ ልብ የማይደፈር ምሽግ ነው» ብሎ እንደ ተናገረ በሰው ሕይወት ውስጥ የልብ ንጽሕና ከምንም በሳይ ይቆጠራል ልብ በዓለት ላይ የተመሠረተ ቤትን ይመስላል ከውጪ የተፈለገውን ያህል ነፋስ ቢነፍስም ምንም ዓይነት ጉዳት ሊያደርስበት አይችልም ማቴ ውስጣዊ ውጊያ የሌሰበት ሰው በውጪያዊ ውጊያ ቢጠቃ ሰእርሱ ቀላል ስለሚሆን በቀላሉ ሊያሸንፈው ይችሳል ይህ ሊሆን የሚችለውም የእርሱ ልብ እንዲህ ያለውን ነገር ስለማይቀበለው መልስ ሊሰጠው ስለማያዘምና በጀ ስለማይለው ነው ምናልባት ውስጣዊ ውጊያ የሚመጣው የአንድ ሰው ተፈጥር በኃጢአት ሲጠመድ ሊሆን ይችሳል እዚህ ላይ ሰው ውጊያ የሚመጣበት በልቡና በአሳቡ ውስጥ በተተከሉ የቀደሙ ጉዳዮች ነው ገ የበበከከከስከስከከስከከከከከከከስበበበሽ በበከከከከከከ ጋብ አሳቦዐችህን ለመምራት ራስህን አለማምድ እንጂ አሳቦችህ አይምሩህ ሁልጊዜ ሕሊናህን በመንፈሳዊ ነገሮች መላ ይህን የምታደርግ ከሆነ ዲያብሎስ መጥፎ አሳብ ሊያስተዋውቅህ ሲመጣ እንኳን ደህና መጣህ የሚሰው ሕሊና አያገኝም እንደ መከላከያ መፍትሔ ይሆንህ ዘንድ ዘወትር ራስህን በሥራ ባተሌ አድርግ ዲያብሎስ ወደ አርሱ ገብቶ የወደደውን ዘር እንዳይዘራበት ሕሊናህን ባዶ አታድርገው መንፈሳዊ ንባብ ሕሊናን በሥራ ለመጥመድና መጥፎ አሳቦችን ለማራቅ ብቻ ሳይሆን ሌላም ታላቅ ጥቅም አለው ንባብ ሕሊናን በተመስጦ ሊሞላ የሚችል መንፈሳዊ ዘዴ ከመስጠቱም በላይ ተቃዋሚ አሳቦችን የሚያጠፋውንና እግዚአብሔርን መውደድ የሚያስችለውን ስሜት በልብ ውስጥ ያጎናጽፋል ፋ ባልጠበቅኸው ሰዓት የኃጢአት አሳብ እንዳይጥልህ የልብህን ጽሕና በመጠበቅ ሁልጊዜ ንቁ ሁን አሳቦች ደካማ አንተ ደግሞ ብርቱ በሆናችሁበት ጊዜ አሳቦችን ከጅምሩ አጥፋቸው አሳቦችን ለጥቂት ጊዜ በሕሊናህ ውስጥ ካቆየፃቸው ወዲያውኑ ሰፍረው ይቆጣጠሩፃል በአንተ ውስጥ ተደራጅተው ሲሰፍሩ ስለምትደክምና ልትቋቋማቸው ስለማትችል ትወድቃሰህ ስለዚህ አሳቦችን ከአንተ ለማራቅ ንቁና ፈጣን ሁን የመዝሙረኛውን ቃላትንም አስታውስ «አንቺ ወራዳ የባቢሎን ልጅ ሆይ ሕፃናቶችሽን ይዞ በዓለት ላይ የሚፈጠፍጣቸው የተመሰገነ ነው መዝ እዚህ ላይ መዝሙረኛው የሚናገረው የግዞት ምድር የሆነችውንና ልቡን በምርኮ የወሰደችውን ባቢሎንን ነውፅ ዳዊት «ሕፃዓናቶችሽን ይዞ » የሚለው ገና ያልዳበሩትን በጅምር ያሉትንና ትናንሾቹን ኃጢአቶች ሲሆን ፌ በዓለት ላይ የሚፈጠፍጣቸው የተመሰገነ ነው በሚሱት ቃላት ውስጥ የተጠቀሰው «ዓለት» ደግሞ ክርስቶስ ነው ያም ድንጋይ ክርስቶስ ነበረ ኛ ቆሮ ዐቱ የአሳብ መንፈሳዊ ባሕርይና የአሳብ ይሉኝታ ሕሊናህ በጸሎት በተመስጦ በፍቅር ቃላት በውዳሴና በመዝሙር ከእግዚአብሔር ጋር አንድ ይሆናል በዚህ ጊዜ ሕሊና በሌሎች የኃጢአት አሳቦች ላለመጠመድ ይሉኝታ ይይዘዋል በመሆኑም እነዚህን አሳቦች ያስወግዳል ይህ ደግሞ መንፈሳዊ መፍትሔ ነው ከላይ የተመለከትነው ከእግዚአብሔር ጋር አንድ የሚያደርግ መፍትሔ ሕሊናን በይሉኝታ የሚይዝ ከሆነ ሕሊናን ከእግዚአብሔር ጋር አንድ ማድረግ ከኃጢአት አሳቦች የሚጠብቅ መፍትሔ ነው በሌላ መልኩ ጥቃቶችን ሊያመጡብህ ከሚችሉ የኃጢአት አሳቦች መራቅ አለብህ ረሬሳሬ ር ከማንኛውም ጎጂ ስብሰባ ከማንኛውም ክፉ ባልንጀርነት ወይም ከማንኛ ውም ግንኙነት ራቅ መጥፎ አሳብ ሊያስከትሉብህ የሚችሉና ከመንፈሳዊ አሳቦችህ ሊያስወጡህ የሚችሉ አሳቦች ያላቸው ጽሑፎችን ከአንተ ዘንድ አስወግድ እነዚህን ነገሮች አትስማ አትመልከት ስለ እነርሱም አታውራ በአጠቃላይ ክፉ አሳብ ሊያመጡብህ የሚችሉ ነገሮችን ከአጠገብህ አስወግድ ስሜቶችህ የሕሊናህ መግቢያዎች ስለሆኑ ንጹሕ አሳቦችን ይሰጡህ ዘንድ ንጹሕ አድርገህ ጠብቃቸው በስሜቶችህ ቸልተኛ ከሆንህ ራስህን ተዋጋው ራስህን ጠብቅ ስሜቶችህ ያገልግሉህ እንጂ አይቃወሙህ ከዚህ በኋላ በቅዱሳን ሥዕላት ላይ ተመስጦ አድርግ ስለ እነርሱ አድምጥ ማኅሌቱንና ቅዳሴውን አድምጥ በቤተ ክርስቲያን ዙሪያ ያለው በዕጣን በመብራት በቅዱሳን ሥዕሳትና በመንፈሳዊ ዜማ የተሞላ ከባቤ አየር ተካፋይ ሁን አነዚህ ሁሉ ሰልብህ መንፈሳዊ አሳቦችን ያቀርባሉ መልካም ወይም መጥፎ ያልሆኑ የጥርጥር አሳቦችን ተጠንቀቃቸው እነዚህ አሳቦች በአብዛኛው ወደ ኃጢኣት አሳቦች የሚመሩ ናቸው ሕሊናውን ሊቆጣጠር የማይችለውን ሰው ሕሊናውን እንደ ወደደው እንዲባዝን ስለሚተወውና በኃጢአት የተሞላ ጉዳይ እንዲያገኝ ስለሚረዳው በእርሱ የተጠመደ ይሆናል ሕሊናህን በጎ በሆነው በእግዚአብሔር ፍቅር ወይም በሌሎች ጠቃሚ ጉዳዮች ሙላው ይህም ሥራህን ጥናትህን አገልግሎትህንና ሕሊናህ በሌሎች ጠቃሚ ባልሆኑ ነገሮች እንዳይጠመድ በመጠበቅ ኃላፊነትህን መወጣትህን ያጠቃልላል በአሳብ ታውከህ ልታሸንፈው ካልቻልህ ከሌሎች ጋር በማውራት ከእርሱ ሸሽተህ ሂድ ብቻህን ብትሆንም እንኳ ብቸኝነትህን ትተህ በመውጣት ክሰዎች ጋር ግንኙነት አድርግ ሕሊናህ በተመሳሳይ ሰዓት በአሳብና በንግግር ሊጠመድ ስለማይችል በግኑኝነትህ ውስጥ ያለው ንግግር የኃጢአት አሳብህን ያጠፋልፃል በመንፈሳዊ መረዳት ብቸኝነት ማለት ከእግዚአብሔር ጋር መሆን ማለት ነው ይህ ከክፉ አሳቦች ጋር በብቸኝነት መቆየት በሚለው ከተተረጎመ ከሌሎች ጋር በኅብረት መቆየት በእርግጥ ይሻላል ፍ አሳብን ለማጥፋት የጸሎትን እርዳታ ፈልግ ወደ እግዚአብሔርን አንተን የማያስደስት ማንኛውንም ዓይነት አሳብ ከእኛ አርቅልን ብለን እንጸልያለን አሳብን ስሉ መዋጋት የሚገልጸውን መንፈሳዊ መመሪያ ልንነግራችሁ እንወዳለን አርሱም ዲርሙጠጨፉ ደኣፍናበበዐ ከፈረ አሳቦችን ከመዋጋት ይልቅ ከአሳቦች መሸሽ ይሻላል ምንም እንኳ አዕምሮህን ወጥሮ የያዘውን ክፉ አሳብ ልታሸንፈው ብትችልም እግረ መንገዱን ሊያረክስህ ይችላል በታላቅ መሻት ውስጥ ሆነህ «አሳብ እንዴት እንደሚጀምርና እንዴት እንደሚጠናቀቅ አውቃለሁ። » ይልፃል ይህ የአሳብ ውጊያ ነው እንጂ በአሳብ የሚመጣ ውድቀት አይደለም ለጥቂት ደቂቃዎች ብትወድቅም እንኳ ከድካም የተነሣ እንጂ በእግዚአብሔር ባለመታመን አይደለም ስለዚህ እርሱም ይቅር ይልፃል ረ አሳቦችን ወደ ሕሊናህ የሚያመጣ ጽሑፍ እንዳታነብ አመክርሃዛለሁ እነዚህን አሳቦች የሚያቀብሉህን ክፉ ግንኙነቶች አስወግድ ዲያብሎስ በእነዚህ ነገሮችና አሳቦች ኣንተን ለመዋጋት ሊጠቀምባቸው ስለሚችል ቀድመኸው ብልህ ሁን ይህ ጉዳይ ወደ ሴሳ ርዕስ ይመራናል ክፉ ባልንጀርነት እንዲህ ያለው ባልንጀርነት ለመንፈሳዊነትህ ለእምነትህና ለሕሲናህ ጎጂ ነው አልፎ ተርፎም ሕሊናህንና ስሜቶችህን ሊያጠፋ ይችላል የእናታችን የሔዋን የመጀመሪያ ውድቀት የተከተለው ከእባብ ጋር በመሠረተችው ክፉ ባልንጀርነት ምክንያት ነው ንጉሥ አክአብ የወደቀው በክፉ ሚስቱ በኤልዛቤል ከንቱ ምክር ነው ጠቢቡ ሰሎሞን የወደቀውም ባገባቸው እንግዳ ሚስቶቹ አማካይነት ነው ስለዚህ የአሳቦቻቸውን ተጽዕኖዎች በአናንተ ላይ በቀላሱ ሊያሳድሩ ስለሚችሉ ባልንጀሮቻችሁን በሚገባ እንድትመርጡ ትመከራላችሁ የትዳር ጓደኛ የሚሆኗችሁንም በጥንቃቄ አንድትመርጡ ትመክከራላችሁፎ ምክንያቱም እነርሱ መንፈሳዊነታችሁን ሊክብም ሆነ ሲንድ የሚያስችል የአሳብ ተጽዕኖ በእናንተ ውስጥ ማሳደር ስለሚችሉ ነው የቅርብ አጋሮች ከጓደኞች ወይም ከወዳጆች ጠይም ከባልንጀሮች የበለጠ ጥልቅና አደገኛ ውጤት ሊያስከትሉ ይችላሉ ከባልንጀሮች ጋር የምትገናኙት አልፎ አልፎ ሲሆን ከቅርብ አጋሮች ጋር የምትኖሩት ግን እስከ መጨረሻው ድረስ ነው ስለዚህ ከምንም ነገር አንጻር የእግዚአብሔር ሰው የሆነ አጋር መምረጥ የግድ ነው ልትደስቱ የሚገባችሁ በውጪያዊው ገጽታ ሳይሆን በውስጣቸው ባለው ጥልቀት ነው ይህን አስመልክቶ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የተጻፈው ቃል እንዲህ ይላል «አትሳቱክፉ ባልንጀርነት መልካሙን አመል ያጠፋዋልና ኛ ቆሮ ለስውም ቤተ ሰዎቹ ጠላቶች ይሆኑነበታል ማቴ ዐ ለዚህ ምሳሌ የሚሆኑን ልጆቻቸው አንዳይጾሙ እግዚአብሔርን አንዳያመልኩ በጉባኤ ላይ አንዳይሳተፉና በቤተ ክርስቲያን እንዳያገለግሉ የሚከለክሉ ወላጆች ናቸው አልፎ ተርፎም እነዚህ ወላጆች ልጆቻቸው ራሳቸውን እንዲያስጌጡና በተለያዩ ዓለማዊ መዝናኛዎች እንዲሞላቀቁ የሚመክሩ ናቸው በመሆኑም ይህን የሚመስለው ቤተሰብ ራሱን እንደ አንድ መንፈሳዊ ቤተሰብ የሚመራ ቤተሰብ አይደለም ሌላው ምሳሌ በሚስቱ መንፈሳዊነት እያላገጠ እርስዋን ከራሱ ጋር ወደ ቅጣት የሚመራው መንፈሳዊነት የሌለው ባል ነው እንዲህ ዓይነቱ ባል ሚስቱ በመንፈሳዊነቷ እንዳትቀጥልና በማንኛውም መንፈሳዊ አገልግሎት ውስጥ እንዳትሳተፍ የሚያግድ ባል ነው ሌላው ሁሉ ቢቀር የምትጾምበትንና ቅዱስ ቁርባን የምትቀበልበትን ዕድል አይሰጣትም ጌታ ግን እንዲህ ይላል «ከእኔ መ ይልት አባቱን ወይም አናቱን የሚወድ ለአኔ ሊሆን አይገባውም ማቴ ስንድ ሰው ራሱን ከቤተሰቦቹ ወይም ከባልንጀርቹ መለየት ይችል ይሆናል ይሁን አንጂ አነርሱን ከመውደድ ይልቅ እግዚአብሐርን ሊወድ ለእነርሱ ከመታዘዝም ለኦግዚአብሔር ሊታዘዝ ይገባዋል እምነቱንና መንፈሳዊነቱን ስለ ወዳጆቹ ሲል መሥዋፅት አድርጎ ማቅረብ የለበትም አንድ ሰው ምንጊዜም ቢሆን «ከሰጡ ይልት ለአግዚአብሔር ልንታክዝ ይገባናል ሐዋ የሚለውን የሐዋርያት ቃል ሊያስታውስ ይገባዋል ከአግዚአብሔር የሚሻል ወይም ክአርሱ ይበልኅ የሚወደድ ማንም ሊኖር አይገባወውም ከዘላለማዊነትህ የሚበልጥ ምንም ዓይነት ጠቃሚ ነገር አይኖርም ይሁን አንጂ ልትርቃቸው የሚገቡ አንዳንድ ዘመዶች ይኖሩዛል ይህም መራት በአካል መራቅ ሳይሆን በሥራቸው በንግግራቸውና በማናቸውም የተሳሳቱ ድርጊቶቻቸው ውስጥ ተባባሪ ባለመሆን ሊሆን ይገባዋል ይህ በዚህ ተላይ አድፈሩ በመው ገም ሆነ ባልንደሮቻቸውን ስለ ይሉኝታ ብለው ር ች ብዙዎች ናቸጡ በመሆኑም ስሰ ይሉኝታቸው የክፉ ሥራዎቻቸው ተባባሪ ይሆናላ ለግታሻጡው ገ መንፈሳዊ ሰው ግን ይሉኝታ ጠሰን አንዳለው ያውቃል ከዚህ በተጨማሪ ከእነዚህ ጥቃቶችና ምክንያቶቻቸው ለመራቅ ጠበቅ ያለ አቋምና ብርቱ ሰብእና ሊኖር ያስፈልጋል ስለ መንገዱ ከመጠየቅህ በፊት ስለ ጓደኛህ ጠይቅሁ የሚለው አባባል ትክክለኛ ነው ምክንያቱም አንዳንዶቹ ወዳጆችህ ነፍስህን ሊያጠፋ የሚችል አንፍ ተጽዕኖ ያ ስለሚችሉ ነው እነዚህ ሰዎች ለልብህና ለአዕምርህ መመሪያዎችንና ቦችን በማስተዋወቅ ት ትክክለኛው መንድ ወስይጧያል ከይወትህን ከትክክለኛው የእንተ አውነተኛ ጓደኛ ወደ እግዚአብሔር የሚያቀርብህ መሆኑን እወቅ አውነተኛ ጓደኛህ መልካም ዝናህን የሚጠብቅና ስለ ድኅነትህ የሚያስብ ጻድቅና ልባም ሊሆን ይገባዋል በመቀጠል ሌላኛጡን መንፈሳዊ ውጊያ እንመለከታለን ጥቃት መሰናከል በውጪ የሚገለጥና ለውድቀት የሚዳርጉ የኃጢአት አሳበችን ድርጊቶችንና ምኞቶችን የሚያስተዋውቅ ነጡ መስናከል ከመስማት ከማየት ከማንበብና ከሌሎች ስሜቶች ሊመጣ ይችላል አንተ ለሌሎች መስናከል ከመሆን ይልቅ መሰናከልን በምትችለው መጠን ከአንተ ዘንድ ማስወገድ ይገባፃል መሰናክሎች በእኛ ላይ ተጽዕኖ ማሳደር ይችላሉ ወይም እኛ ስለምንናፋቃቸው እንፈልጋቸዋለን በእኛ ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድሩት ውጡጪያጎ ውጊያዎች ሲሆኑ በናፍቆት የምንፈልጋቸው ደግሞ ውጪያዊ ደስታን የሚፈልን ውስጣዊ ውጊያዎች ናቸው በዚህኛው ውጊያ ውስጥ ውስጣዊና ውጪያዊ ሪዐ ዐውጊያዎች ይገናኛሉ ይህ ተጽፅኖ ከባድ ስለሚሆንም ከእርሱ ማምለጥ ይበልጥ ከባድ ነው መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከእነዚህ መሰናክሎች እንድንርቅ በመለኮታዊው ትእዛዙ እንዲህ ብሎናል «ቀኝ ዐይንህም ብታሰናክልህ አውጥተህ ከአንተ ጣላት ቀኝ እጅህም ብታሰናክልህ ቆርጠህ ከአንተ ጣላት » ማቴ በዚህ የጌታ ትእዛዝ ውስጥ ቀኝ ዐይን ተብሎ በምሳሌ የተጠቀሰው ለአኛ የቅርብ ወዳጆች በሆኑት ሰዎች ሲመሰል ቀኝ አጅ የተባለው ደግሞ እኛን አብዝተው በሚረዱን ስዎች እንደሚመሰል አባቶቻችን ተርጉመውልናል ስለሆነም ከእነዚህ ክፉ ሰዎች ጋር ግንኙነት መፍጠር የስውን ዘላለማዊነት ያሳጣል ከዚህ በተጨማሪ ሰው ሲቋቋማቸው የሚችላቸውንም ሆነ የማይችላቸውን ውጪያዊ ውጊያዎች ሊያመጡበት ስለሚችሉ ከእነዚህ የቅርብ ስዎችና ተወዳጆች ሊርቅ ያስፈልገዋል ዋጋው ምንም ይሁን ምን ዋናው ቁም ነገር ከውጪያዊ ውጊያዎች መራቅ ነው በየፅለቱ ከክፉ አድነን እንጂ ወደ ፈተና አታግባን» ማቱ እያልህ እየጸለይሀ በገዛ ፈቃድህ በእነርሱ አትውደቅ የአሳት እራት በእሳት ተቃጥላ እስክትጠፋ ድረስ በአሳቱ ኩሪያ እንደምታንዣብብ ሁለ ሰው በዙሪያቸው እንዲዞር የሚስቡ አንዳንድ መሰናክሎች አሉ አንድ የእሳት እራት ከእርሱ አስቀድመው ብዙ የአሳት እአራቶች በአሳት ተቃጥለው እንደ ጠፉ ቢመለከትም እርሱም እንደ ሌሎቹ ተቃጥሉ እስኪጠፋ ድረስ አርፎ አይቀመጥም አንድ ሰው መሰናክል ሆኖ ከጣለህ በኋላ እርሱ ያመልጣል አንተ ግን ትቀጣለህ አንተ ንስሓ ለመግባት ብትችገርም እርሱ ግን ንስሓ ሊገባ ይችላል ስለዚህ ባለህ ኃይልና በውስጥህ ባለው የእግዚአብሔር ጸጋ አሠራር ከመስናክሎች ራቅ። ራስን ማምለክ ወይም ራስን ማድነቅ የዚህ ውጊያ ገጽታ ነው በዚህ ረገድ አገድ ሰው ራሱን በፊቱና በሰዎች ፊት እንክን ወይም ጉድለት የሌለው ውብ አድርጎ ሊመለክት ይችላል የእርሱን ማንነት ምንም ዓይነት ስህተት የማይሠራና የማይወድቅ አድርጎ ሊያምን ይጀምራል አንዲህ ዓይነቱ ሰው ሁልጊዜ በመስተዋት ፊት ሲቆም የራሱን ጥሩ ጎን ሊመለከት የሚወድ ራሱን አድናቂ ሰው ነው እንዲህ ዓይነቱ ሰው ምንም ቀላል ቢሆኑም በአርሱ ላይ የሚሰነዘሩ ስድቦችን ሂሶችንና ግልጽ የሆኑ አሳቦችን ሊቀበል አይወድም እርሱ በሰዎች ሁሉ ፊት ውብና ድንቅ ሆኖ ለመቆየት ስለሚወድ አነዚህ ሁሉ ምስሉን የሚያጠፉበት መስለው ይታዩታል ይህ ሰው በአርሱ ላይ የሚሰነዘሩ ግልጽ የሆኑ አስተያየቶችን ወይም ሂሶችን ስለማይቀበልና ከነ ጥፋቶቹ ስለሚቆይ ዐመሉን አያርምም ያለበትን ደረጃም አያስተካክልም በመሆኑም ራስ ወዳድነቱ ከውስጥ ንጽሕና አርቆ ይመራዋል በዚህ መሠረት ራስ ወዳድነት ከዚህ አንጻር ሲታይ እውነተኛ ፍቅር ስላልሆነ አደጋን በማቀናጀት የአንድን ሰው የዘላለም ሕይወት ይፈታተናል ይህ ለራስ ዝና የሆነ ተራ ፍቅር ነው ገጽታውም የሚታየው ለሰዎች ፊት እንጂ ለዘላለማዊነትና ለንጽሕና አይደለም በፍቅረ ውዳሴ ራስን የማግነን ሙከራ ብዙዎች የወደቁበት ውጊያ ነው ውዳሴን የሚሻ ሰው በሰዎች ስለ ተወደሰ አይረካም ስለሆነም ስለ ራሱ ብዙ ማውራቱን በመቀጠል ራሱን በሰው ፊት ሊያወድስ ይጀምራል ማለት ነው ስለ ራሱ በማውራቱ መልካም አያደርግም ስለ ራሱም እውነት የሆነውን ነገር ሁሉ አይናገርም የሚናገረው ስለ መልካም ጎኑ ስለ ማሸነፉና ስለ ክብሩ ነው ይህን በማድረጉም ጉድለቶቹን ይሸሽጋል እነዚህ ጉድለቶቹን አንድ ሰው ከገለጠበት በተቃራኒው ቆሞ ምክንያት በመደርደር ራሱን ሊከላከል ይሞክራል ጥንታዊ ውጊያ ነው ይህ ውጊያ ዲያብሎስ ከመጀመሪያ ወላጆቻችን ጋር አንደ እግዚአብሔር መልካምንና ክፉን የምታውቁ አንድትሆኑ እግዚአብሔር ስለሚያውቅ ነው ዘፍ በማለት የተጋጠመበት ወጊያ ነው ሰው ራሱን ከፍ ከፍ ሲያደርግ ውጊያ ይገጥመዋል ዲያብሉስም በዚሁ ተመሳሳይ ፈተና ዉድቋል ስለሆነም መለኮታዊው ቃል አንዲህ በማለት ተናግሮታል «አንተም በልብህ ወደ ሰማይ ዐርጋለሁ ዙፋኔንም ከሰማይ ከዋክብት በላይ ከፍ ከፍ አደርጋለሁ በልዑልም አመሰላለሁ አልህ ኢሳ «ዐርጋለሁ «በላይ» «ክፍ ከፍ የሚሉት ተደጋጋሚ ቃላት የሚያመለክቱን ራስን የሚያስታብዩ መሆናቸውን ነው ራስን ከፍ ከፍ ማድረግ «በልዑልም እመሰላለሁ» አስከ ማለት የሚያደርስ ነው ጨ ም ለክ ከ የ ረ እንዲህ ካለው ትዕቢት ወይም ውድቀት የሚበልጥ ምን አደጋ ሊኖር ይችላል። ሌላው ቢቀር ዮናስን የሚያህል ታላቅ ነቢይ እንኳ በራስ ወዳድነት ተፈትኗል በራስ ዙሪያ ካሉት የችግር ደረጃዎች መካከል ለአግዚአብሔር ሙሉ እምቢተኝነት ማሳየት አንዱ ነው እንዳስፈለገን አንኖራለን የሚሉ ሰዎች ይህን ታላቅ ስህተት አስቀምጠዋል ስለ ምኞታቸው ሲሉ የእግዚአብሔር ሕልውና በእነርሱ የሕልውና መንገድ ላይ አንደ ቆመ አድርገው ያስባሉ የእግዚአብሔር ፍቅር የደስታ የፈንጠዝያና የሙሉ ነጻነት ሕይወታቸውን የሚያውክ የፍላጎታቸውንና የራስ ማረጋገጫቸውንም የሚቃወም አድርገው ያስባሉ ምንም እንኳ መልካም አሳብን ግብረገብነትንና ከሁሉ በላይ የሆነውን የእግዚአብሔርን ትእዛዝ የሚቃወም ቢሆንም ሊያደርጉ የሚወዱትን ነገር ሁሉ ያደርጋሉ በራስ የሚገኝ የተሟሳ ነጻነት በራስ ላይ የሚከፈት ውጊያ ከመሆኑም በሳይ የሚያነጣጥረው እዝህ ጥሩ ነገር የለም ብሎ የሚያምነው እምነት ላይ ሲሆን ፍጻሜው የሚጠቃለሰውም ልለቤርዉ እግዚአብሔር የለም በሚለው እምነት ላይ ይሆናል በተለያየ መንገድ ቢሆንም ግባቸው ተመሳሳይ ስለሚሆን አንዳንድ ሰዎች በዚህ እምነት ውስጥ ስለሚገኙ በዚህ ሊጸጸቱ ይገባቸዋል እነዚህ ሰዎች ትምህርተ ሃይማኖትን አስመልክተው ለራሳቸው ከገደብ ያለፈ ነጻነት ያወጁ የሥነ መለኮት ምሁራን ናቸው ማንኛውም ዓይነት መጽሐፍ ቅዱሳዊ አምነት በእነርሱ ዘንድ ተቀባይነት የለውም ይቃወሙታል ወይም እንደ ተረት ይቆጥሩታል አንዳንድ ጊዜ ግን አነዚህን የእምነት ቃላት ለእነርሱ እንደሚስማሙ አድርገው ይተረጉሟቸዋል የኖኅ መርከብ ታሪክ በእነርሉ ሕሊና ውስጥ ተቀባይነት ስለሌለው በእነርሱ ዝንድ ተራ አፈ ታሪክ ነው በሌሎች ዓይነት ሰዎች ውስጥ ያለው ማንነት ደግሞ የእግዚአብሔርን ትእዛዛት ቢቃወምም ቀደም ብሰን ከተመለከትነው ተቃውሞ ቀለል ያሰ ነው ለዚህ ምሳሌ የሚሆኑን ሰዎች ስለ ራሳቸው ሲሉ የእግዚአብሔርን ቀን ስንበትን የማያከብሩ ሰዎች ናቸው ሌሎቹ ደግሞ ስለ ራሳቸውና ስለ ወጪያቸው ሲሉ አሥራት የማያወጡት ናቸው እንደነዚህ ዓይነቶቹ እኔነታቸው ከእግዚአብሔር ጋር የሚቃወመው ስለ ጠባይ እንጂ ስለ እምነት አይደለም ራስ ወዳድነት ከንስሓ አባት ጋር ይቃረናል በራሴ አተማመናለሁ የሚል ሰው የነፍስ አባትን የሚመለከተው አቅልሎ ነው እርሱ ሁሉንም ነገር እንደሚያውቅና ለሁሉም ችግሮች መፍትሔ እንዳሰው አድርጎ ስለሚያስብ የንስሓ አባቱን መመሪያ አይቀበልም ለእርሱ የተሻለ የሆነውን ስለሚያውቅና በመንፈሳዊ ሕይወቱ አንዴት መቀጠል እንደሚገባው ስለሚረዳ የንስሓ አባቱ እንዲመሩት አይጠይቅም እርሱ ከንስሓ አባቱ የሚፈልገው እርሱ በሚሰጠው አሳብ እንዲስማሙ ነው ይሀን በማድረግም የንስሓ አባቱ ሊፈጸም የሚገባውን ሥርዓት አከናውነዋል ብሎ ያምናል የነፍስ አባቱ እርሱስ በሚሰነዝረው አሳብ ካልተስማሙ ይከራክራቸዋል ይሞግታቸዋልም ገለጻውን በመቀጠልና የንስሓ አባቱ ላቀረቡለት መፍትሔዎች ተግባራዊ ተቃውሞዎቹን በማቅረብ በመጨረሻ የራሱን አሳብ ያጸናል ባጭሩ ለራስ ውጊያ የተጋለጠ ሰው ሁልጊዜ እንደ ራሱ ፈቃድ ስለሚመላለስ ለሰዐኑ መታዘዝ አጅግ አስቸጋሪ ይሆንበታል ለራሱ ስለሚያስብ ከሌሎች የሚስነዘሩ አሳቦች ምንጫቸው ከየትም ይሁን ከየት ለእርሱ ተረት ሪ ተረት ናቸው በንስሓ አባቱ አንባር የሚያሳየው ጠባይ ይህ ከሆነ በተግባራዊ ሕይወቱ ውስጥ የሚፈጽማቸው መመሪያዎቹም ከዚህ የሚዘሉ አይሆኑም በመሆኑም በራሴ እተማመናለሁ የሚል ሰው በሥራ ውስጥ ካሉ መርሆዎች ጋር ይጋጫል ማለት ነው ከዚህ በተጨማሪ በሥራው ውስጥ ጣልቃ ከሚገቡት ባልንጀሮቹና ስሜቶቹ ጋር ይጋጫል የራስ ድጋፍ ራስን መደገፍና በራስ ያለ ከፍተኛ አመለካከት የሚመጡት ከዚህ በታች በምንመሰከታቸው አንዳንድ ምክንያቶች ነው ራስን ወደ መደገፍ የሚያመራው የመጀመሪያ ምክንያት የበላይነት ተሰጥኦ ልዩ ችሎታ ወይም የኃይል ስሜት ነው እነዚህ ሁሉ ምክንያቶች ሰውን ከውስጥ በመዋጋት ሰውየው የተቸረውን ተሰጥኦና ችሎታ ለማሳየት በሚያደርጋቸው የተለያዩ ሙከራዎች ጡስጥ ራሳቸውን በውጪ ይገልጣሉ አንዲህ ዓይነቱ ውጊያ የሚከብደው ሰውየው አንዱን ከሌላው ማበላለጥ ሲጀምር ነው አዚህ ላይ ሰውየው እርሱ ከሌሎች ሰዎች በማንኛውም ነገር የተሻለ አድርጎ በመቁጠር ራሱን ይበልጥ የተማረ ይበልጥ የሚያውቅ ይበልጥ ልምድ ያለው ይበልጥ ኃይል ያለው ያደርጋል ወይም ደግሞ ራሱን በሥዕል በሙዚቃ በየነም በእጅ ሥራ በቋንቋ ወዘተ የተለየ ተሰጥኦ አድርጎ ለማቅረብ ይሞክራል አንድ ሰው በአገልግሎት ውስጥ ከሌሎቹ አገልጋዮች የሚበዙ ችሎታዎች እንዳሉት ሆኖ የሚሰማው ከሆነ እግዚአብሔርን በማገልገል ውስጥ እንኳ ራስ ከሌሎቹ እርሱ ተለይቶ ሊታይ ይፈልጋል ለምሳሌ አንድ ሰው ዜማ ለማጥናት የላቀ ችሎታ ሊኖረው ይችላል። እያንዳንዱ ሰው የግል ችሎታውን ፈልጎ ዘማግኘት ለበጎ ነገር እንዲጠቀምበት እመኛለሁ የሰብእና ባዶነት የሚሰማው ማንኛውም ሰው አውነቱን ለመሸሸግ የተሳሳቱ ዘዴዎችን ከመጠቀም ይልቅ ባዶነቱን ቢሞላ ይሻለዋል እያንዳንዱ ሰው በየዕለቱ ዛሬ ምን የሚጠቅም ሥራ ሠራሁ ብሉ ራሱን መጠየቅ አለበት ከዚህ በኋላ ራሱን ለማስደሰት ብቻ ሳይሆን ከፍቀር በሆነ ቭሇ መነሣሣት ኅብረተሰቡንና መልካም የሆነውን ሁሉ ለማስደሰት መድከም አሰበት በዚህ ምክንያት መደሰትን አስቦበት ሳይሆን እንዲሁ ዝም ብሉ ይደስታል እያንዳንዱ ሰው ባለው ኃይል ሁሉ ሊያገኘው የሚሞክረው ታላቅ ዓላማ እንዲኖረው እመኛለሁ ዓላማው መንፈሳዊና ጠቃሚ እስከሆነ ድረስ እርሱን ለማግኘት መሥራቱ ሰውየውን ስለ ባዶነት ከማሰብ ያድነዋል እዚህ ላይ መልካም ምኞት ባዶነት እንዳይሰማ የሚያደርግ ዓይነተኛ መፍትሔ ሊሆን ይችላል ይሀ ሲሆን የሚችለውም ተገቢና ነጻ በሆነ መንገድ ከራስ ወዳድነትና ከግብዝነት የራቀ መሆኑ ሲረጋገጥ ነው ባዶነትን አስመልክቶ የተጠቀሰው ሌላ ነጥብ የሚከተለው ነው ስሜትን የሚነካ ባዶነት ይህ ሁለት ዓይነት ነው የመጀመሪያው ዓይነት በውስጡ ሁሉን የሚችል ልብ ያለው ሰው ቢሆንም ማንም ይህንን ሊሞላለት ያልቻለ ሰው ነው ይህ ሰው ፍቅሩን ሊለግስ ቢፈልግም ለማን እንደሚለግስ ግን አያውቅም ስለሆነም ከመስጠት አንጻር ባዶነት ይሰማዋል ይሁን እንጂ ይህን ሰው አክሞ መመሰስ ቀላል ነው እንዲሀ ዓይነቱ ሰው በአገልግሎት መስክ ውስጥ ፍቅሩን በመለገሱ ደስታ እንደሚሰማው ምንም ጥርጥር የለውም ሕባናትን እናትና አባት የሌላቸውን ልጆች የተቸገሩትን ድሆችን አካል ጉዳተኞችን የታመሙትንና ችግር ያለባቸውን ሰዎች ሁሉ ማገልገል ልቡን ያስደስተዋል እዚህ ላይ ግን ስሜት የሚነካ ባዶነት ያለባቸው ሰዎች እንዳያፈነግጡ ላስጠነቅቅ እወዳለሁ ሁሰተኛ ዓይነቶቹ ደግሞ ፍቅርን የሚፈልጉ ሆነው በሰዎች ሊፈቀሩ የማይችሉ ሰዎች ናቸው ለአነዚህ ሰዎች ምሳሌ የምትሆነን ፍቅር በጠፋበት ቤተሰብ ውስጥ የምትኖር ልጃገረድ ናት የዚህች ልጅ አባት ቁጥጥር መጥፎ ስለሆነ ሁልጊዜ ይቆጣታል ይገሥጻታልም እናቷም ጨካኝ ስለ ሆነች ከእርሷ ምንም ዓይነት ርኅራዔ አታገኝም ከወላጆቻቸው ወይም ከቤተሰቦቻቸው ምንም ዓይነት ፍቅር ወይም ርኅራጌ ባለማግኘታቸው አፈንግጠው የሚወጡ ልጃገረዶች ብዙ ናቸው አንዲህ ባለው የስነ ልቦና ሁኔታ ውስጥ ያለችው ልጃገረድ የተሳሳተ ፍቅር የሚሰጣት ሰው ላይ ወይም ይህን የሚመስል ፍቅር ላይ ልትወድቅ ትችላለች ቢሆንም ግን እርሷ የምትፈልገው የሚያፈቅራትን ማንኛውንም ዓይነት ልብ ስለሆነ ይህን ፍቅር ሳታመነታ ትቀበላለች እዚህ ላይ ወላጆች ወንዶችና ሴቶች ልጆቻቸው ከአነርሱ ፍቅር በማጣት እንዳያፈነግጡ ለልጆቻቸው ፍቅር እንዲሰጡአቸው እንመክራለን ከዚሁ ጋር ልጆችም ከወሳጆቻቸው ሊያገኙት የሚፈልጉትን ፍቅር በተገቢው መንገድ መፈለግ እንዳለባቸው እናሳስባለን በእርግጥም እንደዚህ ያለውን ፍቅር በእግዚአብሔርና በመንግሥቱ ውስጥ በንጽሕ የየዋህነት ጓደኝነት ውስጥ በአገልግሎት መስክና በመስጠት ውስጥ ያገኙታል ለሌሎች ሰዎች የተቀደስ ፍቅርና ርኅራዔ የሚሰጥ ሰው በተመሳሳይ ጊዜ እርሱ ከሰጠው ፍቅርና ርኅራቴ የሚበልጥ ፍቅር ለአርሱ ይኖረዋል ዋናው ነጥብ ሲናገሩም ሆነ ሲሰጡ ልብን ጥልቅ በሆነ ስሜት መሙላት ነው መስጠት ማለት ደግሞ በሌላ መልኩ መቀበል ማለት ነው ነቢዩ ዳዊት በዮናታን ጓደኝነት ውስጥ ያገኘው ፍቅር ከሴት ፍቅር የሚበልጥ ፍቅር ነበር ኛ ሳሙ ጌታ የሚወደው ቅዱስ ዮሐንስ ከመድኃኒታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ያገኘው ፍቅር በዓለም ውስጥ ካለው ፍቅር እጅግ የሚበልጥ ፍቅር ነው በምናኔና በድንግልና የኖሩ ቅዱሳን በአግዚአብሔር ፍቅር ውስጥ ያገኙት ዓለሙንና በውስጡ ያለውን ሁሉ እንዲረሱ ያደረገ ታላቅ ፍቅር ነው «የአግዚአብሔር ፍቅር ከሰዎች ፍቅርና ከሰው ሰውኛ ጉዳዮች ነጥሎኛ ል በማለት የተናገረው መንፈሳዊ አባት ብሒል ምንኛ ድንቅ ነው። ከዚያ ሰው ግን በቀሳሉ አይወጣም ከዚህ በተጨማሪ ጥርጥር በመጨረሻ ሲገለጥ ድብቅ ውጤት ትቶ ሊያልፍ ይችላል ጥርጥር የሰውን ሰላምና መደላደል ያሳጣል ተአምር በጥርጥር ምክንያት አይገለጥም ይሁን እንጂ እምነት ላላቸው ነገር ግን ተራ ለሚባሉ ሰዎች ይከሰታል ጥርናር ዘላቁቂ ከሆነ ወደ በሽታነት ወይም ወደተወሳሰቡ መጥፎ ውጤቶች ለሌ ወጥ ይችላል ጥርጥር ነርቭን በማጥቃት ወደ ግራ መጋባትና ወደ በዛ አሳብ ከመምራቱም በሳይ እንቅልፍ ይከሰክላል ከዚህ ሰስተጨማሪ ውጤቱ ወደ ማመንታት ወደ ይሉኝታና በነገሮች ላይ ወዳለመወሰን ያደርሳል የጥርጥር ዓይነቶች ምሳሌ የሚሆኑን ጥቂት የጥርጥር ዓይነቶች አሉ እምነትን እግዚአብሔርን ዶግማን ሰዎችን ጓደኞችን ራስን ንይስናን ንስሓን አገልግሎትንና የሕይወትን ነገር መጠራጠር ናቸው እግዚአብሔርን መጠራጠር ጥርጥሩ በእግዚአብሔር ሕልውና ላይ ሊሆን ችላል ወቅት በዲያብሎስ የተጠነሰሰ ረቂቅ ውጊያ ነው ውጌያው በሰው ሕአት ውስጥ ጣልቃ የሚገባ ውጊያ ነው ይህ የሚመጣውም በዚህ ዙሪያ የተጻፉ መጻሕፍትን ከማንበብ አግዚአብሔር የለም ብለው ከሚያምኑ ሰዎች ጋር ከመወዳጀትና ከሕሊና በላይ በሆኑ ጉዳዮች ላይ ከመወያየት ነው እንዲህ ዓይነቱ ውጊያ ከተለያዩ የፍልስፍና እና የሳይንስ የምርምር መስኮች ወይም ስለ ህዋና አፈጣጠሩ ከተጻፈ ታሪክ ሊመጣ ይችላል ወይም ደግሞ ታዋቂ ለመሆን ፈልገው ሰዎችን ከሚቃወሙ ሰዎች ይህ ውጊያ ሊመጣ ይችላል ምናልባት ጥርጥር የእግዚአብሔርን ሕልውና ከመጠራጠ ር ላይነሣ ይችላል ይሁን አንጂ እርዳታውንና ጥበቃውንፍቅሩንና ቃል ኪዳኑን ወይም በ ው ል አሌነ ይችላል እግዚአብሔር ያዕቆብን ለመባረክ ተጠራጠረች ይስሐቅን ለ የማታለል ዘዴ ተጠቅማለች ዘፍ ማታለል ሰው ሰውኛውን አባታችን አብርፃምም እግዚአብሔር ዘርህን እንደ ምድር አሸዋና እንደ ሰማይ ከዋክብት አበዛዋለሁ ብሉ የገባለትን ጠባዩን ገልጧል ዘፍ ሬ ቃል ኪዳን ስለ ተጠራጠረ ስው ሰውኛ ዶግማን መጠራጠር የዚህ ጥርጥር ውጤት የሚመጣው በሌሎች የእምነት አማካይነት ነው የጸና እምነት የሌለው ሰው የእነርሱን ስብሰባ በመፈል የእነርሱን መጻሕፍትና በራሪ ጹሑፎች በማንበብ የውጤቱ ተካፋይ ይሆናል ለምሳሴ አንድ ሰው በጆህቫውያኖች መካከል ተገኝቶ ስብከት ሊያዳምጥ ይችላል ወይም ኦርቶዶክሳውያን ባልሆኑ ሰዎች ስብከት ተጽዕኖ ሊደርስበት ይችላል እነዚህን በማድረጉ ጥርጣሬ ወደዚህ ሰው ልብና ሕሊና ዘልቆ ይገባል ሰው በእምነቱ ጽኑ ሊሆን ይገባዋል የሐዋርያው የቅዱስ ጴጥ ምንኛ ድንቅ እንደሆኑ ተመልከት «በእናንተ ስላለ ተስፋ ክንያት ለሚጠይቋችሁ ሁሉ መልስ ለመስጠት ዘወትር የተዘጋጃችሁ ሁኑ ኛ ጴጥ በመሆኑም አንድ ሰው ስለ አምነቱ በዓለት ላይ አንደ ተመሠረተ ቤት ጽኑ ሊሆን ይገባዋል አንዳንድ ሰዎሩ የዶግማ ጥናት ስለሚከብድ ከመንፈሳዊነት የተራቆተ ነው በማለት ያሳምኑፃል ማጥናትህን ካቆምህ በኋላ ከአንድ አስቸጋሪ ጥያቄ ጋር ስትጋፈጥ ጥርጥር ውስጥ ትገባለህ እኛ የምንመክርህ ግን መንፈሳዊ ህር ዜርርሬሬ ጨጨጭጭኤኤእጹ መጻሕፍትን የዶግማ መጻሕፍትንና የሥነ መለኮትን መጻሕፍትን እንድታነብ ነው ባልንጀሮችን መጠራጠር ይሀ የሚመጣው በራስ ከመተማመን ወይም ከፍቅር እጦት ነው አንድ ሰው ሌላውን ሰው በአውነት ከወደደው በአርሱ ስለሚተማመን አይጠራጠርም የዚህ ችግር መፍትሔው ፊት ለፊት በግልጽና በፍቅር መነጋገር ነው አንድ ሰው ከሰው በሰማው ወሬ ወይም ሐሜት መጎዳት ስለሌለበት የሰማውን ሁሉ ማመን የለበትም ምክንያቱም ብዙ ጊዜ ግልጽ ከሆኑ መረጃዎች ይልቅ ሐሜት ጉዳቱ ስለሚከፋ ነው ስለዚህ አንተ ከሰውየው ሰምተህ እስካላረጋገጥህ ድረስ ማንንም መወንጀል ወይም ማውገዝ ሃለብህም ራፉ ሳዎሥችን መጠራጠር አንተ የግለሰብን ስህተት በሌሎች ሰዎች ሳይ ልታመካኝ ትችል ይሆናል ለምሳሌ አንዱ የአንድን ሰው ስህተት በቡድን ባሉ ሰዎች ላይ ሊያሳብብ ይችላል ምንም እንኳ በቤተሰቡ መካከል የሚኖሩ ጥቂት ጻድቃን ቢኖሩም የቤተሰቡ አባል የሆነ የአንድ ሰው ውድቀት በጠቅላላው ቤተሰብ መካከል ጥርጥር ያመጣል ጥርጥር ከዚህ አልፎ ተርፎ በሰዎች ሁሉ ወይም በሀገር ደረጃ ሊመጣ ይችላል ፍ ቅድስናን መጠራጠር አንድ ሰው የጾም አስፈላጊነቱ ምኑ ላይ ነው። የእነዚህ ርዕሶች ተጽእኖ ወደ ልባችሁ አሳቦቻችሁና ስሜቶቻችሁ በጥልቀት ይግባ ሞትን የሚፈሩ ሰዎች ሁሉ ሞትን የሚያመጣውን በሸታ ይፈራሉ በሸታን የሚፈራ ሰው ማመርቀዝን ጥቃቅን ነፍሳትንና የስውነትን ድካም ይፈራል አንድ ሰው ራሱን ከእነዚህ ምክንያቶች ለመጠበቅ የሚሞክረው ሁሉን እንዲጠራጠር በሚያደርገው በበዛ ፍርሃት ተከቦ ስለሚሆን ይህ በራሱ በሽታ ይሆገበታል ዲያብሎስ የበሽታዎችን ፍርፃት በመጠቀም ሰውን ወደ ዓለማዊ ምቾት ይወረውረዋል ስለሆነም ሰውነቱ እንዲያገግም በሚል ሰበብ ፕሮቲንነት ያላቸውን ምግቦች እንዲበሳ አንዲጠጣ የስፖርት እንቅስቃሴ እንዲያደርግ እንዲዝናና ችግር እንዳያስብ ጥቂት እንዲሠራ ጉልበቱን እንዲቆጥናብ ጥረቱንም እንዳያጎላ ይመክረዋል ይህ ደግሞ ሰውየው ሊፈጽማቸው የሚገቡትን ጠቃሚ መንፈሳዊ ጉዳዮችን እንዲዘነጋ ያደርገዋል ከዚህ በተጨማሪ ለአገልግሎቱ ታማኝ ስለማይሆንም የታመሙትን መጠየቅ ይዘነጋል ጤንነቱ ከማንኛውም መንፈሳዊ እንቅስቃሴ ይልቅ ለእርሱ ግቡ ይሆናል ይህ ይሁን አንጂ ለሞት ብቸኛ ምክንያት የሚሆነው በሸታ ብቻ አይደለም ለምሳሌ ወታደሮች በድፍረትና በወኔ ይሞታሉ የሞት ፍርሀት ወደ ሰው ልብ ዝልቆ ከገባ ግን ድፍረቱንና ወኔውን ስለሚሰልበው ፈሪ ያደርገዋል መንፈሱን ያዳክመዋል በጎ የሆኑ ሰብአናዎቹንም ያራቁትበታል ይህን አስመልክቶ ቅዱስ አውግሲጢን የተናገረው አባባል አለ በውስጤ ምንም እንደማልፈራና ምንም እንደማልመኝ ሲታወቀኝ በዓለም ጫፍ ላይ አእቀመጣለሁ ሰዎችን መፍራት ይህ ደካማ ነፍሳትን የሚያጠቃ ሌላ መንፈሳዊ ውጊያ ነው ሰዎችን የሚፈሩትን ያህል እግዚአብሔርን የማይፈሩ ሰዎች ስላሉ እነርሱ ጥፋታቸውን ይጎትታሉ እነርሱ ሰዎችን በጣም ብርቱዎች አድርገው ስለሚቆጥሩ ጥቃት ያደርሱብናል ሥራችንን ያሳጡናል ለችግር ወይም ለመክራ ያጋልጡናል ያዋርዱናል ተስፋችንን ይቃወማሉ በማለት ያስባሉ ስለሆነም ለእነርሱ የሚሰጡት ግንዛቤ ከፍተኛ ነው ዲያብሎስ ከዚህ ፍርሃት ተጠቃሚ ስለሚሆን እነዚህን ሰዎች ወደ ሽንገሳ ወደ ጥርጥርና መስሎ ወደ መታየት ያስገባቸዋል እነዚህ ሰዎች ፍቅርና የሰዎችን ማረጋገጫ አግኝተናል ብለው ስለሚያስቡ ቢያንስ ቢያንስ ጉዳታቸውን አስቀርተናል ይላሉ በመሆኑም ምንም ዋጋ እንደሌላቸውና እንደተናቁ ሆነው ይታያሉ እነዚህ ሰዎች ሰዎችን ለማስደሰት ሲሉ ክፉውን በጎበጎውንም ክፉ ይላሉ ከዚህ በተጨማሪ የእነርሱ ጠላቶች የእርሱ ጠላቶችየእነርሱ ወዳጆችም የእርሱ ወዳጆች ይሆናሉ በዚህ መሠረት በፍርሃት ምክንያት መመሪያና ቁም ነገር ይጠፋሉ ሌላው ቢቀር በዚህ ምክንያት እምነት እንኳ ይጠፋል ሰው የሚወዳትን ልጅ ስለ ፍርፃት ሲል ይክዳል እንዲህ ባለው ጉዳይ ውስጥ ሰው ርፌ ከሰው ይልቅ ለእግዚአብሔር ልንታዘዝ ይገባል ሐዋ የሚለውን ቅዱስ ቃል ይዘነጋል። ዱ ስሜቶች የአሳብ መግቢያዎች ናቸው «ምድርን ሁሉ ዞርሁአት በእርስዋም ተመላለስሁ ኢዮ ኦር የሚሉትን ስሜቶች ልትጠነቀቃቸው ይገባፃል እነዚህ አሳቦች ፀቦየስፍራው እየተዘዋወሩ የተለያዩ አሳቦችን ከሚታዩ ቋ ክፉ እአይታዎች ከሚሰመ ክፉ ነገሮችና ከማናቸውም ከሚሸተቱ ወይም ከሚዳሰሱ ነገሮች ወደ ሕሊና ይዘው ይመጣሉ ንጹሕ የሆኑ ስሜቶች የሚያፈልቁት ንጽሕ አሳቦችን ሲሆን የጎደፉ ስሜቶች የሚያፈልቁትም የጎደፉ አሳቦችን ነው የተጣደፉ ስሜቶች መጨረሻም ከዚሁ ጋር ተመሳሳይ ነው ስሜትን መቆጣጠር አሳብን ለመቆጣጠር እንደሚረዳ ምንም ጥርጥር የለውም የሕሊና ንጽሕናን የሚያገኝ ሰው ስሜቶቹን ሊጠብቅና ኘኝ መንፈሳዊ ጥንቃቄ ለማድረግ ራሱ ሊያስለምድ ይገባዋል የኃጢአት አሳብ ከዲያብሎስ ወይም ከሰዎች ሊመጣ ይችላል በምድር ላይ ታላቅ ጠቢብ የነበረው የዳዊት ልጅ ሰሎሞን ከጊዜ በኋላ በቁባቶቹ አሳብ ተጽዕኖ ደርሶበት ነበር ርር ዓዓ ዓእዓኣዱዔባዓዓዓዱ ዱዓ ባባቐሼ ባዔኻ ሼክ ባበ ብዙ ባሎች በአናቶቻቸውና በእህቶቻቸው አማካይነት ሚስቶቻቸውን አስመልክተው በጆሮዎቻቸው ውስጥ በሚንቆረቆሩሏቸው አሳቦች ትዳራቸው ፈርሷል እንዲህ ዓይነቱ ሰው ከትዳር ጓደኛው ጋር በእጮኝነት ሕይወት ውስጥ ወይም በመጀመሪያዎቹ የጋብቻ ወራቶች ውስጥ ሲኖሩ ፈጽሞ ያልነበሩ አዳዲስ አሳቦች ወደ ሕሊናው ሲገቡ ተጽዕኖ ያሳድሩበታል ብዙ ሚስቶችም ቤተሰቦቻቸው ከሚሰጧቸው ምክሮች የተነሣ ይወድቃሉ እንግዳ አሳቦች ወደ ሰው የሚመጡት ከውጪ ቢሆንም ተፈጥሮውንና ጠባዩን ሊቀይሩ ይችላሉ ስለዚህ በየጊዜው ጠባይህን መርምር እንግዳ የሆኑ አሳቦችን አመለካከት ሳትመረምር በመከተል ከማንኛውም ሰው ግፊት ወይም ተጽፅኖ በታች አትሁን እንዲህ ዓይነቱ ጉዳይ በአንዳንድ መንፈሳዊ መሪዎች ወይም አስተማሪዎች ላይ ሊገሰጥ ይችላል የእነዚህ ሰዎች አፍቃሪዎች ወይም ደቀ መዛሙርት ምንም እንኳ አመለካከቶቻቸው የተሳሳቱ ወይም በኃጢአት የተሞሉ ቢሆኑም የእነርሱን ቃላት እንደ ካርቦን ኮፒ በመድገም በእነርሱ አስተሳሰብ ውስጥ የሚኖሩ ሰዎች ናቸው አስተሳሰቦች ከዲያብሎስ ወደ አንድ ሰው ሕሊና በአሳብ መልክ ተወርውረው ሊመጡ ይችላሉ ስለዚህ ሰው አንድ አሳብ ከእግዚአብሔር ወይም ከዲያብሎስ መምጣቱን መለየት አለበት ሰውየው የመሰየት ስጦታው ከሌለው ይህ ስጦታ ካላቸው ሰዎች ምክር መጠየቅ አለበት ዲያብሎስ ሰዎች አሳቦቹን ይቀበሉት ዘንድ አያስገድዳቸውም እርሱ አሳቦቹን የሚያቀርበው በማባበል ነው ይህን ደግሞ በቀደሙ አባቶቻችን ላይ ፈጽሞታል ይህን አስመልክቶ ሐዋርያው በእምነት ጸንታችሁ ተቃወሙት ዐኛ ጴጥ ብሎ እንደተናገረ መንፈሳዊ ሰው የእግዚአብሔርን ትእዛዛት የሚቃወመውን ማንኛውንም ዓይነት አሳብ መቃወም አለበት ውጊያና ውድቀት ወደ ሰው ሕሊና የሚመጣ ማንኛውም ዓይነት የኃጢአት አሳብ ኃጢአት አይደለም። ሰው ከአሳብ ጋር ሲያብር ክእርሱ ጋር አንድ መንፈስ ይሆናል በዚህ ጊዜ እንደ ውጊያ በሚጀምረው አሳብና ከሚወድቀው ከዚህ ሰው በሚወጣው አሳብ መካከል ያለውን ልዩነት መለየት ያቅተዋል ከገዛ ልቡና ሕሊናው የሚወጣውን አሳብ መለየት ያዳግተዋል ውድቀትን የሚያስከትለው አሳብ የምኞት ወይም የፍላጎት ውጤት ነው ምኞትና አሳብ ደግሞ እንደ ምክንያትና እንደ ውጤት እርስ በእርሳቸው ይደጋገፋሉ የኃጢአት አሳብ በምኞት ይገለጣል ምኞት ደግሞ ወደ ኃጢአት አሳብ ይመራል አንዱ ለሴላው ምክንያት ወይም ውጤት ነው ሁሰቱም በአንድ መስመር ላይ እርስ በእርሳቸው ይረዳዳሉ በዚህ አካፄድ በውጪ ያለ አሳብ በውስጥ ካለ አሳብ ጋር ይተባበራል ወደ ውድቀት የሚመሩ ነገሮች በአሳብ ምክንያት ሌሎች ወደ ውድቀት ሚመሩ ነገሮች አሉ እነርሉም መዝናናት ዕረፍት ድካም መሸነፍ ፍላጎትና ወግ ማውራት ው አንድ ሰው በኃጢአት አሳብ እየተወጋ በዕረፍትና በመዝናናት ውስጥ ከቆየ የአሳቡ ኃይል እየበረታ ስለሚፄድ በቀላሱ ሊጥለው ይችላል ዕረፍትን አስመልክቶ አሳብ ይህን ሰው የሚያገኘው ያለ ምንም መቋቋም ወይም መከላከያ ብቻውን ነው እዚህ ላይ የሚጠቀስ «የሰነፍ ሰው አእምሮ የሰይጣን ቤተ ሙከራ ነው የሚል አባባል አለ መጽሐፍ ቅዱስም ዲያብሎስ ወደዚህ ቤት እንደሚመጣ ይናገራል ፊ ሲመጣም ተጠርጎም አጊጦም ያገኘዋል ክዚያ ወዲያ ይሄድና ክእርሱ የከፉትን ሌሎችን ሰባት አጋንንት ከእርሱ ጋር ይይዛልገብተውም በዚያ ይኖራሉ ሉቃ ፋ ስለዚህ በዕረፍት ላይ ስትሆን ወደ አንተ ከሚመጡ አሳቦች ራስህን ጠብቅ ሕሊናህን ባዶ አለማስቀረት ግን የሚሻል ነገር ነው የሕሊና የተፈጥሮ ጠባይ ያለ ማቋረጥ መሥራት ነው በማንኛውም ጊዜ በሚጠቅሙ ወይም ምንም ፋይዳ በሌላቸው ነገሮች ይወጠራል ያም ሆነ ይህ መሥራቱን አያቆምም በመዝናናት ጊዜ ሕሊና ስለ ማንኛውም ነገር ማለትም ስለ ተለያዩ ወጎች ወሬዎችና አሳቦች ሊያስብ ይችላል በዚህ ጊዜ ዲያብሎስ አጋጣሚውን በመጠቀም ወደ ሰውየው ሕሊና የኃጢአትን አሳብ ወይም ወደ ኃጢአት የሚያመራ አሳብን ያስገባል ይህን የሚያደርገውም ምንም ሳይታወቅ ነው አዚህ ላይ ስውየው ይህ አሳብ በሕሊናው ውስጥ ከመደላደሉ በፊት ፈጥኖ በመንቃት ሊያስወግደው ይገባዋል ስትዝናና ራስህን ወደ ኃጢአት በማይመሩና ርኒፊብሬዘዜዜርዜ ጨጨ ሙ በሰከኑ ጉዳዮች ውስጥ ማሳለፍ ለአንተ ይበጅፃል በእርግጥም መዝናናት ማለት ነርቭን ማፍታታት ማለት ነው እንጂ ራስን በአሳብ ባሕር ውስጥ መወርወር ማለት አይደለም መንፈሳዊ ድካም በአሳብ ወደሚመጣ ውድቀት ይመራል በዚህ ጉዳይ ዙሪያ አንድ ሰው ሊቃወም ስለማይችል ለአሳብ ይሸነፋል ስለዚህ መንፈሳዊ የሆነ አንድ ሰው በደከመ ጊዜ ይበልጥ ሊጠነቀቅና ይበልጥ ሊነቃ ይገባዋል ራሱን በሚገባ በትጋት ሊጠብቅ በዚያው ተመሳሳይ ጊዜ ደግሞ ራሱን ሊያበረቱና ከድካሙ ሊያላቅቁት የሚችሉ ማናቸውም ዓይነት መንፈሳዊ ምግቦች ሊወስድ ያስፈልገዋል። የሚቃጠለውን የአውራ በግ መሥዋዕትንና የፍሪዳን ስብ ጠግቤያለሁ በጉባኤም መሰብሰባችሁን አልወድድም ፅጣን በአኔ ዘንድ አጸያፊ ነው መባዎቻችሁንና በዓላቶችችሁን ነፍሴ ጠልታለችሸክም ሆነውብኛል ልታገሣቸውም ደክሜያለሁ እጃችሁንም ወደ እኔ ብትዘረጉ ዓይኔን ከአናንተ እአሰውራለሁ ልመናንም ብታበዙ አልሰማችሁምእጆቻችሁ ደም ተሞልተዋል ኢሳ እግዚአብሔር አምላክ ከምንም ነገር አስቀድሞ የሚመለከተው የውጪ ገጽታን ሳይሆን ልብን ነው ይህን አስመልክቶ እንዲህ ብሎናል «አጥብቀህ ልብህን ጠብቅ የሕይወት መውጫ ከእርሱ ነውና«ልጄ ሆይ ልብህን ስጠኝዓይኖችህም መንገዴን ይውደዱ ምሳ መልካም ሥራ ከልብና በፍቅር ካልሆነ በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት የለውም እግዚአብሔር የሚወደው ውጪያዊ ገጽታዎችን ሳይሆን ውስጣዊ ስብእናን ነው እርሱ የሚወደው የሰውን በጎና ጥልቅ ስሜት እንዲሁም ፍቅርን አንጂ ምንም ፋይዳ የሌላቸውን ውጪያዊ ድርጊቶችን አይደለም ከንጹሕ ወይም ከትሑት ልብ የሚቀርብ ጸሎት ተቀባይነት አለው የክፉ ሰው ጸሎት ግን በአግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት የለውም በዚህ መሠረት አ እግዚአብሔር የተቀበለው የቀራጩን ጸሎት ነው የፈሪሳዊው ጸሎት በኩራት በጉራና ሌሎችን በመርገም የተሞላ ስለ ነበር እግዚአብሔር አልተቀበለውም ከዚህ በተጨማሪ እግዚአብሔር «እጆቻችሁ ደም ተሞልተዋልና ኢላ ር ያላቸውን ሰዎች ጸሉት አልተቀበለም ይህን በተመለክተ መጽሐፍ ቅዱስ እንዲህ ይለናል «የኃጥኣን መሥዋዕት በእግዚአብሔር ዘንድ አስጸያፊ ነው ምሳ የኀጥኣን መሥዋዕት አስጸያፊ ነው ይልቁንም በክፉ አሳብ ሲያቀርቡት አስጸያፊ ነው ምሳ ሕግን ከመስማት ጆሮውን የሚመልስ ጸሎቱ አስጸያፊ ናት ምሳ በዚህ መሠረት ትኩረታችን ሲሆን የሚገባው የማንኛውም ውጪያዊ ንጽሕና መገኛ በሆነው በውስጣዊው ንጽህና ላይ ነው ውስጣዊ እንጂ ውጪያዊ ንጽሕና አያስፈልግም አንዳንድ ጊዜ አንዳንድ ሰባኬያን አለቆችና መምህራን ሁሉንም ነገር ለውጪያዊው ንጽሕና በመስጠት በቪያ ላይ ሲያተኮሩ ይስተዋላሉ ይህን በአንዲት ልጃገረድ ላይ ምሳሌ አድርገን ብንወስድ ሰዎች ውጪያዊ ገጽታዋን በመመልክት ቀሚሷ ያምራል ወይስ አያምርም ያደረገቻቸው ጌጣጌጦች ውድ ናቸው ወይስ ርካሽ በማለት ያነጻጽራሉ በስብከታቸው ውስጥ እነዚህን በመሰሉ ተራና ኃላፊ ጉዳዮች ላይ ሲያተኩሩ ይታያሉ እነዚህ ሰዎች በልብ ውስጥ ያለውን ውስጣዊ መነሣሣት በመርሳት ትሕትና ወደጎደለው ሕይወት ይንገባሉ ትኩረት የሚያስፈልገው ለውስጣዊው ጉዳይ ነው ይህም እግዚአብሔርን በመውደድ ቅድስናን በመውደድና የልብ ንጽሕናን በመውደድ ላይ ሊሆን ይገባል ልብ ንጹሕ ሲሆን ልጃገረዲቷ ውድ በሆኑ ጌጣጌጦቿ እንድታጌጥ የሚመሯትን መነሣሣቶች ያጠፋላታል በዚህ ጊዜ እርሷ ራሷ እነዚህን ገጽታዎቿን ሙሉ ለሙሉ ትረሳቸዋለች ተግሣጽ ብጥብጥና ጫና ጸባይን ለመለወጥ የሚረዱ ምክንያቶች አይደሉም የሚለውጡት ውጪያዊ ገጽታዎችን ብቻ ነው ልብ ግን ተመሳሳይ ፍላጎቶቹንና ምኞቶቹን እንደ ያዘ ያለ ምንም ለውጥ ይቆያል እንዲያውም በፊት ከነበሩት ጸባዮቹ ሌላ ማጉረምረም የሰውን ስሜት መጫንና ጥርጥር ተጨማሪ ሆነው ይመጣሉ ከዚህ በተቃራኒ ልብ ንጹሕ ከሆነ ማንኛውንም ዓይነት ጠቃሚ ምክር ይቀበላል ያመሰግናል ከዚህም በሚበልጡ መንፈሳዊ መንገዶችም ያከናውናቸዋል ሌላው ምሳሌያችን ፀጉሩን የሚያሳድግና አሮጌ ልብሶችን የሚለብስ ወጣት ነው እንዲህ ያለው ነገር ከአንድ ፃይማኖተኛ ወጣት የሚጠበቅ ምግባር አይደለም እንዲህ ዓይነቱ ሰው ወንድነት ማለት ምን ማለት እንደሆነና የብርቱ ስብእና መገለጫዎች ምን እንደሆኑ የማያውቅ ሰው ስለሆነ ከሰዎች ዘንድ ክብር ሊያገኝ አይችልም ከዚህ ሁሉ በላይ የልብ ንጽሕናን እንዴት ሊያገኝ ይችላል። ውጪያዊው ግንዛቤህ በሕይወትህ ዘመን ሁሉ ለራስህ ዘብ እንድትቆም ከማድረጉም በላይ ውስጣዊው ግንዛቤ እንድትለማመድ ይረዳፃል በዚህ ሁሉ ላይ እግዚአብሔር ስለ ታማኝነት ዋጋ አድርጎ ክላይ የሚልክልህ ጸጋ ይደመርልሃል ጀማሪ ሰዎች ውጪያዊ ውጊያን በማሸነፋቸው ሊደሰቱ ይችላሉ ጥቂት ቆይተውም ወደ ልብና ወደ ሕሊና ንጽሕና ወደሚመሩትና ይበልጥ ከባድና ጥልቅ ወደ ሆኑት ውስጣዊ ውጊያዎች ይሸጋገራሉ በዚህም ልብ የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ይሆናል የልብ ንጽሕና ማለት ኃጢአትን መቃወምና መጥላት ማለት ነው የልብ ንጽሕናን ያገኘ ሰው ውጪያዊ ውጊያዎችን ድል ለመንሣት ይህ ይረዳዋል ስለሆነም እንደነዚህ ዓይነቶቹ ውጊያዎች በእርሱ ላይ ምንም ዓይነት ኃይል አይኖራቸውም ማለት ነው ኃጢአት ወደ ሰው የሚመጣው እርሱ በማይገነዘበው በሕልም ከሆነ ያልሆነው ሕሊናው ሙሉ ለሙሉ ስለሚነቃ ይቃወመዋል ስለሆነም ልር ሕሊናው ኃጢአትን ስለሚቃወሙት በሕልሙ እንኳ ቢሆን ኃጢአት አይሠራም ምናልባት ኃጢአት ይፈጸም ዘንድ ሰውየውን የግድ የሚጫነው ከሆነ ልቡ ኃጢአትን ለመሥራት ስለ ተቃወመው ሙሉ ለሙሉ ይነቃል በዚህ ጊዜ ኃጢአትን ሊያደርግ አይችልም ኛ ዮሐ የሚለውና ሐዋርያው ቅዱስ ዮሐንስ የተናገረው የእግዚአብሔር ቃል በእርሱ ተግባራዊ ይሆናል የዚህን ቃል ማብራሪያ ሐዋርያው ሲናገር ዘሩ በእርሱ ይኖራልና » ብሏል ከዚህም በተጨማሪ ነገር ግን ከእግዚአብሔር የተወለደው ራሱን እንዲጠብቅ ክፉም እንዳይነካው አእናውቃለን ኛ ዮሐ በማለት ልብ ንጹሕ ሲሆን ሁሉም የጽድቅ ሥራዎቹ መንፈሳዊ መነሣሣት ይኖራቸዋል ከዚህ ሁሉ በላይ ሁሉም የሚከናወኑት ስለ እግዚአብሔር ብቻ ተብለው ይሆናል ስለ እግዚአብሔር እንጂ ስለ ሰው አይደለም አንድ ሰው መልካም የሚሠራው በሌላው ወይም በሌሎች ዓይን ፊት ከፍ ብሎ እንዲታይ መሆን የለበትም በሰውም ሆነ በሰዎች ፊት ቢያደርገውም ሁለቱም ድርጊት የሚጠቃለሱት ወደ ግብዝነት በሚመሩት በከንቱ ውዳሴ ኃጢአት ውስጥ ነው መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ጻፎችና ስለ ፈሪሳውያን የተናገረው ቃል እውነት ነው «ለሰውም እንዲታዩ ሥራቸውን ሁሉ ያደርጋሉ ማቴ በመሆኑም እነርሱ የውጪ ገጽታዎችን በመውደድ ኃጢአት ይወድቃሉ ማንኛውንም ዓይነት መልካም ሥራ ቢያደርጉም እንኳ ሥራው እውነተኛ መልካም ሥራ አይደለም ምክንያቱም መልካም ሥራ የተባለው ሥራ ራስን ን ክዚዘጠ ዘዘዘጋበብጺ»ጉቅጉቅባ« ርቲ ከመውደድና ከንቱ ውዳሴን ከመውደድ ጋር የተዋሀደ ስለሆነ ዓላማው ንጹሕ ስይደለም ዓላማው የእግዚአብሔር ፍቅር አይደለም። ባልንጀራዎቹ ግን ጥፋቶቹን እያወቁ እርሱ ልቡ ንጹሕ ነው በማለት ስለ እርሱ ይናገራሉ መጽሐፍ ቅዱስ ንጽሕ ልብ የሚያወጣው ንጹህ ቃላት ነው ብሎ ስለሚናገር እንዲህ ያለው የሰዎች ምስክርነት ሙሉ ለሙሉ የተሳሳተ ነው ቃሉ እንዲህ ነው የሚለው «በልብ ሞልቶ ከተረፈው አፍ ይናገራልና ማቴ «መልካም ሰው ከልቡ መልካም መዝገብ መልካም ነገርን ያወጣልክፉ ሰውም ከክፉ መዝገብ ክፉ ነገር ያወጣል ዛፍ ከፍሬዋ ትታወቃለችና» ማቴ እና ስለሆነም የኃጢአት ቃላት የሚገልጡት ኃጢኣተኛ ልብን ነው እዚህ ላይ የአንደበት ኃጢአት ኃጢአቱ ድርብ ነው መጥፎ ቃላት ጨካኝ ልብን ሲገልጡ እብሪተኛ ቃላትም ትዕቢተኛ ልብን ያሳያሉ ልክ እንደዚሁ መጥፎ ቃላት ግድየለሽ ልብን ሲያሳዩ በክፋት የተሞሉ ቃላትም በርኩሰት የተያዘ ልብን ይገልጣሉ ስለሆነም ንግግሩን ሊያርም የሚወድ ሰው ሁሉ አስቀድሞ ልቡን ሊያርም ይገባዋል ይህ ካልሆነ እንዲህ ዓይነቱ ሰው በሽንገላ ኃጢአት ይወድቃል ሰውየው እዚህ ደረጃ ላይ ከደረሰ ደግሞ የልቡን ስሜት የሚቃወሙ ቃላትን ሊያወጣ ወይም አከተናገረው ጋር የማይስማሙ ውስጣዊ ስሜቶቹን ለማሳየት ይሞክራል በዚህ መሠረት የአንደበት ኃጢአቶች እንዲያው ተራ የአንደበት ኃጢአቶች ብቻ ሳይሆኑ የድምር ኃጢአቶች ውጤት ናቸው ብዙ ጊዜ የአንደበት ኃጢአት ወደ ሰው የሚመጣው በሁለተኛው ወይም በሦስተኛው ደረጃ ነው ሁለተኛው ወይም ሦስተኛው ኃጢአት ለምሳሌ መዋሸትን እንደ ምሳሌ አድርገን እንውሰድ መዋሸት አንደኛ ኃጢአት የሆነበት ጊዜ የለም ብዙ ጊዜ ወይም ሁልጊዜ የሚወለደው ከእናት ኃጢአት ነው ሰው የሚዋሸው የቀደመ ኃጢአቱን ለመደበቅ ነው ብዙ ጊዜ መዋሽት ሦስተኛ ተብሎ በሚጠቀሰው በፍርሃት ይታጀባል በዚህ መሠረት ሰው ሁለተኛ በተባለው ኃጢአት ይኸውም በፍርዛት ተከቦ ሊደብቅ በሚፈልገው ኃጢአት ውስጥ ይኖራል እነዚህ ሁለት ኃጢአቶች ደግሞ ውሸት በተባለው ኃጢአት ውስጥ ይጠቃለላሉ በአብዛኛው ሰው ለካህናት አባቶች የሚናዘዘው መዋሸቱን እንጂ የቀሩትን ሁለት ኃጢአቶች አይደለም ቁጣ ሦስተኛ ወይም አራተኛ ኃጢአት ነው በሰው ቁጣ ውስጥ የሚገለጡት መጥፎ ቃላት አንዲሁ የሚመጡ አይደሉም መገኛቸው ከሌሎች ኃጢአቶች ማለትም ራስን ከመውደድ ክብርን ከመፈለግ ጥቅምን ከማግኘት ካለመቻቻል ከጭካኔ ሰውን ከመጥላት ወይም ካለማክበር ነው እነዚህ የተደራረቡ ኃጢአቶች መጥፎ ቃላት አንዲወጡ ያደርጋሉ ይህ ደግሞ የሚቀጥለውን ኃጢአት ወደመፈጸም ይመራል ራሱን ከቁጣና መጥፎ ቃላት ከመናገር ለማዳን የሚፈልግ ሰው በመጀመሪያ ልቡን ከቀደሙት ኃጢአቶች ማንጻት ያስፈልገዋል ቁጣንና መጥፎ ቃላትን አስመልክቶ ሰው ቁጣውን ይሸፍንለት ዘንድ ለራሱ ምክንያት የሚደረድር ክሆነ ግን እነዚሁ ምክንያቶች ወደሚቀጥለው ኃጢአት ይኽውም ለራስ ምክንያት ወደ መስጠት ኃጢአት ይሸጋገራል መንፈሳዊ ሰው ግን ራሱን ይወቅሳል እንጂ ለራሱ ምክንያት አይሰጥም ስለ ሌሎቹ የአንደበት ኃጢአቶችም ከዚሁ ጋር የሚመሳሰል ሊባል ይችላል እያንዳንዳቸውን ብንገነዘባቸው በውስጣቸው የተለያዩ ኃጢአቶችን ይዘከዋል በመሆኑም ሁሉም ድምር ወይም ውሁድ ኃጢአቶች ናቸው ማለት ነው ከሰው ቁጥጥር የሚመጡ ውጤቶች የመጀመሪያው ውጤት የተናገርኸውን ቃል ተስፋፍቶ አንዳይወጣ ማድረግ ነው ስለ ተናገርኸውና ምክንያት ስለ ሰጠኸው ቃል ንስሓ ልትገባበት ትችላለህ ጉዳዩ ከቁጥጥርህ ውጪ የሚሆነው ግን ቃሉ በሰዎች ዘንድ ከተደመጠ በኋላ የሚመጣው ውጤት ነው እዚህ ላይ የአንደበት ኃጢአቶች ከሕሊና እና ከልብ ኃጢአቶች ይለያል ምክንያቱም ሕሊና እና ልብ በውስጥህ ሆነው የሚጎዱት አንተን ብቻ እንጂ ሌሎችን ስላልሆነ ነው ሁለተኛው ውጤት የአንደበት ኃጢአት የተፈጸመባቸው ሰዎች ውጤት ነው ለምሳሌ በአንድ ሰው ላይ ቅሬታ ሊያድርብህ ይችላል በዚህ ምክንያት በሰውየው ላይ ክባድ ስሜትን ያዘለ ክፉ ፈቃድ ከአንተ ጋር ስለሚሰነብት በልብህ ውስጥ ለረዥም ጊዜ ይቆያል ይህ ግን በአንተና በእርሱ መካከል ያለውን ግንኑኝነት መጥፎ ወይም የከፋ አያደርገውም ይሁን እንጂ ስሜቶችህን ሴሎችን ሊያጠቁ በሚችሉ ቃላት የምትገልጥ ከሆነ ወደ መልካም ደረጃ አትደርስም ይህ ጉዳይ በአንተ ውስጥ ኃጢአት መሆኑ ይይቀርና ወደ ውጪያዊ ግንኙነት ይጎለምሳል ይህን ግኑኝነት ለማደስ ብትሞክርም አይሳካልህም ያስቀየምኸውን ሰው ለመታረቅ ብትፈልግም እንኳ አርሱ ፈቃደኛ አይሆንልህም የተናገርው ቃላት በልቡ ውስጥ ቅያሜን ስላሳደሩ በቀላሉ ይቅር ሊልህ አይችም ምናልባት ቅያሜ ያሳደሩበትን ቃላት ያደመጡት ሰዎች ብዙ ከሆኑ የጥቃቱ አድማስ የሰፋ ይሆናል ሌሎቹ ስዎች ስለ እርሱ ስለሚቆጩና ለአንተ ያላቸው አመለካከት ስለሚጎድፍ ይርቁፃል ከዚህ በኋላ ያስቀየምኸው ሰው ሲታረቅሀ ቢችል እንኳ ሰውየውን ያስቀየሙትን ቃላት የስሙት ሰዎች ግን ሊታረቁህ አይችሉም ሌላው ቢቀር ያስቀየምኸውና የታረቅኸው ሰው ይቅር ። ሰዎች ለዚህ ዝለት የሚጋለጡት ከጠዋትና ከማታ ጸሎታቸው በስተቀር ሌሎቹን ስለማይጸልዩ ነው ሌሎቹ ጸሎታት የሚፈጸሙባቸው ሰዓታት በቀን ውስጥ በጣም የማይመቹና በሥራ ባተሌ አንታት ገናው ሰዓታት ከመሆናቸውም በላይ ጥቃትና ውጊያ የሚበዛባቸው ው ከዝለት ለማምለጥ ክፈለግህ በየጊዜው ልብህን ወደ እግዚአብሔር በማንሣት ለአንድ ደቂቃ ካልቻልህም ለጥቂት ሴኮንዶች በአንድ ዓረፍተ ነገር የተጠቃለለች አጭር ጸሉት አድርስ ከንስሓ መራቅ በዚህ ዙሪያ በመንፈስ የሚቃጠሉ ሰዎች ዓይነታቸው ሁለት ነው የመጀመሪያው ሰው በቅርቡ ንስሓ የገባ ከመሆኑም በላይ ትሑትና ራሉን ያዋረደ ሰው ነው አርሱ በኃጢአት ተምች የተበሉ ዕድሜዎቹችን ለማካካስ ስለሚፈልግ ፅንባዎቹ ዘወትር ለዐይኖቹ ቅርብ ሆነው ይታያሉ እንዲህ ዓይነቱ ሰው ዘወትር በመንፈሱ የሚቃጠል ሰው ነው « ሁለተኛው ሰው የአግዚአብሔርን ፍቅር የታደለ ሰው ነው በመሆኑም ፍቅሩ ዘወትር በልቡ ውስጥ ስለሜንቀለቀል መንፈሳዊ መቃጠል በእርሱ ዝንድ አለ ይህም በጸሎቱ በአገልግሎቱና በሚያከናውናቸው መንፈሳዊ ተግባራት ውስጥ ተገልጦ ይታያል በመካከለኛ ደረጃ ላይ ያለ ሰው ግን ለብ ያለ ነው እርሱ በምድረ በዳ የነበሩትን እስራኤላውያን ይመስላል እነርሱ የእግዚአብሔርን ማዳንና ለእነርሱ ያደረጋቸው ተአምራቱን ለመመልከት ከባርነት ሀገር ለመውጣትም ሆነ ማርና ወተት ወደምታፈሰው ወደ ከነዓን ለመድረስ ወይም መና ለመብላት አልቻሉም ሠበረ ርዜፌርኤኡጭጭጭጭሦቄጭቄጭጭቄጓአቺትቪአዓኙኀ ን መካከል ላይ ያለ ሰው የሚገጥመው ዕድል ፈንታም ከአነርሱ ጋር ተመሳሳይ ነው እርሱ በንስሓው አልደመቀም በፍቅሩም አልተቃጠለም እርሱ ዓይኖቹን አቅንቶ ወደ ስማይ ሊመለከት እንደ ፈራው ቀራጭ ሉቃ ወይም በፍቅርና በቅርበት ወደ ጌታ ደረት ተጠግቶ እንደ ነበረው እንደ ዮሐንስ ፍቁረ እግዚእ በውስጡ የሚቃጠል መንፈስ የሌለው ሰው ነው በአጠቃላይ እርሱ በመካከል ያለ ወይም የዛለ ሰው ነው ለኃጢአቶቹ የሚያለቅስባቸውን ቀናት ቢናፍቃቸውም ሊያገኛቸው አይችልምላ ከዚህ በኋላ አምነቱን የሚፈጽመው መንፈስ ወይም ጥልቀት በሌለውና እንደ ነገሩ በሆነ አምልኮ ነው ይጸልያል ይጾማል መጽሐፍ ቅዱስ ያነባል መንፈሳዊ ጉባዔ ይካፈላል ንስሓ ይገባል ቅዱስ ቁርባን ይቀበላል ምናልባትም ሊያገለግል ይችላል ይሁን እንጂ በእነዚህ ውስጥ የልቡን መዋረድ የሚያነሣሣ ነገር አያገኝም ከመውደቅ የራቀ መስሎ ስለሚሰማው ሕሊናው አይገሥፀውም እንደማይገባ ሰው አድርጎም አይወቅስውም ቀስ በቀስም ፅንባውንና ለንስሓ መቃጠልን ያጣዋል ይህ ይሁን እገጂ መንፈሳዊ ተግባራቱን ያለ ፍቅርና ጥልቀት ማከናወኑን አያቋርጥም በመሆኑም እርሱ ሰማይን አያገኝም በምድርም ሳይ አይቆይም የዛለ ነውና እንዲህ ዓይነቱ ሰው ከፍተኛ መንፈሳዊነት ካላቸው ስዎች ጋር የጠበቀ ግንኙነት በመፍጠር ወይም ስለ እነርሱ ከመጸሕፍት በማንበብ ከእነርሱ ጋር ሊመሳሰል ይገባዋል በዚህ ጊዜ ስለ ራሱ ምንም ስለማይሰማው የንስሓና ራስን የማዋረድ ስሜት ወደ አርሱ ተመልሰው በመምጣት ወደተቀጣጠለ ንስሓ አነሳስተው ይመሩታል ከዚሁ በመቀጠል ኃይል ወደሚሰጡትና መንፈሳዊ መቀጣጠሉን ወደሚመልሱለት መንፈሳዊ ተግባራት ይሸጋገራል ወይም ደግሞ ድካሙ እንዲስማውና በጥልቀት ልምምድ ማድረግ እንደተሣነው እንዲታወቀው ያደርጉታል ከዚህ ሁሉ በኋላ በድጋሚ ወደ ንስሓ ሕይወት ይመለሳል በዚህ ጊዜ ግን መንፈሳዊ ደረጃው ከፍ ይላል ስለሆነም በጸሎቱ። በመሆኑም ሰው ከእግዚአብሔር ጋር ያለውን ግንኙነት ሊመሠርት የሚገባው ለእርሱ ባለው ፍቅር መሠረት ላይ ነው ከዚህ በተጨማሪ በመልካም ነገሮችና በመንፈሳዊ ሕይወት አስፈላጊነት ማመን ያመልጣል አለበት ይህን የሚያደርግ ከሆነ ክዝለት ለንስሓ የሚደረገው የመጀመሪያው መነሳሻ በመንገድ ላይ ያለው ደረጃ ነው ስለሆነም አንድ ንስሓ የሚገባ ሰው እዚህ ደረጃ ላይ ሲደርስ መቆም የለበትም ይልቁንም መንፈሳዊ መነሣሣቱን በማስተካከል በመንፈሳዊ መቃጠሉሱ ይቀጥላል ሌላው የዝለት ምክንያት ያለ ምንም ዕድገት መደሰት ወይም መርካት ው ደስታና ዕድገት አለማሳየት አንቅስቃሴ በመንፈስ መቃጠልን ስለሚገልጥ መንፈሳዊ ሰው ዕድገት ባሳየ ቁጥር በመንፈስ መቃጠሉን ጠብቆ ይጓዛል ይሁን እንጂ አንድ ደረጃ ላይ ሲደርስ ይህን ጉዞውን ካቆመ ስለሚደርቅ ዝለት ይይዘዋል እንደዚህ ዓይነቱ ዝለት ብዙዎችን ይንጥማቸዋል እንደነዚህ ዓይነቶቹ ሰዎች ደግሞ ከንስሓቸው በፊት ጸሎት የማይጸልዩ ሰዎች ናቸው የጸሎትን ጣፋጭ ጣዕም ማጣጣም ሲጀምሩ ግን በልባቸው ውስጥ በመንፈሳዊ መቃጠል የሚሞላ ደስታ ያገኛሉ እነዚህ ሰዎች ጸሎትን አስመልክቶ አንድ ደረጃ ላይ ሲደርሱ እዚያው ላይ የሚቆሙ ከሆነ ግን በጊዜ መንገድ ውስጥ በደመ ነፍስ መጓዝ ይጀምራሉ እነዚህ ሰዎች መኪናን ያስታውሱናል መኪና እስከ ተንቀሳቀሰ ድረስ መሞቁ አይቀርም ለረዥም ጊዜ ከቆመ ግን ባትሪው ስለሚደክም ድጋሚ መሞላት አለበት ይህን የሚመስለው ድርጊት የሌለው ሕይወት ደግሞ ወደ ዝለት ይመራል እነዚህ ሰዎች እንዲህ ያለውን ነገር የሚፈጽሙት ደግሞ በጸሎታቸው ውስጥ ብቻ ሳይሆን በመንፈሳዊ ጾማቸው በንባባቸውና በአገልግሉታቸው ውስጥ ጭምር ነው አዚህ ላይ አስከ ሦስተኛው ሰማይ ድረስ የተነጠቀውን ቅዱስ ጳውሎስ ምሳሌ አድርገን ልንወስደው እንችላለን ከዚህ ሁሉ በኋላ እርሱ የተናገረው እንዲህ በማለት ነው «ወንድሞች ሆይእኔ ገና እንዳልያዝሁ እቆጥራሰሁነገር ግን አንድ ነገር አደርጋለሁበኋላዬ ያለውን እየረሳሁ በፊቴም ወዳለው እየተዘረጋሁ በክርስቶስ ኢየሱስ ከፍ ከፍ ያለውን የእግዚአብሔርን መጥራት ዋጋ እንዳገኝ ምልክትን እፈጥናለሁ ፊል ፋ ቅዱስ ጳውሎስን የሚያህል ታላቅ ሐዋርያ ገና ምንም እንዳልያዝሁ እቆጥራለሁ ብሎ ለብዙ ጥረት የሚዘጋጅ መሆኑን ስትሰማ ምን ማድረግ እንዳለብህ ታስባለህ። ዋና ዓላማውም ሙሉ እስኪሆኑ ድረስ ጥረት ማድረግ ነው አንድ አማኝ ጥረት ማድረግ ያለበት በመንፈስና እንደ መንፈስ ለመኖር ብቻ ሳይሆን ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ እንደተናገረው መንፈስ ቅዱስ በሙላት እንዲኖርበት ነውሱ «መንፈስ ይሙላባችሁ ጋ ኤፌ ሰው በመንፈሱ ሙሉ ከሆነ በዝለት ከመውደቅ ይድናል ይሁን እንጂ በዚህ ፅድገትና ሙሉነት መካከል ሌላ የዝለት ምክንያት እንዳለ ልንገነዘብ ያስፈልጋል ይኸውም የተመረጡ ቦታዎች አደገኛነት አንድ ሰው በመንፈሳዊ ሕይወቱ መጀመሪያ ላይ የሚኖረው በትሕትና ራስን በማዋረድና በጸጋ ስለሚሆን እግዚአብሔር ሁልጊዜ ከእርሱ ጋር ነው ይህን አስመልክቶ ነቢዩ ዳዊት እንዲህ ይላል «እግዚአብሔር ልባቸው ለተሰበረ ቅርብ ነው መዝ በዚህ መሠረት ሰው በትሕትና ራስን በማዋረድና በጸጋ አግዚአብሔር ውስጥ ስለሚኖር በመንፈሳዊ መቃጠል ውስጥ ይኖራል ይህ ይሁን እንጂ እንዲህ ዓይነቱ ሰው ዕድገት ሲያሳይ የተወሰኑ ኃላፊነቶች በአደራ ስለሚጣሉበት የተመረጠው ቦታ ላይ መቆናጠጥ ይጀምራል የተመረጠው ቦታ በራሱ አደገኛ አይደለም ይሁን እንጂ በአርሱ ውስጥ ልብ ሊታበይ ወይም ክፍ ከፍ ሊል ይጀምራል በዚህ ጊዜ አንድ ሰው ከጥንቃቂ ከጥብቅነትና ከትሕትና በማፈንገጥ አንድ እርምጃ እንኳ ከተራመደ በዝለት ይወድቃል ሰው ንስሓ በገባበት ሰሞን ወደ ቤተ ክርስቲያን የሚገባው «አቤቱ ጌታዬ ሆይ። የፊቴን መድኃኒት አምላኬን አመሰግነው ዘንድ በእግዚአብሔር ታመፒ መዝ በማለት ዘምሯል በእግዚአብሔር ሳታምንና ምንም ተስፋ ሳይኖርህ ችግሮችህን በፊትህ ቆልለህ ያለ መፍትሔ በኀዘን ውስጥ ቆመህ አትመልከታቸው ይልቁንም ነገር ግን ወንድሞች ሆይ ተስፋ እንደሌላቸው እንደ ሌሎች ደግሞ አንዳታዝት » ዐኛ ተስ « የሚለውን የመጽሐፍ ቅዱስ ቃል አስታውስ ምንም እንኳ ምክንያቱ የተፈጥሮ ሆኖ ለአንድ ሰው የሚደረግ ኀዘን ቢሆን ወይም ደግሞ መንፈሳዊ ሆኖ ኃጢአት ክሠሩ በኋላ በማልቀስ የሚፈጸም ኀዘን ቢሆንም ኀዘን በውስጡ ተስፋ ከሌለው የተሳሳተ ኀዘን ነው ስለሆነም በችግሮች ብትከበብም እንኳ እነርሱን ከፊትህ በማስወገድ በአንተና በችግሮችህ መካከል እግዚአብሔርን አስገባ በዚህ ጊዜ እነርሱ በነው ሲጠፉ እግዚአብሔር ይገለጣል ይ ከመጠን ያለፈ ጥንቃቄ በማድረግ የሚመጣ ኀዘን ክብሩን ወይም መብቱን አስመልክቶ ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚያደርግ ሰው ሊኖር ይችላል አንደዚህ ዓይነቱ ሰው በማንኛውም ምክንያት ወይም በትንሹ ምክንያት ወይም ደግሞ ያለ ምንም ምክንያት ሊበሳጭ ይችላል እርሱ የሚፈልገው በተለየ መንገድ እንክብካቤ እንዲደረግለት ነው ይህም በሥርዓት በጥንቃቄና በምቹ ሁኔታ እንዲደረግለት ይፈልጋል አንዲህ ዓይነቱ ሁኔታ የሚገጥመው አልፎ አልፎ ቢሆንም እንደዚህ ዓይነቱ ሰው ይህ ካልተደረገለት ኀዘን ውስጥ ይገባል ባቸ የእነዚህ ሰዎች ኀዘን እውነትን በመሰረዝ ከአጠገባቸው ካራቀባቸው በኋላ ለራሳቸው በነደፈላቸው ነገር ግን በማያገኙት የአሳብ ቅት ውስጥ እንዲኖሩ የሚያደርጋቸው ኀዘን ነው እነዚህ ሰዎች ያሉበትን ሁኔታ ይቃወሙታል ወይም ያወግዙታል ይሁን እንጂ የሚፈልጉትን ነገር እንዲገነዘቡ ወደሚያደርጋቸው ተግባራዊ መንገድ በመግባት ለመለወጥ ግን አይሞክሩም በመሆኑም ባሉበት የዓመፃ መንገድ ውስጥ በሁሉም ነገር ቅር እንዳላቸውና እንዳዘኑ መጓዛቸውን ይቀጥላሉ እነዚህ ሰዎች አንዳንድ ጊዜ ደስ ቢሳቸውም በቁም ቅዢት ውስጥ ሆነው ባሰመሯቸው የአሳብ መስመሮች ውስጥ እንዲያገኗቸው በፈለዓቸው ፍላጎቶቻቸው ዙሪያ ባሉ ቅቶቻቸው ነው። ይሁን አንጂ ከቅዙቶቻቸውና ከአሳባዊው ዓለም ሲባንኑ ራሳቸውን አስቀድመው በነበሩበት ቦታ ያገኙታል በዚህ ጊዜ ይበልጥ ቅር ይላቸዋል ያዝናሉም ስለሆነም እነዚህን ሰዎች የምንመክራቸው እንዲደስቱ በቃን እንዲሉ እንዲረኩና ሳሏቸው ነገሮች እንዲያመሰግኑ ነው ከዚህ በተጨማሪ ያሉበትን ሕይወት ተግባራዊ በሆነ መንገድ መለወጥ በኀዘን ውስጥ ከመቆየት እንዲወጡ አንመክራቸዋለን ጹ ትዕግሥት በማጣትና በቁጣ የሚመጣ ንኀዝን ግልጽ የሆነውና ሰፋ ያለ አመለካከት ያለው ስው አላስፈላጊ ጉዳዮችን ከማውጣትና ከማውረድ ይልቅ ልቡ ውስጥ ቀልጠው ይቀሩ ዘንድ ብዙ ነገሮችን አንዳላየ ሆኖ ያልፋል ይህን ሲታገሱ የማይችሉ ሰዎች ግን ራሳቸውን ለኀዘን አሳልፈው የስጡ ናቸው ሰፋ ያለ አመለካከት ለኀዘን ዓይነተኛ መፍትሔ ነው ስፋ ያለ አመለካከት ያለው ሰው በኀዘን ከመቆራመድ ይልቅ ለኀዘኑ መፍትሔ ይፈልጋል ብልኅ ሰው ከችግር ወይም ከመከራ ጋር ሲጋፈጥ ከመበሳጨትና ከማዘን ይልቅ ለገጠመው ችግርና መከራ መፍትሔ ለማግኘት ይጥራል መፍትሔ ሲያገኝ ስለሚደሰት የችግሩ ቋጠሮ ይፈታል መፍትሔ ካላገኘም በትዕግሥት ይጠባበቃል ትፅግሥተኛ ያልሆነ ሰው ቁጡ ለመሆኑ ምንም ጥርጥር የለውም ትፅግሥት ከሌለው ደግሞ ኀዘኑ አየጨመረ ይሄዳል ያለ ምንም ግልጽ ምክንያት በተቃዋሚ በሚከፈት ውጪያዊ ውጊያ የሚደርስ ኀዝን ተቃዋሚ በአንድ ሰው ውስጥ ችግር የሚፈጥር ነገር ሊተክል ወይም ሊፈጥር ይችላል ከዚህ ሌላ ወደ ኀዘን የማያደርሱ ርባና ቢስ ምክንያቶችን ለስውየው አግዝፎ ካሳየው በኋላ ጉዳዩን ቀላል አድርጎ ያቀርብለታል ከዚህ በኋላ ሰውየው ባገኘው ደረጃ መደሰቱን ሲመለክት ከዚህኛው የሚሻሉ የሚመስሉ ሌሎች ደረጃዎችን እያባበለ በማሳየት ወደ እርሱ ይስበዋል እነዚህን አዳዲስ ደረጃዎች ሲያገኝም በሌሎች አዳዲስ ደረጃዎች ወይም በመጀመሪያዎቹ ይስበዋል በመጨረሻም ተቃዋሚ ወይም ጠላት ይህን በማድረግ ሰውየውን ወዉደ ጥርጥርና አለመረጋጋት ይመራዋል በዚህም ኀዝን ውስጥ ይገባል ሰምሳሌ ጠላት ዲያብሎስ በምናኔ የሚኖር አንድ መነኩሴ ሲያገኝ የድል አክሊል የተዘጋጀው የአግዚአብሔርን መንግሥት በአገልግሎት ለሚገነቡት ቅዱሳን እንደ ሆነ አድርጎ ያባብለዋል መነኩሴው በአገልግሎት ላይ መሆኑን ሲገልጽለትም በብቸኝነት በተመስጦ ሕይወት በአርምሞ በማያቋርጥ ጸሎትና በአግዚአብሔር ሕልውና በመደሰት ሊያባብለው ይሞክራል በዚህ ጊዜ መነኩሴው በአንድ ጊዜ በአንድ ነገር ላይ ሊጸና ስለማይችል በኀዝን ይዋጣል ጥርጣሬ በስው ሕይወት ውስጥ የሚቆይ ከሆነ ነፍስን እየጎዳ ወደ ጭንቀትና ኀዘን ይመራታል አንድ ሰው የባልንጀራውን ታማኝነት ወይም የሚስቱን ታማኝነትና ንጽሕና ወይም የእግዚአብሔርን ጥበቃና አርዳታ ሊጠራጠር ይችላል ጥርጥር የሚቃጣው በእምነት ላይ ወይም አንድ ሰው እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ በመጓዙና ባለ መዓዙ ላይ ነውኹ ከዚህ በተጨማሪ አንድ ሰው ምንም በማያውቀው መንገድ በእርሱ ላይ ሴራ እንደ ተጠነሰሰ አድርጎ ይጠረጥራል በጥርጥር የተሞሉ አሳቦች ምንጭ ሕሊና ነው እነዚህ አሳቦች የሚታቀዱት ችግር ለመፍጠርና ሰውየውን የተሳሳተ ጠባይ ውስጥ ለመክተት ነው ይህ ደግሞ እንዲህ ካለው ጥርጥር ስለታምነት ጋር የተስማማ ይሆናል ለምሳሌ የሚስቱን ንጽሕና የሚጠራጠር ባል የቤቱን በሮችና መስኮቶች በላይዋ ላይ ከመቆሰፉም በላይ ስሰ አርስዋ ወሬ ይለቃቅማል ከዚህ በተጨማሪ የእርሷን ደብዳቤዎች ለማንበብ መሳቢያዎች ለመበርበርና ጥርጥሩን አስመልክቶ ማንኛ ውንም ዓይነት ጥያቄ ለመጠየቅ ራሱን ባለ መብት ያደርጋል ከዚህ ሌላ በሳቀች በተነጋገረች በተስበሰበችና በተንቀሳቀሰች ቁጥር ይገሥጻታል ይህን በማድረጉም ምንም ዓይነት ጥፋት የሌለባት ሚስቱን ከባድ ሥቃይ ውስጥ ይክታታል በዚህ ምክንያት የእርሱም ሆነ የአርሷ ሕይወት ወደ ሲኦልነት ይቀየራል እዚህ ላይ የንዘን ውጤቱ የከፋ ይሆናል በዚህ መሠረት ኀዘን የሚታወቅና ታላቅ ውጊያ ነው ከዚህ በመቀጠል ወደ አራተኛው የኀዘን ዓይነት እንሸጋገራለን ተገቢ ያልሆነ ኀዘን ወደ ኀዘን የሚመራ ጥርጥር በሽታ ወደ መሆን ያድጋል ኀዘን ደግሞ ወደ በሽታነት ሊለወጥ ይትላል ኀዘንን በማስመልከት አሳብ በሰው ላይ ጫና ሲፈጥር ሰውየው ደስታውን በማጣት ከመንፈስ ቅዱስ ውጪ ይሆናል የጎኅዘን አሳብ በታመመው ሰው ሕሊና ላይ ከተጣበቀ ቶሉ አይለቀውም ሲቀመጥ ወይም ሲራመድ ሲተኛ ወይም ሲነቃ የሚነቃው በመሰላቸት በጭንቀት በፍርዛት አሳዛኝ ሥዕላት በሕሊናው እንደተሣሉና ያለ ምንም መፍትሔና ተስፋ ነው እንደዚህ ዓይነቱ ኀዘን ከሰው ሕይወትና መንፈሳዊነት በተጨማሪ ነፍሱንና ሕሊናውን ያጠፋል ይህንንም ሲያደርግ መጥፋቱንና ተስፋ አለማግኘ ቱን አያሳመነው ነው ለምሳሌ አንድ ሰው መንፈስ ቅዱስን በመስደብ ኃጢአት ከሠራ ኃጢአቱ ሊሠረይለት እንደማይችል ያስባል ማቴ ይህን አሳብ ዲያብሎስ በተሳሳተ መንገድ ወደ ሕሊናው የሚያስወነጭፈው ዘላለማዊነቱን እንዳጣና እንደ መጽሐፍ ቅዱስ ቃል ለድኅነቱ ምንም መንገድ እንደማይኖረው በማሳየት ተስፋ በማስቆረጥ ሊጥለው ነው ከዚህ በተጨማሪ ዲያብሎስ በዚሁ ተመሳሳይ አሳብና ኀዘን ውስጥ እንዳለ ለዔሳው የተነገሩትን በዕንባ ተግቶ ምንም ቢፈልገወ ለንስሓ ስፍራ አላገኘምና ዕብ የሚሉትን ቃላት ያስታውሰዋል። ይህን መፍትሔ አገኛለሁ በሚል ሰበብ ይህ ሰው ወደ አንድ ሰው ዘንድ አዘውትሮ ይሄዳል በሄደ ቁጥር ከዚህ ከሚያጽናናው ሰው ጋር ለረዥም ሰዓታት ያለ ማቋረጥ ከማውራቱም በላይ ከእርሱ ርቆ እስኪሄድ ድረስ አጥብቆ ይከራከረዋል ይህ በራሱ መጽናናት የሚሰጠው ልቡን እንዲያጣ ስለሚያደርገው የባለ ችግር ውስጥ በመግባት እጅግ ያዝናል መፍትሔን አስመልክቶ ጤናማ ባልሆነ ኀዘን ውስጥ ያሉ ሁለት ዓይነት ሰዎች አሉ አነርሉም የመጀመሪያው ሰው መጽናናትንና ማንኛውንም ዓይነት መረዳት የማይቀበል ሰው ነው ኛ ሁለተኛው ሰው በራሱ አሳብ የሚደገፈው ነው እንዲህ ዓይነቱ ይቀና ሊረዳ ቢችልም ወደዚያው ተመልሶ ይገባል ቢሻለውም የበለጠ ለመታመም ረር አዜርርርርጭጭጭጌፍጭጭ በመሆኑም ራሱን የማጥፋት አሳብ በምናቡ ውስጥ ይገሰጣል ይህን ቢፈጽም ካለበት ህመምና ተስፋ መቁረጥ የሚገላጎል መስሎ ይታየዋል ከዚህ በኋላ ይህን አሳቡን ተግባራዊ ያደርጋል ወይም በዘሳለማዊነት ስሰሚያምን እንዲህ ያለው አሳብ የተሳሳተ መሆኑን ይረዳል ወይም ከሞት ኀዘንን ይመርጣል ወይም ደግሞ በራሱ አሳብ ለችግሮቹ ሁሉ መፍትሔ ለማግኘት በመሞከር በቁም ቅዥት ውስጥ ይኖራል ያም ሆነ ይህ ኀዘን በጤናው ሳይ ከባድ ተጽዕኖ ያመጣል የኀዘን አሳቦች ስለሚያጨናንቁት በነፍሱም ሆነ በሥጋው ፍጹም የዛለ ሰው ይሆናል በዚህ ዓይነት መንገድ በአንድ አሳብ ውስጥ ስለሚጠቃለል ከዚያ ለመውጣት በጣም ይቸገራል እንዲህ ያለው ነገር ራሱን በዙሪያው ያሉትን ሰዎች ሐኪሙንና የንስሓ አባቱን የሚያውክ በሸታ ይሆናል በዚህ ጊዜ የንስሓ አባቱ እርሱን ለማስተናገድ እጅግ ይቸገራሉ ታዲያ በዚህ ጊዜ መፍትሔው ምንድር ነው። አየጠበበ ይመጣል በዚህ ጊዜ ጤናማ ካልሆነው ክዚህ አሳብ ራስህን አላቀህ ለራስህ የበ ሊጠቅመኝ የማይችለውና ችግር የሚያመጣብኝ አሳብ ይበቃኛልሁ በለው ይህን ማድረግ ካልቻልህ ግን በራስህ ላይ ችግር የሚፈጥርብህን አሳብ መርሳት በሚያስችልህ በማንኛውም ዓይነት ሥራ ራስህን ጥመድደ በኀዘን ለሚጎዱ ሰዎች የማያቋርጥ ሥራ በጣም ጠቃሚ ነውእነርሱ ሥራቸውን ያለ ማቋረጥ ከሠሩ በኋላ ስለሚደከማቸው አእምሮአቸውን በሰላም አሳርፈው ይተኛ ሉ በዚህ ጊዜ ነርሾቻቸው ከአሳብ ጫና ይላቀቃሉ ዘዚህ በተጨማሪ ሥራ አንድን ሰው መሥራቱንና ኃላፊነትን ሲሸከም መቻሉን ያሳውቀዋል ይህ ደግሞ መጽናናትን ስለሚሰጠው የሥራውን ፍሬ በመመልከት እንዲደሰት ያደርገዋል በዚህ ሁሉ መካከል አሳብ ከእርሱ እየራቀ ይፄዳል ይሁን እንጂ አንዳንድ ሰዎች ነዓ ሆኖ ለማሰብ በሚል ሰበብ ሥራ መሥራትን ያቆማሉ እዚህ ላይ ሊታሰብ የሚገባው ነገር ጤናማ ያልሆነ አሳብ ለአንዳንድ ሰዎች ሊያስወግዱት የማይችሉት ደረጃ ድረስ ጥቅም ያለው መሆኑነው እነዚህ ሰዎች በማንኛውም ጊዜ ስለ ችግሮቻቸው በማሰብ በዚህ መጨረሻ በሌለው ሕበብ ውስጥ ሲሽከረከሩ ይፈልጋሉ እነዚህ ሰዎች ሥራ ለመሥራት ፈቃደኞች ከሆኑ ይህ ጤናሚ ምልክት ነው ለጥቂት ጊዜያት በሥራ ሰበብ ከአሳብ መላቀቃቸው ሰእነርሎጥሩ ምልክት ነው በግዳጅ የሚያደርጉት ቢሆኑም እንኳ ሥራ ለመሥራት ፈቃደኞች መሆናቸው መልካም ነው በደስታ ለመሥራት ፈቃደኞች ብኔ ማለት በዚሀ ደስተኞች ሆነዋል ማሰት ስለሚሆን ራሳቸውን ያሻሽላሉ አንዳንድ ጊዜ አካላዊ ብቃቱ ሳይኖር ነርሾቻችን ተነቃቅተዋል በሚል ሰበብ ብቻ ሥራ ሥሩ ሲባሉ ፈቃደኞች አይሆኑም እንደዚህ ያለው ይቅርታ ለጥቂቶች እውነት ቢሆንም በሌሎች ዘንድ ሐሰት ሊሆን ይችላል ለምሳሌ አንድ ሰው ሥራ በተሰጠው ጊዜ ሁሉ ድንገተኛ አካላዊ ድካም ሊሰማው ይችላል ይህ ደግሞ ሥራ ላለመሥራት የሚያሳየው ውስጣዊ ምኞቱን ነው በዚህ መሠረት አንድ ሰው ሥራ ለመሥራት ፈቃደኛ መሆን ያለበት በአቅሙ ልክ ሲሆን ነው ከዚህ በተጨማሪ በአቅሙ ልክ መሥራት ያለበት ለመሥራት ያለው ፍላጎት ኀዘኑ ከደረሰበት ሰው ጋር ሊመጣጠን ሲችል ነው ከዚህ ሌላ ይበልጥ የሚስማማውን የሥራ ዓይነት ለመምረጥ ዕድሉ እንዲኖረው ማድረጉ የሚሻል ይሆናል እንዲህ ዓይነቱ ሰው የጉልበት ሥራ ለመሥራት ካልቻለ ሌሎች ሊሳተፍባቸው የሚችላቸው ተግባራት ሊኖሩት ይችላሉ ከእነዚህም መካከል የተለያዩ ጨዋታዎች መዝናኛዎች ወይም ሕሊናን ወጥረው የሚይዙ ንባባት ይገኘብታል የመድኃኒትና የአካል ህክምና አንድ የታመመ ስው ሲደናገጥ ወይም ማንኛውንም ዓይነት መረዳት ለመቀበል ስነ ልቦናዊ ዝግጅት ሲጎድለው ወይም ተከራካሪ ሲሆን ወይም በገዛ አመለካከቱ ላይ ግትርነት ሲያሳይ እርሱን በመድኃኒት ማከም ተቀባይነት ያለው ነገር ነው በዚህ ጊዜ ለሰውየው መድኃኒቶች የሚሰጡት እንዲረጋጋና እንዲፍታታ ከመሆኑም በላይ ሥነ ልቦናዊ ሕክምና እንዲያገኝ ነው የታመመውን ሰው አብዝተው የሚያሰላቹት በነርሾኮቹ ሳይ ጫፍ የሚፈጥሩትና ሊቋቋመው የማይችለውን ጡጫ በውስጡ የሚሰነዘሩበት ጥቂት አሳቦች ሊኖሩ ይችላሉ አብዝቶ ማስብ እንቅልፉን ከእርሱ ስለሚያርቅበትም የሚረጋጋበትንና ሰላሙን የሚያገኘበትን ዕረፍት ገንዘቡ ለማድረግ ይጓዓል ይቸኩላልም በዚህ ጊዜ በከዱባዱዓፎሎ። ይላል ይህ የሚረዳው ኀዘንን እንዲያስወግድ ብቻ ሳይሆን የምስጋና ሕይወትንም እንዲመራ ነው የምስጋና ሕይወት እንደ ጥበቃና መፍትሔ የምስጋና ሕይወትን ለመምራት የተለማመደ ሰው በጭራሽ አያዝንም ቅዱስ ጳውሎስ እንዲህ ይለናል ከለ ሁሉ አመስግነሪ ሁፌ አስክ ሠልጊዜ ደስ ይበላችሁ በሁሉ አመስግኑ ኛ ተሰ እና ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ማንኛውም ጸሎት በምስጋና ጸሎት እ ንዲጀ ያደረገችው እንድንጸልየው ብቻ ሳይሆን በምስጋና ሕይወት ውስጥ እንድንኖርም ጭምር ነው እግዚአብሔርን የምናመሰግነው ስለ ሁሉም ለሁሉምና በሁሉም ተን ወ መያው በጣም የምንወደው አንድ ሰው ቢሞት እንኳ ው ጋና በማቅረብ ጸሎታችንን የምንጀምረው ነው ምስጋና የምናቀርብ ከሆነ ጸሎቱን ሳይኖሩበት እንዲሁ በአንደበታቸው የሚያነበንቡት ሰዎ እንዳሉ እርግጥ ነው አንተ ግን የምስጋና ሕይወት ለመምራት ፈን አስለምድ በማንኛውም አጋጣሚ የሆነ ችግር ቢያጋጥምህ እንኳ ለእግዚአብሔር ምስጋና በማቅረብ ለራስህ እንዲህ በል «እኔ ባለውቀውም ከዚህ ችግር በስተጀርባ አንድ በጎ ነገር አለ ማንኛውም ዓይነት መጥፎ ነገር ቢኖርም እንኳ አንተ ቸርና ሰውን የምትወድ አምላክ ስለ ሆንህ ለበጎ አድርገህ ትቀይረዋለህ በምስጋና ሕይወት የሚመራ ሰው በእግዚአብሔር ቸርነት በጎነት ፍቅርና ጥበብ የሚያምን እውነተኛ አማኝ ለመሆኑ ምንም ጥርጥር የለውም እንደዚህ ዓይነቱ አማኝ አመስጋኝነቱን ሲያጣና ለመለኮታዊው ፈቃድ ለመገዛት ሲያቅተው በኀቨሸን ስለሚወድቅ እምነቱ ከፉኛ ይናጋል በሌላ በኩል ስለ ማንኛ ውም ነገር ምስጋና የሚያቀርብ ሰው ከኀዘን ወሰን በላይ ነው ከዚህ በተጨማሪ የደስታ ሕይወትን ጨምሮ ይጎናጸፋል ደስታ እንደ ጥበቃና መፍትሔ በጌታ የሚደስት ሰው በሚኖርበት ዘመኑ ሙሉ ሕይወቱ በኀዘን አይጠቃም እርሱ እግዚአብሔርን ስላገኘ ይደስታል ከእርሱ ሌላ ምንም አይፈልግም እርሱ ከእግዚአብሔር ጋር ስለሆነ ስለ ምንም ነገር አያዝንም በደስታ ሕይወት ውስጥ መኖርን የተለማመዴ ሰው ከኀዘንና ከምክንያቶቹ ማምለጥ ይችላል ከችግር ጋር በተጋፈጠ ቁጥር ስለ እርሱ ብዙ አያስብም ወደ ጥልቅ ሕማሙም ዘልቆ አይገባምኑ ይልቁንም ደስታው አንዳይታወክበት ኀዘንን ከእርሱ ላይ አሽቀንጥሮ ይጥላል ዲያብሎስ ደስታውን ከእርሱ በመውሰድ በተስፋ መቁረጥ ውስጥ ሲጥለው ሲፈልግ የሚቃጣው ኀዘንን እንደ ሆነ ይገነዘባል በዚህ ጊዜ እጁን ለዲያብሎስ ከመስጠት ይልቅ ኢየሱስ ክርስቶስ ለሐዋርያቱ የተናገረውን ቃል ያስታውሳል » ደስታችሁንም የሚወስድባችሁ የለም ዮሐ ስለሆነም የደስታን ሕይወት በመኖር ኀዘንን የሚጠራብህን ጤናማ ያልሆነ ቅድስና ከአንተ አርቅ ለደስታ የሚጠሩህን ጥቅሶች በቃልህ በማጥናት ችግር ባጋጠመህና በኀዘን በተጠቃህ ቁጥር አስታውሰህ አዚማቸው አንተ ከደስታ ጋር ስትሆን ለሌሎች የጤናማ ቅድስና ምሳሌ ከመሆንህም በላይ የደስታ ፍሬ በልብህ ውስጥ ይጎመራል በዚህ ጊዜ ለዎች አንተን ደስተኛ ወደ አደረገህ ዛይማኖት ይሳባሉ ከዚህ በተቃራኒ ሌሎች ሰዎች ከዚሁ ጋር ተመሳሳይ የሆነ ኅዘን ሲደርስባቸው ኀዘንን በመፍራት የሰዎችን ሕይወት ጤናማ ወዳልሆነ መንገድ ይመራሉ «ደስታ» ብለን ስንናገር የምንናገረው ስለ ዓለማዊው ደስታ ሳይሆን ጥልቅና እውነት ስለ ሆነው ስለ እግዚአብሔር ደስታ ነው ይህ ደስታ ውስጣዊ ስላምንና እምነትን የሚያጎናጽፍ ነው በመሆኑም በፊቱ ላይ የሚነበበው ሐሴት ደስተኛ ሕይወትን በመምራት የሚኖር ሰው መሆኑን በስው ሁሉ ፊት ይመሰክራል ደስተኛ ሰው መከራዎች ቢኖሩበትም እንኳ ሁልጊዜ በደስተኛ ገጽታው ሴሎችን ያጽናናል እርሱ በችግር ቢከበብም ችግሩን ከልቡ ውስጥ ፈጥኖ ያ ወጣዋል እንጂ ጠልቆ እንዲቀመጥ አይፈቅድሰትም አርሱ ከተወሳሰቡ ነገሮች የራቀ ስለ ሆነ ችግሮችን የሚመለከተው አቅልሎ ነው። ይቅርታ ሊያገኝ የማይችለው ኃጢአት ንስሓ ያልተገባበ ኃጠአት ብቻ ነው መንፈስ ቅዱስን መስደብ ማለት የመንፈስ ቅዱስን አሠራር በሕይወት ዘመን ሙሉ በልብ ውስጥ መቃወም ማለት ነው በመሆኑም ትል የሚገኘው በመንፈስ ቅዱስ አሠራር ውስጥ ስለሆነ ንስሓ ልትገባ አትችልም ማለት ነው አለመግባት ማለት ደግሞ ይቅርታ ማግኘት አለመቻል ማሰለት ነው ከብዙ ጓመታት በኋላ ንስሓ ብትገባም የቀደመ ተቃውሞህ እስከ ሕይወትህ ፍጻሜ ድረስ አብረውህ ሊጓዙ ስለማይችሉ ስድብ ተብለው ኣይቆጠሩብህም ሰዎችን ከሚያውኳቸው ጥቅሶች መካከል ስለ ዔሳው የተነገረው ኙቅስ ሌላው ምሳሌያችን ነው ጥቅሱ እንዲህ ይሳል በእንባ ተግቶ ምንም ቢፈልገው ለንስሓ ስፍራ አላገኘምና ዕብ ህ የተጠቀሰው ለኃጢአት ሳይሆን ዔሳው ክርስቶስ ከበኩር ልጅ እንደሚመጣ እያወቀ ብኩርናውን ስለ ሸጠ ነው ይህ በመሆኑም ክርስቶስ በአንድ ጊዜ ከያዕቆብም ሆነ ከዔሳው ልጆች ሊወለድ ስለማይችል የዔሳውን ብ ከወሰደው ከያዕቆብ ልጆች ተወልዲል ዔሳው ንስሓ የገባበት ምክንያት ይህ ቢሆንም ንስሓ የገባው በንስሓው ሊጠቀም የሚችልበት ጊዜ ካመለጠው በኋላ ስለ ነበር ነው ሱስ የተቀሩት ሌሎች ንስሓዎች ይቅርታ እንዳላቸው ለማመልከት ኢየ ክርስቶስ ር ወደ እኔ የሚመጣውንም ወደ ውጭ አላወጣውም ዮሐ በማለት ተናግሯል ስለሆነም በማንኛውም ጊዜ ንስሓ ለመግባ ወ እርሉ ብትቀርብ እርሱ ወደ ውጭ እንደማያወጣህ በመለኮታዊ ቃል ኪዳ አረጋግጦልፃል ች ንዶች ከሚወድቁባቸውና ወደ ኅዘን ከሚመሯቸው ስህተቶ መካከል ዓ በእግዚአብሔር ፍቅር ላይ ከማተኮር ይልቅ በኃጢአት ሳላይ የማተኮራቸው ነገር ነው ይህን በማስመልከት እግዚአብሔር እንዲህ ይላል ኃጢአታችሁ እንደ አለላ ብትሆን እንደ አመዳይ ትሆናለች » ኢሳ ት ህን አስመልክተው አንድ አባት ሲናገሩ በሰዎች ዝንድ ያለው ኃጢአ ሁሉ ከእዚአብሔር ቸርነትና ምሕረት ጋር ሲነጻጸር በውቅያኖስ ውስጥ አር ተጣለ ፍ ነጣቂ ጭቃ ይቆጠራል ብለዋል በዚህ መሠረት ቀሳውስት መላክ ስባክያን አንድን ሰው በተስፋ መቁረጥ አፋፍ ላይ ቆሞ ቢያገኙት ስለ ባራ ፋ አስከፊነት በመግለጽ ጫና ከሚጥሉበት ይልቅ ቸር ሰውን ወዳጅ ር ይቅርታውን ለኃጢአተኞች ስለ ገለጠው እግዚአብሔር ቢነግሩት ነፍሱን ሊያድኗት ይችላሉ ሊገኝ ስለማይቻል ብቃት ማውራት ሌላው ወደ ኀዘን የሚመራ መንገድ ነው ሰዎች ስለ ብቃት ደረጃ ከመናገር ይልቅ ዋጋ አይኖረውም የተባለውን አነስተኛ ነገር ስለሚቀበለው እግዚአብሔር ሊያወሩ ይገባቸዋል አምላካችን እግዚአብሔር የሚያወድሰው አንድ ብርጭቆ ቀዝቃዛ ውኃ የሚያጠጣውን ሰው የስሎሞንን ጥበብ ለማየት ከደቡብ የመጣቸውን ንግሥትና ሁለት ሳንቲም በሙዳይ ምጽዋቱ ውስጥ የጣለችውን መበለት ነው አንዳንዶች የቅዱሳንን ዕንባ አስመስለው ለማንባት ሲሞክሩ ካልተሳካላቸው ኀዘን ውስጥ ይወድቃሉ የቅዱሳን ዕንባ የንስሓና የፍቅር ዕንባ ቢሆንም እነርሱ ደስታቸውን በሰዎች ሁሉ ፊት እንደሚገልጡ ማወቅ አለብን ለዚህ ሎሌ የሚሆነንም የቅዱስ አባ እንጦንስ የአባ መቃርስና የአባ ሴራኢዮን ይወት ነው ማጠቃለያ ሰዎች ሁሉ ከመንፈሳዊ ሕይወታቸው ውስጥ ብኩንነትን ያስወግዱ ዘንድ ትኩረታቸውን ወደሚክተሰው እውነታ እንስባለን የአሁኑ ዓለም ከችግር የተላቀቀ አይደለም ስለሆነም እውነተኞችና ሁሉን ዓይነት መከራ ቢገጥመን ሐሴት ለማድረግ ራሳችንን ያስለመድን እንሁን እያንዳንዱ ችግር መፍትሔ ስላለው የችግሮቻችንን መጠን አናጉላው ወይም ለችግሮቻችን መፍትሔ የማግኘቱን ነገር አስቸጋሪ ኣድርገን አናሳድገው አንድ ሰው በገዘን ከወደቀ ምክንያቱ ምንም ይሁን ምን ከዚህ ውድቀት ውስጥ መውጣት አለበት ለኀዘን ተላልፎ መሰጠት ሰውን ያስጨንቀዋል ያሳምመዋል ለመንፈሳዊ ሕይወቱም እንቅፋት ይሆንበታል ይህ ደግሞ ከአካባቢው ማኅበረሰብ ጋር ባለው ግንኙነት ውስጥ ደንቃራ ያስቀምጣል ለኀዘን መጋለጥ ችግርና በሽታን ስለሚያስከትል በሰው ውስጥ ሊቆይ አይገባውም ምዕራፍ አሥራ ሦስት የውዳሴና የክብር ፍቅር እንዲጦደሱ የማይፈልጉ ሰዎች እንዲ ኗሱ የሚፈልጉ ሰዎች ውዳሴን ከመውደድ የሚመጡ ክፉ ነገሮች ውዳሴና ክብር መውደድን ማስወገድ የሚቻልባቸው መፍትሔዎች የዓለማዊ ክብር ከንቱነት ማንኛውም ውዳሴ ጊዜያዊ ነው ራስን ማድነቅን ማስወገድ ፉፋ ኃጢአቶችህን አስታውስ ዱ ከፍ ያሉ ደረጃዎችን አስታውስ ፉ በአንተ ውስጥ የሚሠራውን ጸጋ እግዚአብሔር አስታውስ የሌሎችን ተግሣጽ ታገሥ ጹ የሰውን ቅድስና መደበቅ የበላይ ከመሆን ፍቅር ሽሽ ቀደም ሲል ስለ ውጪያዊ ገጽታ ፍቅር ተነጋግረናል እንዲህ ያለው ፍቅር የከንቱ ክብር ፍቅር ሲሆን በውስጡም የውዳሴና የክብር ፍቅር አለ በዚህኛው ምዕራፍ ውስጥ ትኩረታችሁን ወደ አንድ ጠቃሚ አውነት ለመሳብ እንሞክራለን ውዳሴ አንድ ነገር ሲሆን ውዳሴን መውደድ ደግሞ ሴላ ነገር ነው አንድ ሰው ኃጢአት ስለማይሠራ ሊወደስ ይችላል ይህን ውዳሴ መውደድ ሲጀምር ግን በስህተት ይወድቃል ታላላቅ ሰዎች የተከበሩ ሰዎችና በስጦታ የታደሉ ሰዎች በሕይወት ዘመናቸው ሙሉ እንደሚወደሱ ምንም ጥርጥር የለውም ነቢያት ሐዋርያትና አባቶች ውዳሴ ቢቀርብሳቸውም ይህን በመስማት አልወደቁም ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ስለ እርሱና ስለ ወንድሞቹ አገልግሎት ሲናገር ፌ ብክብርና በውርደትበክፉ ወሬና በመልካም ወሬ ራሳችንን እናማጥናለን ብሏል ኛ ቆሮ በዚህ መሠረት እነርሱ ቢከበሩና ስለ እነርሱ መልካም ቢነገርላቸውም አልወደቁም ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በተደጋጋሚ ውዳሴ ቀርቦለታል ይሁን እንጂ ሰዎች በሚናገራቸው ቃላትና በትምህርቱ ይደነቁ ስለ ነበር እንዲህ ያለ ነገር ሰምተን አናውቅም ቢሉም ጌታ ይህን ከምንም በመቁጠር ሕኔ ግን ከሰው ክብርን አልቀበልም ዮሐ ይላቸው ነበር እንዲወደሱ የማይፈልጉ ሰዎች ኛ የመጀመሪያው ስው ውዳሴን የሚሰማው ምንም እንዳልሰማ በመቁጠር ነው። ይሁን እንጂ ግቡን ማንም ያስቆጥረው ማን ግቡ እስከሚቆጠር ድረስ አንደኛው ተጫዋች ለሌላኛው ተጫዋች ሌላኛው ደግሞ ለሌላኛው እያሉ ኳሷን ቢቀባበሉ ውጤታማ ይሆናሉ ይህ ደግሞ ከውዳሴ በተቃራኒው ራስን እንደ መካድ ይቀጠራል በሌላ በኩል የሌሎችን ድርሻ በመዘንጋት ትኩረቱን ሁሉ ሙሉ ለሙሉ ወደ ራሱ የሚያደርግ ሰው የእግዚአብሔርን እርዳታና በውስጡ ያለውን የጸጋ ሥራ ይረሳል እንዲህ ዓይነቱ ስው ምንም ዓይነት መልካም ሥራ ቢሠራም ሁሉንም ነገር እርሱ እንደተወጣው አድርጎ ያስባል እንጂ የእግዚአብሔርን ስም አይጠራም መጥምቁ ዮሐንስ ግን ጌታን ሊገልጥ ስለ ወደደ ራሱን ሸሸሽጓል መዝሙረ ዳዊት የሚነግረንም ይህንኑ ነው «ለእኛ አይደለምአቤቱ ለእኛ አይደለምነገር ግን ለስምህስለ ምሕረትህ ስለ እውነትህም ምስጋናን ከጥ መዝ እኛ የምንሠራው ማንኛውም ዓይነት የጽድቅ ሥራ የሚከናወነው በአኛ ብርታት ብቻ ሳይሆን በመለኮታዊው ኃይል እርዳታ ነው መጽሐፍ ቅዱስ ይህንን አስመልክቶ ሲናገር እንዲህ ይላል «አግዚአብሔር ቤትን ካልሠራ ሠራተኞች በከንቱ ይደክማሉ እግዚአብሔር ከተማን ካልጠበቀ ጠባቂ በክንቱ ይተጋል» መዝ የማንኛውም ሥራ ስኬታማነት የሚለካው በሚሠራው ሰው አይደለም ሰውየው ሥራውን እንዲያከናውን ከሚያግዙት ውጪያዊ ሁኔታዎች ሌላ ሁኔታዎች የተቃኑ እንዲሆኑ የፈቀደውና ሰእርዳታ እጁ የተዘረጋው እግዚአብሔር እንዳለ መዘንጋት አያስፈልግም ስድስተኛው ዓይነት ይኹኛው ዓይነት ስው ከሁሉም የከፋው ነው ይህ ሰው የቀደሙትን ሁሉ ከማጠቃለሉ በተጨማሪ ውዳሴን ከመውደዱ የተነሣ አርሱ ብቻ እንዲወደስ የሚፈልግ ነው እንዲህ ዓይነቱ ሰው ሌላ ሰው ከተወደሰ በጣም ይናደዳል ውዳሴውን የሚያቀርበውንም ሆነ ውዳሴውን የሚቀበለውን ሰው ይጠላቸዋል የተወደሰውን ሰው ክመጥላቱ ሌላ በአርሱ ይቀናል ስለሆነም በእርሱ ላይ እንክን ይፈልጋል ይቃወመዋልም እነዚህን በስድስት የተከፈሉ ውዳሴ ፈላጊ ሰዎች ባጭሩ ከተመለከትን ወደሚቀጥለው ነጥብ እንሸጋገራለን ውዳሴን ከመውደድ የሚመጡ ክፉ ነገሮች አነዚህ ክፉ ነገሮች ብዙ ቢሆኑም እኛ ግን አሥራ አራት ያህሉን በመቀጠል እንጠቅሳለን ግብዝነት ውዳሴን የሚወድ ሰው መልካም ሥራውን የሚፈጽመው በሰዎች እንዲታይ ስለሆነ ግብዝ ይሆናል እርሱ መልካም የሚያደርገው መልካም ስለ ማድረግ ብሎ አይደለም መልካም የሆነውን የሚወደውም ስለ መልካምነቱ አይደለም ለታይታ እንጂ። ማንኛውም ውዳሴ ጊዜያዊ ነው ዛሬ ያወደሰህ ሰው ነገ ላያወድስህ ይችላል ነገ ያላወደሰህ ደግሞ ከነገ ወዲያ ስለ አንተ ክፉ ሊያወራ ይትላልፅ የሰዎች ውዳሴ የሰከነ ካለመሆኑም በላይ ውዳሴው ውሸት ሊሆን ይችላል አውነት ቢሆንም እንኳ የሚያወድሱት አንድ ሊለወጥ የሚችል ሁኔታን ነው አንዳንድ ሰዎች በአንተ ፊት መልካም የሆነውን ቢያወሩልህም ከበስተጀርባህ የሚያወሩት የአንተን ክፉ ነው አንተ ወቀሳቸውን ባትስማም ሌሎች ይስመሙታል አንተን ስላለህ ደረጃ ክብርና ሥልጣን የሚያከብሩህ ሰዎች የሚያከብሩት ሥልጣንህን እንጂ አንተን አይደለም ይህን ሥልጣን በፈቃድህ ወይም ተገደህ ብትለቀው አስቀድመው ያከብሩህ የነበሩት ሰዎች አያከብሩሀም ሌሎቹ ስዎች ደግሞ ከመጠን ባለፈ ሁኔታ ሲያወድስህና በከፍተኛ ደረጃ ሲያከብሩህ ቢቆዩም ይህ ውዳሴያቸው ዘለቄታ ላይኖሪው ይችላል እነዚህ ስዎች በሌሎች ሴራ ሊለወጡ ይችላሉ አንዳንድ ስዎች ባገኘኸው ነገር ሊቀነ ይችላሉ በሆነ ምክንያት ጠላቶች ሊሆኑህ ስሰሚችሉ የሌሎችን ፊት ወደ አንተ ሊመልሱ የሚችሉ ሐሜቶች በአንተ ላይ ያስወራሉ ብዛት ያላቸው ውሽቶችና የተዛቡ ወሬዎች በሕዝቡ መካከል በስፋት ሊናፈሱ ይችላሉ በዚህ ጊዜ ሌሎች ዝቅ አድርገው እንደሚያከብሩህና ይሄ ነው በማይባል ሁኔታ እንደሚመለከቱህ ታውቃለህ ርጡወሑሑፍሑ ከሁሉ በኋላ አስቀድመው በማይገባ መንገድ ያከበሩህ ሰዎች አሁን ደግሞ በማይገባ መንገድ እንዲያቃልሉህ ትገደዳለህ ስለዚህ ዋናው ጉዳይህ እግዚአብሔርን በማስደሰት ሰማያዊውን ዋጋ ለማግኘት ይሁን ትኩረትህ ሰዎች በሚሰጡህ የተሳሳተ ወይም ጊዜያዊ ክብር ላይ አይሁን ራስን ማድነቅ ማስወገድ ሰውን የሚዋጋው እጅግ በጣም አደገኛ ውዳሴ ራስን ማድነቅ ነው ይህን አስመልክቶ መጽሐፍ ቅዱስ «በራስህ አስተያየት ጠቢብ አትሁን ምሳ ይላል ከዚህ በተጨማሪ እንዲህ ይላል «ባለጠጋ ሰው ለራሱ ጠቢብ የሆነ ይመስለዋል ምሳ ሰው በራሱ አስተያየት ፊት ጣቢብ መሆኑ ነው የተሳሳተ ከሆነ ራስን በሰው ፊት ማጽደቅ ደግሞ ይበልጥ «ኢዮብም ራሉን ጻድቅ አድርጎ ነበርና » ኢዮ እንዲህ ዓይነቱ ኩራት የራሱ የሆኑ ጉዳቶችና ከውስጡ የሚወጡ የበዙ ከንቱ ውጤቶች አሉት ከትፅቢትና ክከንቱ ክብር ሌላ ሌሎች ብዙ ጉዳቶች አሉት ሰምሳሌ በራስህ ዐይን ፊት ጠቢብ የምትሆን ከሆነ የሌሎችን ጥበብ ስለምትንቅ ከእነርሱ ጋር የምትነጋገረው በመጀነን ይሆናልፅ እንዲህ ባለ መንፈስ ውስጥ ከሆንህ ምንም ዓይነት ሂስ ወይም ምክር ልትቀበል አትችልም ከሚቃወሙህ ጋር ሁሉ ትጋጫለህ ታጠቃቸዋለህም የአስተሳስብ ውል ስለሚጠፋብህም አንተን በመቃጠም የተሰነዘሩ አስተያየቶች ሁሉ አንተን ለማጥቃት የተሰነዘሩ አድርገህ ትወስዳቸዋሰህ በራስህ ዐይን ፊት ጠቢብ የምትሆን ከሆነ ከላይ የሚመጣውን ጥበብም ሆነ ከሌሎች ሰዎች የሚገኘውን ጥበብ አትፈልግም በመሆኑም በራስ ወደ መደሰት ደረጃ ስለምትሸጋገር ፅድገትህ አዚህ ላይ ያቆማል ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህን አስመልክቶ ለአባቱ የተናገራቸው ቃላት ምንኛ ድንቅ ናቸው። ሰ አንድ ሰው ለተሰደበበት ስድብ ምላሽ የሚስጠው ከተሰደበበት ስድብ ጋር የሚመሳስል ስድብ ወይም ከዚያ በሚከፋ ስድብ በማቅረብ ነው ሰውየው ለውዳሴ ስላለው ፍቅር ሲል ራሱ በመበቀል «ክፉውን አትቃወሙ ማቴ ሌ ባና ናማ ዓ የሚለውን የእግዚአብሔር ትእዛዝ ይጥሳል ከዚህ በተጨማሪ «ተወዳጆች ሆይ ለራሳችሁ አትበቀሉ ሮሜ የሚለውንም ቃል ይረሳል እንዲህ ዓይነቱ ስው «ፍቅር ብቻዬን ይድላኝ አይልም ሁሉንም ይታገሣል በኛ ቆሮ ጋእናጋ የሚሉትን ቃላት በመዘንጋት ከትክክለኛው መንገድ ወጥቶ ይዳክራል ሐ አንድ ሰው ለስድብ የሚሰጠው ምላሽ ሴሎችን በማማረርና በማዋረድ ሲሆን በዚህም ሰዎች እርሱ እንደ ተገፋ አድርገው እንዲያስቡና ሊበቀሉት እንደሚፈልጉት አድርጎ ለማሳየት ይሞክራል በቪህ ዓይነት መንገድ እርሱ ብቀላውን ከመውሰዱም በላይ በሴሎች የኃጢአት ዓይነቶች ይወድቃል ሴላው ነጥብ አንድ ሰው ሁልጊዜ እንደ ተገፋ አድርጎ የሚያስብ ከሆነ ራሱን ሊያስተካክል አይችልም ምክንያቱም ሁልጊዜ የሚፈርደው ለራሱ ስለሆነ ነው መ ለስድብ በልቡ ምላሽ ሊስጥ ይችላል የሰደበውን ሰው የሚመለከተው እንደ ጠላት ሲሆን የሚያስተናግደውም በዚህ ዓይነት መልኩ ነው በመሆኑም ከእርሱ ጋር ይሟገታልከእርሱ ጋር ያለውን ግንኙነትም በዚሁ ያቋርጣል እርሱ ስድብ ነው ብሎ ለተቀበለው ቃል ይህ እንደ አንድ በጎ ነገር የሚቀርብ ምላሽ ነው ይህ ሁሉ የሚመጣው ለክብር በሚሰጥ ፍቅር ነው በተቃራኒው ለምድራዊ ክብር የማይጨነቁ ስዎች ለዚህ ሁሉ ካለመጨነቃቸውም በላይ ይህን በጎ አድርገው አይቀበሉትም ትሑት ሰው እያንዳንዱን ተግሣጽ እንደ ስድብ አይቆጥርምሱ ይልቁኑም ራሉን ስለሚገልጥለትና መፍትሔ የሚያስፈልገው እንከኑን አጉልቶ ስለሚያሳየው በዚህ የገሠፁትን ሰዎች ያመሰግናል ስለሆነም ሂስ የሚሰነዝሩለትን የሚገሥጹትና በጠባዩ ውስጥ ያሉትን እንከኖች የሚገልጡሰትን ሰዎች በጠላትነት ጎራ ውስጥ አይፈርጃቸውም ይልቁንም በሙሉ ፍቅርና ትሕትና ውስጥ ሆኖ እነዚህ እንከኖች እንዳሉበትና እንደሌሉበት ለማወቅ ራሱን በሚገባ ይመረምራል በዚህ ዓይነት ሁኔታ በተግሣፅ እንከኖቹን እንዲያውቅና ድኅነትን እንዲያገኝ የመራው ሰው በእርግጥም እርሱን ረድቶታል ቅዱስ ዮሐንስ አፈ ወርቅ ይህን አስመልክቶ ሲናገር የአንተ ባልንጀራ ጉድለትህን የሚነግርህ ስው ነው ብሏል የሰውን ቅድስና መደበቅ ውዳሴን የማይፈልግ ሰው ሰዎች እንዲያወድሱት ስለማይፈልግ የቅድስና ሥራዎቹን ከሰዎች ፊት ይሸሸጋል እርሱ መልካም የሆነውን ሁሉ በተገኘው ዘዴና በቀና አመለካከት እንደ ጌታ ትእዛዝ የሚፈጽመው በምሥጢር ነው በእርግጥ መልካም የሆነውን የምትሠራው ስለ እግዚአብሔር እንጂ ስለ ሰዎች ካልሆነ ሰዎች ይህን ሥራህን ቢያዩትም ባያዩትም አንተን የሚያስጨንቅህ ምንድር ነው። » ምንም እንኳ ምሳሌ ለመሆን ዓላማችንን ምሳሌ ማድረግ ቢኖርብንም ይህንንም ያለ የእግዚአብሔር ፈቃድ ማድረግ አንችልም ምሳሌ ለመሆን ራሱን የሚያነጣጥር ሰው በኩራትና በግብዝነት ይወድቃል በሰዎች ፊት የሚቆመውም በተሳሳተ መልክ ነው እርሱ ስህተቶቹን በመደበቅ ጽድቁን የሚገልጥ ሰው ነው ምሳሌ ከመሆን የሚሸሸው ትሑት ሰው ግን ለሰዎች የሚገልጠው እንከኖቹንና ደካማ ጎኖቹን ነው ቅዱስ ቢሾይ የሚከተለው መንፈሳዊ መንገድ በሌሎች ሰዎች ከታወቀበት እርሉን በመተው ሌላ በሰዎች ዘንድ የማይታወቅ መንፈሳዊ አካፄድ ይጀምር ነበር ይህን ማለት ግን የምትከተለውን መልካም አካሄድ መተው አለብህ ለማለት አይደለም ይህ በእርግጥ ጉዳት ሊያመጣብህ ይችላል ከዚህ ይልቅ መንፈሳዊ መሻሻልን በሚያመጣልህና በምትከተለው መልካም አካሄድ ላይ በጽናት ቆይ ይህን የምታደርገው ግን በሰዎች ለመታየት ብለህ መሆን የለበትም ቅድስናህን ስትደብቅም በጥበብ አድርገው የበላይ ከመሆን ፍቅር ሽሽሸ እግዚአብሔር አምላክ በመላእክት መካከል ያለውን የሥልጣን ደረጃ ስላስቀመጠ ከፍተኛ ሥልጣን በራሱ ኃጢአት አይደለም ሰው አለቃ ሆኖ ከፍተኛ ሥልጣን ቢኖረውም ልበ ትሑትና የዋህ ሊሆን ይችላል ጥፋቱ ያለው ሥልጣኑ ላይ ሳይሆን ለሥልጣኑ ያለው ፍቅር ላይ ነው ከፍተኛ ሥልጣን የሚናፍቅ ሰው የሚፈልገው የራሱን ክብር ነውፅ ድጋፍ እንዲሆነው የሚፈልገውም የዓለሙን ፍቅር እንጂ መንፈሳዊውን ሕይወት አይደለም እንዲህ ፎጮ ከ ዱባ ፈርቲ ዓይነቱ ሰው ከፍተኛ ሥልጣን ካገኘ ልቡ ስለሚታበይ ይጠፋል ስለ ራሱ የሚያስበው ከፍተኛ ጥቅም እንዳለው አድርጎ ስለሆነ ሰዎችም እንደዚህ እንዲያስቡት ይፈልጋል መሪ ሰመሆን የሚናፍቅ ሰው በቁም ቅት ውስጥ ይወድቃል እርሱ በውስጡ የሚያልመውና የሚቆጥረው እገሌን እንደሆነ አድርጎ ስለሆነ ሰዎች በውዳሴ በሙገሳና በክብር እንዲቀበሉት ይመኛል ማንም ሊያደርጋቸው የማይችለውን ታላቅ ሥራ እርሱ እንደሚያደርግም ያልማል ይህን የሚያደርገው ግን ይህን ሥልጣን ካገኘ ነው እነዚህ ሁሉ ቅዥቶች የሚመጡት ማንም ሊያከናውናቸው የማይችላቸውን ነገሮች እርሱ እንደሚችላቸው አድርጎ የሚያሳየው ክንቱ ክብር ነው እግዚአብሔር ለዚህ ሰው የተወስኑ ኃሳፊነቶችን ሊሰጠው ቢችልም ሊሸከማቸው ስለማይችል ይወድቃል ምክንያቱም ሕሊናው የሚያልመው ሊያደርገው ከሚችለው በላይ እንደሚያደርግ አድርጎ ስለሚያሳየው ነው ለዚህ ምሳሌ የሚሆነን በከንቱ ክብር በመወጋት ላይ ያለ አንድ መነኩሴን የጎበኘ የአንድ አረጋዊ አባት ታሪክ ነው ይህ አባት ይህንን መነኩሴ በጎበኝው ጊዜ ስብከት በመስበክ ላይ እንዳለ አድርጎ በማለም ላይ ነበር የሚሰብከው ድምፁን አውጥቶ ስለ ነበር በውጪ የቆመው አረጋዊ አባት ያዳምጠው ነበር በቅዙት የተስበከው ስብከት ማብቂያ ላይ መነኩሴው ሕዝቡን በመባረክ በሰላም ሂዱ ብሎ ያሰናብታቸዋል ከዚህ በኋላ አረጋዊው መነኩሴ ደጃፉን ሲቆረቁር ወጣቱ መነኩሴ ይከፍትለታል ከዚያም ይህ አረጋዊ መነኩሴ ከሰማው ምን ሊለው እንደሚችል በማሰብ ጥቂት ግራ ተጋብቶ ከቆመ በኋላ «አባቴ።
- N.B. This Summary is Very Experimental!! based on the following scripts from:
